Giữa cái nắng hanh sau mưa của một ngày mùa thu, những bộ quân phục của cán bộ, chiến sĩ Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời), Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai đã thấm mồ hôi và lấm đất khi tiến hành khai quật một phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại nghĩa trang nhân dân thôn Quang Kim, xã Bát Xát. Vẻ mệt mỏi hiện rõ trên từng gương mặt nhưng không ai dừng lại.
Các vật dụng cá nhân hay những dấu tích gắn với người lính đều được các chiến sĩ phân loại, ghi chép tỉ mỉ để phục vụ việc đối chiếu, xác minh thông tin.
Vừa cẩn trọng phân loại, kiểm tra thông tin từng di vật, thiếu tá Đặng Xuân Trường - Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) vừa chia sẻ: “Mệt thì chắc chắn là có, nhất là những hôm phải làm việc nhiều giờ ngoài thực địa dưới cái nắng gay gắt. Nhưng mỗi khi tìm thấy một di vật hay dấu tích của liệt sĩ, anh em lại động viên nhau cố gắng. Chúng tôi chỉ mong tìm được nhiều hài cốt liệt sĩ để các anh sớm được xác định danh tính, trở về với gia đình, quê hương và đồng đội".
Phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính được tìm thấy tại thôn Quang Kim, xã Bát Xát chỉ là một trong những phần mộ được các Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) tìm được trong thời gian vừa qua.
Từ khi thành lập tháng 5/2026 đến nay, 54 chiến sĩ Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) đã thực hiện trên 4.942 ngày công, xử lý khoảng 826,9 ha đất đá và phát quang 290,93 ha.
Thượng tá Phùng Đức Anh, Đội trưởng Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời), cho biết: “Trước khi nhận nhiệm vụ, mỗi cán bộ, chiến sĩ chúng tôi đều có công việc, vị trí khác nhau nhưng khi vào đội chúng tôi đoàn kết, thống nhất, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao. Hiện đội đang được chia làm 3 tổ, 1 tổ ở xã Bát Xát, 1 tổ ở xã Mường Khương và 1 tổ ở xã Pha Long. Chúng tôi sẽ tìm thêm tại các địa bàn khác trong tỉnh, quyết tâm hoàn thành mục tiêu tìm được 70 - 80 hài cốt liệt sĩ”.
Không chỉ tìm kiếm tại thực địa, thu thập, xác minh thông tin cũng là một phần quan trọng trong hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai tập trung rà soát các nguồn tư liệu, phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, cựu chiến binh và người dân để thu thập, kiểm chứng thông tin. Những địa danh cũ, vị trí đóng quân, trận đánh, hướng di chuyển hay nơi an táng được nhân chứng ghi nhớ sau nhiều năm được ghi nhận, đối chiếu với hồ sơ và khảo sát thực tế. Thông tin càng đầy đủ, phạm vi tìm kiếm càng được thu hẹp; mỗi manh mối được xác minh chính xác lại mở thêm một cơ hội tìm thấy đồng đội đã nằm lại.
Thượng tá Mai Văn Phú - Trưởng ban Chính sách, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai, cho biết: “Mỗi nguồn tin đều được rà soát, đối chiếu với hồ sơ và xác minh thực tế trước khi chuyển cho lực lượng tổ chức tìm kiếm. Vì vậy, chúng tôi luôn cố gắng không để bất kỳ manh mối nào bị bỏ qua”.
Quyết tâm hoàn thành “Chiến dịch 500 ngày đêm” Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh với vai trò nòng cốt đã tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng, cựu chiến binh và nhân dân trong xác minh thông tin, tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và tổ chức lễ truy điệu trang trọng, thành kính.
Công tác rà phá bom mìn, vật nổ được triển khai phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Phương tiện, trang thiết bị, hậu cần và chế độ, chính sách cũng được bảo đảm, giúp lực lượng chuyên trách yên tâm bám địa bàn trong điều kiện rừng núi hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt.
Đại tá Hoàng Văn Toàn - Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai, cho biết: “Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tập trung cao nhất về lực lượng, phương tiện, tổ chức thực hiện chặt chẽ từng khâu; phối hợp với các lực lượng để khai thác tối đa nguồn thông tin. Mục tiêu là tìm kiếm được nhiều nhất những hài cốt liệt sĩ còn thất lạc, bảo đảm đúng quy trình, an toàn và chu đáo”.
Những nỗ lực trong tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang mang lại những kết quả cụ thể. Đến nay, toàn tỉnh đã quy tập được 27 hài cốt liệt sĩ; khảo sát 32 nghĩa trang; thu nhận 825 mẫu ADN hài cốt liệt sĩ đủ điều kiện xác minh thông tin trong tổng số 1.277 mộ. Mục tiêu của Lào Cai đến tháng 7/2027 là tìm kiếm, quy tập từ 70 đến 80 hài cốt liệt sĩ.
Đánh giá về vai trò của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tại hội nghị triển khai giai đoạn 2 của “Chiến dịch 500 ngày đêm”, đồng chí Giàng Quốc Hưng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, nhấn mạnh: “Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã phát huy tốt vai trò cơ quan thường trực, nòng cốt, chủ động tham mưu và tổ chức triển khai đồng bộ các nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc, vì vậy tỉnh sẽ tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện để đơn vị hoàn thành tốt mục tiêu đề ra”.
![baolaocai-br_sequence-0200-04-16-13still007.jpg](https://cdn.baolaocai.vn/images/1iOqRPagjTtaoWSiY3PGdqLDH25KmKBkiYnoaY2_O3--dIPeqX1eekaCCwtQR8YSRleSpTudVKtY_gBsLARikOMpFOM4xVVsb_7iqDPT_II/baolaocai-br_sequence-0200-04-16-13still007.jpg.webp "Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm".")
“Chiến dịch 500 ngày đêm” không chỉ là cuộc chạy đua với thời gian để tìm kiếm những người đã nằm lại sau chiến tranh, mà còn là hành trình gìn giữ ký ức lịch sử, thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Với vai trò nòng cốt, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai đang tiếp tục hành trình ấy bằng trách nhiệm và quyết tâm của những người lính hôm nay.
