Sáng 18/6, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04) - Bộ Công an thông tin về một loại ma túy cực độc đang bị lạm dụng phổ biến tại Mỹ và một số nước, có tên gọi Fentanyl.
Loại ma túy này cũng được bán lẻ dưới dạng bột hòa với cocain, heroin hoặc dưới dạng tân dược chứa Fentanyl giả. Người sử dụng không có kinh nghiệm rất dễ tử vong do không biết đang dùng loại gì và hàm lượng bao nhiêu.
Fentanyl được buôn lậu vào Mỹ phần lớn từ Mexico và các quốc gia Trung và Nam Mỹ.
Năm 2023, nước Mỹ đã ghi nhận khoảng 100.000 ca tử vong do sử dụng Fentanyl quá liều. Fentanyl được bán dưới dạng viên nén, dạng bột hoặc dung dịch với các tên quen thuộc như "sứ trắng", "heroin tổng hợp"…
Trung tướng Nguyễn Văn Viện, Cục trưởng C04 cho biết, các tiền chất, dụng cụ chính sử dụng để sản xuất các chất ma túy này dễ kiếm, giá rẻ, quy trình sản xuất đơn giản, không cần kỹ thuật cao.
Việc sản xuất và vận chuyển Fentanyl đang khiến tình hình an ninh từ các nước Trung-Nam Mỹ rất phức tạp, tội phạm tranh giành quyết liệt các tuyến đường vận chuyển tiền chất và đưa Fentanyl đến Mỹ.
Hiện nay, Cơ quan Kiểm soát ma túy quốc tế (INCB) đã ghi nhận sự xuất hiện của hơn 150 chất liên quan Fentanyl nhưng không có ứng dụng về mặt y học. Cơ quan Liên hợp quốc về ma túy và tội phạm (UNODOC) cũng ước tính các phòng thí nghiệm có thể đã tổng hợp ra hàng trăm chất tương tự Fentanyl.
Việc sử dụng Fentanyl và các chất dẫn xuất của nó không vì mục đích chữa bệnh có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng về mặt sức khỏe. Mức độ dung nạp và lệ thuộc đối với các chất này rất lớn và có thể đạt ngưỡng cao một cách nhanh chóng.
Sử dụng Fentanyl được điều chế bất hợp pháp còn nguy hiểm hơn rất nhiều vì những sản phẩm này không được kiểm định chất lượng, hàm lượng, có khi chỉ một hàm lượng cực nhỏ (2mg) đã có thể gây tử vong cho người sử dụng.
Trong khu vực Đông Nam Á, Fentanyl đã được phát hiện, thu giữ tại Myanmar, Lào, Thái Lan. Trong đó, Thái Lan đã thu giữ hơn 510 tấn Anilin, có thể sử dụng để sản xuất 85 tấn Fentanyl.
Về mặt y tế, Fentanyl là một chất thuộc nhóm thuốc giảm đau rất mạnh (gấp 100 lần morphine, 50 lần heroin) được sử dụng có kiểm soát trong điều trị bệnh ở nhiều nước.
Tuy nhiên, theo đại diện C04, Fentanyl cũng được tổng hợp bất hợp pháp và được sử dụng như một loại ma túy, thường trộn lẫn với heroin, cocain hoặc ma túy tổng hợp để tăng độ "phê".
Việt Nam đã đưa Fentanyl vào Danh mục II (các chất ma túy được dùng hạn chế trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, điều tra tội phạm hoặc trong lĩnh vực y tế theo quy định của cơ quan có thẩm quyền) tại Nghị định số 57/2022/NĐ-CP ngày 25/8/2022 của Chính phủ.
Hiện nay, qua công tác giám định, Bộ Công an chưa phát hiện Fentanyl và các chất dẫn xuất của loại ma túy này được thu giữ tại Việt Nam. Tuy nhiên, trước xu thế mở rộng thị trường của các loại ma túy từ châu Mỹ sang khu vực châu Đại Dương và lan rộng sang châu Á, Cục C04 cho rằng việc xuất hiện loại ma túy này tại khu vực và Việt Nam là tất yếu.
