Tham dự buổi làm việc có đại diện lãnh đạo các Cục, Vụ, các cơ quan thuộc Bộ Công Thương; lãnh đạo Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Về phía tỉnh Lào Cai có các đồng chí: Đặng Xuân Phong, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh; Hoàng Quốc Khánh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; lãnh đạo một số sở, ngành của tỉnh; lãnh đạo UBND thành phố Lào Cai, UBND huyện Bát Xát.
Tình hình sản xuất công nghiệp, thương mại đạt nhiều kết quả quan trọng
Theo báo cáo của UBND tỉnh tại buổi làm việc, năm 2024, tình hình sản xuất công nghiệp gặp nhiều khó khăn nhưng vẫn trên đà tăng trưởng ở cả 3 lĩnh vực: Công nghiệp khai thác, chế biến và điện, nước. Thời điểm hiện tại, các dự án khai thác, tuyển, luyện đồng; sản xuất axit sunfuric, axit photphoric, phân bón, phốt pho vàng hoạt động ổn định, sản lượng sản xuất và tiêu thụ khá.
Giá trị sản xuất công nghiệp 8 tháng năm 2024 ước đạt 29.489 tỷ đồng, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước, bằng 56,5% kế hoạch năm (được giao tại Nghị quyết 48-NQ/TU). Giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp 8 tháng năm 2024 ước đạt 3.308 tỷ đồng, tăng 9,1% so cùng kỳ năm trước.
Hoạt động kinh doanh thương mại, dịch vụ trên địa bàn tỉnh trong 8 tháng đầu năm 2024 diễn ra khá sôi động. Tổng mức lưu chuyển bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ xã hội lũy kế 8 tháng năm 2024 ước đạt 28.958,1 tỷ đồng, bằng 74,3% so với kế hoạch.
Năm 2024, hoạt động xuất - nhập khẩu, thương mại biên giới và hội nhập quốc tế trên địa bàn tỉnh được tích cực triển khai, có nhiều giải pháp nhằm khôi phục và giữ ổn định. Tổng giá trị xuất - nhập khẩu, mua bán, trao đổi hàng hóa qua các cửa khẩu lũy kế 8 tháng ước đạt 2.271,63 triệu USD, tăng 71,65% so với cùng kỳ năm 2023.
Thực hiện Công văn số 3360/BCT-KTC ngày 20/5/2024 của Bộ Công Thương về việc tăng cường chỉ đạo, đôn đốc đẩy nhanh tiến độ triển khai các quy hoạch ngành quốc gia trong lĩnh vực năng lượng, khoáng sản, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chịu trách nhiệm phối hợp thực hiện, đẩy nhanh tiến độ triển khai Quy hoạch ngành quốc gia trong lĩnh vực năng lượng theo thẩm quyền, theo chỉ đạo của Bộ Công Thương đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật Nhà nước.
Ủng hộ Lào Cai xây dựng cơ chế đặc thù phát triển
Tại buổi làm việc, tỉnh Lào Cai kiến nghị đề xuất Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương thực hiện tổng kết, đánh giá hoạt động của khu kinh tế cửa khẩu đề xuất cấp có thẩm quyền các giải pháp, chính sách phát triển khu kinh tế cửa khẩu, phương án thí điểm Khu hợp tác kinh tế qua biên giới.
Ủng hộ tỉnh Lào Cai, tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ưu tiên lựa chọn xây dựng và triển khai thí điểm ứng dụng hệ thống cửa khẩu thông minh trong năm 2024 tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số 2 Kim Thành và cặp cửa khẩu Bản Vược - Bá Sái đồng bộ với chuyển đổi số của các ngành dọc trung ương tại cửa khẩu; hỗ trợ nghiên cứu, xây dựng Thỏa thuận khung về thí điểm xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh.
Hỗ trợ tỉnh Lào Cai đề xuất với các bộ, ngành liên quan chỉ đạo đẩy nhanh việc xây dựng, mở mới, nâng cấp/mở các cửa khẩu song phương, các lối thông quan/ đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa, lối mở, thiết lập khu (điểm) chợ theo Hiệp định thương mại biên giới Việt Nam - Trung Quốc theo biên bản đã ký kết giữa Bí thư Tỉnh ủy các tỉnh Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên (Việt Nam) và Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc) đã ký tại Hội nghị thường niên lần thứ 4.
Xem xét tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII, trong đó điều chỉnh nguồn công suất thủy điện nhỏ tỉnh Lào Cai lũy kế đến năm 2030 là 1.215,05MW và bổ sung danh mục 37 dự án thủy điện vào danh mục các dự án thủy điện nhỏ (do các dự án thủy điện nhỏ đề nghị bổ sung đã được Bộ Công Thương đồng ý bổ sung quy hoạch và đã được tích hợp vào Quy hoạch tỉnh). Tiếp tục kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan sớm thẩm định trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt Chương trình cấp điện nông thôn miền núi, hải đảo giai đoạn 2021 - 2025 để địa phương có căn cứ triển khai các bước tiếp theo…
Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Đặng Xuân Phong, Bí thư Tỉnh ủy đề nghị Bộ Công Thương kiến nghị Chính phủ tạo điều kiện cho Lào Cai thực hiện các cơ chế đặc thù để phát triển Khu thương mại qua biên giới, tạo thuận lợi để Lào Cai huy động nguồn lực đầu tự hạ tầng kết nối biên mậu nhằm khai thác hiệu quả vị trí cầu nối nhằm mục tiêu xây dựng, phát triển tỉnh Lào Cai trở thành một cực tăng trưởng và trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam của Trung Quốc.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy cũng đề nghị Bộ Công Thương ủng hộ, phối hợp để Lào Cai tăng cường hợp tác phát triển kinh tế, trong đó tập trung triển khai hiệu quả các nội dung trong Tuyên bố chung về việc tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, đi sâu xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; triển khai hiệu quả các nội dung hợp tác đã ký kết giữa Bí thư Tỉnh ủy các tỉnh: Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang, Điện Biên (Việt Nam) và Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc), hợp tác phát triển kinh tế giữa tỉnh Lào Cai với các tỉnh, thành phố trong cả nước; tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp hoạt động lĩnh vực công nghiệp (khoáng sản và thủy điện); kêu gọi thu hút đầu tư (tập trung đầu tư các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu kinh tế)..
Lào Cai có đầy đủ yếu tố để trở thành cực tăng trưởng và trung tâm kết nối giao thương
Tại buổi làm việc, lãnh đạo các Cục, Vụ, đơn vị trực thuộc Bộ Công Thương giải đáp các kiến nghị, đề xuất của tỉnh Lào Cai, đồng thời đề nghị tỉnh rà soát, bổ sung quy hoạch tỉnh phù hợp với quy hoạch ngành, từ đó tạo thêm động lực tăng trưởng mới.
Kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh: Với những tiềm năng, lợi thế về vị trí địa lý, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên, văn hóa, du lịch..., Lào Cai hội tụ các yếu tố để trở thành một cực tăng trưởng, trung tâm kết nối của vùng. Những kết quả đạt được toàn diện thời gian qua, trong đó có lĩnh vực công thương đã khẳng định sự lãnh đạo, chỉ đạo, tầm nhìn đúng hướng của tỉnh.
Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng lưu ý rằng lĩnh vực công thương của tỉnh Lào Cai còn những hạn chế nhất định, công nghiệp tỉnh Lào Cai tăng trưởng chưa bền vững, một số dự án công nghệ sản xuất công nghiệp cũ, lạc hậu, chi phí sản xuất lớn, giá thành sản xuất sản phẩm cao. Việc quy hoạch hình thành mới hoặc mở rộng các khu công nghiệp để tạo mặt bằng sạch thu hút các dự án công nghiệp triển khai chậm. Hoạt động xuất - nhập khẩu vẫn phụ thuộc nhiều vào thị trường Trung Quốc, chưa mở rộng được nhiều thị trường khác, tính liên kết giữa các doanh nghiệp chưa cao.
Bộ trưởng đề nghị thời gian tới, tỉnh Lào Cai khẩn trương rà soát, bổ sung quy hoạch tỉnh phù hợp với quy hoạch ngành, triển khai các quy hoạch ngành, quy hoạch vùng quốc gia trong lĩnh vực năng lượng, khoáng sản. Từ đó nâng cao giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn, thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển.
Từng bước chuyển dịch sản xuất công nghiệp từ khai thác sang ưu tiên chế biến sâu khoáng sản; xây dựng Lào Cai trở thành trung tâm cơ khí, chế biến sâu của cả nước, cung cấp nguyên liệu đầu vào cho công nghiệp vật liệu; chú trọng chế biến sâu sản phẩm nông nghiệp, góp phần nâng cao giá trị nông sản xuất khẩu; đẩy mạnh cơ cấu lại ngành công nghiệp theo hướng hiện đại, xanh, bền vững, các ngành ứng dụng công nghệ cao.
Chủ động triển khai Luật đất đai 2024, tạo quỹ đất sạch đủ lớn để thu hút đầu tư; thúc đẩy đầu tư công dẫn dắt nguồn lực xã hội đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp, thương mại, xuất - nhập khẩu.
Chú trọng khai thác thế mạnh về rừng tham gia thị trường tín chỉ carbon, hỗ trợ doanh nghiệp trên địa bàn sớm đạt chứng chỉ xanh.
Về lĩnh vực thương mại, Bộ trưởng đề nghị tỉnh Lào Cai cần khai thác lợi thế phát triển xuất - nhập khẩu, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tốt cơ hội từ hiệp định thương mại mà Việt Nam là thành viên để đẩy mạnh xuất - nhập khẩu. Chú trọng đầu tư hạ tầng logistics kho bãi, khai thác tốt lợi thế kinh tế cửa khẩu để Lào Cai thực sự là trung tâm kết nối.
Đồng chí Bộ trưởng chỉ đạo các Cục, Vụ nghiên cứu các kiến nghị, đề xuất của tỉnh Lào Cai, tham mưu các giải pháp cụ thể để tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện giúp tỉnh khai thác tốt tiềm năng, lợi thế phát triển.
