Công bằng cho mọi thí sinh
Theo PGS.TS Nguyễn Thu Thủy - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (ĐH), trong những năm qua, Bộ GDĐT nhận thấy, các phương thức xét tuyển sớm mang lại cơ hội trúng tuyển tốt hơn cho thí sinh, tuy nhiên cũng gây ra lượng thí sinh ảo cho rất nhiều trường ĐH trên cả nước. Đồng thời, việc xét tuyển sớm cũng tạo ra xu hướng khiến số lượng chỉ tiêu dành cho phương thức xét theo điểm thi tốt nghiệp THPT giảm. Đây cũng là một trong những lý do làm cho điểm chuẩn trúng tuyển theo điểm thi tốt nghiệp THPT có xu hướng tăng cao.
Trên thực tế, năm 2023, hai thủ khoa toàn quốc tổ hợp A00 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT đã trượt nguyện vọng 1 vào ĐH Bách khoa Hà Nội, ngành Khoa học máy tính. Đây là điểm chuẩn cao nhất so với 52 ngành đào tạo của trường và cũng là ngành có điểm chuẩn cao nhất toàn quốc (trên thang điểm 30) với 29,42 điểm. Ngoài lý do cách tính điểm ưu tiên, tính điểm xét tuyển thay đổi, một nguyên nhân khác đến từ việc nhà trường chỉ dành gần 4% tổng chi tiêu toàn trường cho phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT và đã tuyển được số lượng lớn sinh viên vào ngành này theo các phương thức khác như xét tuyển tài năng hay dựa vào kỳ thi đánh giá tư duy… Điều này thực sự là một bất cập khi thủ khoa cũng trượt nguyện vọng 1.
Vì vậy, trong mùa tuyển sinh 2025, Bộ GDĐT dự kiến bỏ xét tuyển sớm, tất cả đều phải tuân theo quy trình xét tuyển chung trên hệ thống của Bộ GDĐT. Bà Nguyễn Thu Thủy phân tích, với hệ thống hỗ trợ tuyển sinh hiện nay, dù xét tuyển sớm thí sinh vẫn phải nhập tất cả các nguyện vọng lên hệ thống theo kế hoạch của đợt xét tuyển chung, sau khi tốt nghiệp THPT. Cuối cùng thí sinh chỉ đỗ ở một nguyện vọng duy nhất, vào một trường duy nhất. Tất cả thí sinh sẽ xét tuyển trong cùng một thời điểm, không có tình trạng thí sinh trúng tuyển sớm và không tham gia các phương thức khác, giúp tăng cơ hội cho những thí sinh còn lại. Sẽ không còn tình trạng một số ngành có lượng thí sinh trúng tuyển sớm nhập học quá nhiều làm cho chỉ tiêu của các phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT còn lại rất ít, đẩy điểm chuẩn lên cao, gây thiệt thòi cho các em dùng điểm thi tốt nghiệp THPT.
Điểm chuẩn dự kiến dao động mạnh
Đến thời điểm này, Học viện Ngân hàng cho biết trường vẫn sẽ tiếp tục duy trì các phương thức xét tuyển như trước đây. Điểm khác biệt là không công bố kết quả trúng tuyển sớm mà sẽ đưa dữ liệu lên hệ thống xét tuyển chung của Bộ GDĐT, lọc ảo tất cả các phương thức và công bố kết quả trúng tuyển vào cùng 1 thời điểm với các trường trong cả nước, theo kế hoạch của Bộ.
Trường ĐH Nha Trang trước đó dự sẽ sử dụng kết quả học tập THPT để sơ tuyển (điều kiện cần trước khi thí sinh đăng ký xét tuyển chính thức theo kế hoạch và quy trình xét tuyển chung của Bộ GDĐT). Với quy định bỏ xét tuyển sớm, trường cho biết sẽ điều chỉnh đề án và quy trình xét tuyển cho phù hợp.
Tuy nhiên, cùng với quy định quy đổi tương đương điểm trúng tuyển giữa các phương thức xét tuyển và tổ hợp xét tuyển, nhiều ý kiến lo lắng khi chỉ tiêu không còn phân bổ riêng cho từng phương thức mà xét chung, điểm chuẩn có thể tăng do lượng thí sinh cạnh tranh lớn hơn, đặc biệt ở các trường tốp đầu. Đặc biệt, hàng năm điểm chuẩn của mỗi ngành, mỗi trường đều có điều chỉnh do số lượng thí sinh đăng ký thay đổi. Khi bỏ xét tuyển sớm, nhiều trường tư thục, ĐH địa phương sẽ gặp khó khăn hơn vì không còn lợi thế xét tuyển sớm bằng học bạ, điểm chuẩn cũng vì thế sẽ có điều chỉnh.
Bên cạnh đó là yêu cầu các trường cần có phương án hợp lý để điều chỉnh toàn bộ quy trình tuyển sinh trong thời gian ngắn, từ việc xây dựng tổ hợp xét tuyển, quy đổi thang điểm, đến xử lý lượng lớn hồ sơ trong một đợt duy nhất. Từ phía Bộ GDĐT cũng cần có phương án chuẩn bị từ sớm về hạ tầng kỹ thuật, hệ thống công nghệ thông tin và nhân sự để hoạt động lọc ảo diễn ra hiệu quả, chính xác, tránh sai sót hoặc chậm trễ.
TS Hoàng Ngọc Vinh - nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GDĐT) cũng đề xuất Bộ GDĐT, các trường cần có thông báo sớm cho thí sinh và xã hội được biết về các nguyên tắc quy đổi để có sự chuẩn bị phù hợp. Hệ số quy đổi cũng nên được điều chỉnh theo từng năm dựa trên dữ liệu thực tế, tránh tình trạng áp dụng máy móc dẫn đến bất công.
