Năm 2026, ngành y tế đặt mục tiêu chuyển mạnh sang phòng bệnh, mở rộng an sinh y tế. Nghị quyết 72-NQ/TW được xem là bước chuyển chiến lược, đưa trọng tâm từ điều trị sang dự phòng, thay đổi tư duy phát triển của toàn ngành.
Người dân được khám sức khỏe định kỳ
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết năm 2026 là điểm khởi đầu quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu Đại hội, đưa chăm sóc sức khỏe nhân dân trở thành một trụ cột của giai đoạn phát triển mới. Theo bà, Nghị quyết 72 nhấn mạnh chiến lược chăm sóc sức khỏe "từ sớm, từ xa, từ cơ sở", chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh.
Quan điểm "sức khỏe là vốn quý nhất" được cụ thể hóa bằng định hướng quản lý sức khỏe toàn dân theo vòng đời, ưu tiên phòng bệnh chủ động, phát hiện sớm thay vì điều trị khi bệnh đã nặng.
Theo Bộ trưởng, Đảng và Nhà nước luôn xác định "sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi người dân và của cả xã hội". Nghị quyết 72 cụ thể hóa quan điểm đó bằng một bước chuyển có tính đột phá: quản lý sức khỏe toàn dân theo vòng đời, ưu tiên phòng bệnh chủ động thay vì chỉ tập trung điều trị khi bệnh đã nặng.
Bộ Y tế đang xây dựng kế hoạch khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc cho người dân, dự kiến triển khai từ năm 2026 theo lộ trình phù hợp, trước mắt ưu tiên nhóm yếu thế. Kinh phí dự kiến bảo đảm từ ngân sách nhà nước và quỹ BHYT. Mục tiêu là mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm.
Ngành y tế hướng tới xây dựng dữ liệu sức khỏe số cho từng cá nhân. Khi các bệnh không lây nhiễm được phát hiện sớm ngay từ tuyến cơ sở, chi phí điều trị sẽ giảm, hiệu quả kiểm soát bệnh được nâng cao.
Cùng với đó, Bộ Y tế cũng xây dựng lộ trình miễn viện phí trong phạm vi quyền lợi BHYT, đồng thời phối hợp Bộ Tài chính nghiên cứu điều chỉnh mức đóng và mở rộng phạm vi chi trả. Mục tiêu đến năm 2030, người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản, trong phạm vi quyền lợi BHYT, từng bước giảm gánh nặng chi trả tiền túi.
Hiện Bộ cũng phối hợp Bộ Tài chính nghiên cứu lộ trình điều chỉnh mức đóng BHYT và mở rộng phạm vi chi trả cho hoạt động sàng lọc, phát hiện sớm bệnh tật.
Nâng trụ cột an sinh y tế trong giai đoạn mới
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết sau biến động của dịch COVID-19 và giai đoạn thiếu thuốc, vật tư, nhân lực, hệ thống y tế đã từng bước ổn định, bảo đảm hoạt động khám chữa bệnh và kiểm soát dịch. Tuy nhiên, già hóa dân số, mô hình bệnh tật thay đổi và yêu cầu ngày càng cao của người dân đòi hỏi ngành phải đổi mới cách tiếp cận.
Một trụ cột quan trọng là nâng cao năng lực y tế cơ sở. Theo Bộ trưởng, trạm y tế xã, phường phải thực sự là "người gác cổng" của hệ thống, nơi người dân được tư vấn, theo dõi sức khỏe thường xuyên và quản lý bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường.
Ngành y tế sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế tài chính, bổ sung nhân lực, trang thiết bị và danh mục thuốc cho tuyến cơ sở. Công tác phân tuyến, chuyển tuyến được rà soát để giảm quá tải bệnh viện tuyến trên, đồng thời nâng chất lượng điều trị tại địa phương.
Cùng đó, Bộ Y tế tập trung đào tạo, thu hút và giữ chân nhân lực ngành y. Năm 2026, Bộ sẽ tiếp tục kiến nghị hoàn thiện chính sách tiền lương, phụ cấp, tạo điều kiện để đội ngũ y bác sĩ yên tâm gắn bó.
Theo Bộ trưởng, mục tiêu cuối cùng là bảo đảm người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng với chi phí hợp lý, giảm chi tiền túi khi ốm đau. Lộ trình mở rộng quyền lợi BHYT, tiến tới bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân bền vững.
Đẩy mạnh chuyển đổi số
Năm 2026, Bộ Y tế đặt mục tiêu mở rộng bệnh án điện tử, kết nối dữ liệu khám chữa bệnh với hệ thống BHYT và cơ sở dữ liệu quốc gia, hướng tới hình thành hồ sơ sức khỏe điện tử cho từng người dân. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chờ đợi mà còn hỗ trợ quản lý, điều hành minh bạch, hiệu quả hơn. Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh chuyển đổi số không đơn thuần là trang bị phần mềm mà phải thay đổi quy trình, cách làm và tư duy phục vụ người bệnh.
