Được xây dựng năm 2013, Bia trấn ải Pha Long tọa lạc ngay trước cổng Đồn Biên phòng Pha Long (Mường Khương) - đơn vị vinh dự 2 lần được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Bia được dựng uy nghi giữa đất trời biên cương, cao khoảng 1,6 m, không chỉ là văn bia khẳng định chủ quyền lãnh thổ, mà còn là địa chỉ đỏ giáo dục lòng yêu nước.
Một mặt của tấm bia hướng về phía Bắc, chạm khắc hình trống đồng Đông Sơn, biểu tượng văn hóa, tâm linh của người Việt. Những hoa văn xoắn ốc tỏa ra từ trung tâm như mặt trời tỏa sáng khắp biên cương. Chất liệu của bia kết hợp giữa đá, đồng và vàng càng làm nổi bật sự trang nghiêm, vĩnh cửu.
Mặt chính của tấm bia hướng về phía Nam được khắc dòng chữ Hán cổ, thể hiện tinh thần bất khuất và ý chí bảo vệ giang sơn: “Nguyên thần bổn mệnh giữ núi non/Nam sơn bốn cõi tựa sách trời định/Thiên thiên nhật nguyệt linh linh ứng/Tuyệt tuyệt long phụng bảo quốc an/Bình nhất hà Việt Nam quốc thổ”.
Văn bia được dịch: “Nguyên thần được giao sứ mệnh giữ núi non/Núi nam bốn cõi đã quy định trong sách trời/Nghìn nghìn mặt trời, mặt trăng linh thiêng và ứng nghiệm/Có rồng phượng tuyệt vời bảo vệ an nguy Tổ quốc/Đất Việt Nam yên bình nhất là đây”.
Mỗi ngày, dưới chân bia đá ấy, những người lính biên phòng vẫn đều đặn thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, gìn giữ an ninh nơi tuyến đầu. Những người lính nơi đây không chỉ làm nhiệm vụ bảo vệ đường biên, cột mốc, mà còn giữ cho vùng biên bình yên, đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền và người dân trong phát triển kinh tế, xã hội.
Thời gian qua, Đồn Biên phòng Pha Long đã chủ động phối hợp với các trường học, đoàn thể tổ chức nhiều hoạt động giáo dục truyền thống tại bia trấn ải như dâng hương tưởng niệm, nói chuyện lịch sử, giao lưu chiến sĩ - học sinh, giúp mọi người dân hiểu giá trị của chủ quyền quốc gia...
Được biết mỗi năm, hàng nghìn lượt người từ khắp mọi miền đất nước về Pha Long, không chỉ để thăm Đồn Biên phòng hay chiêm ngưỡng cảnh sắc núi rừng, khám phá văn hóa bản địa mà còn để được lặng mình trước bia trấn ải. Đó là nơi quá khứ truyền lửa cho hiện tại, nơi lời thề năm xưa hóa thân thành kim chỉ nam cho thế hệ hôm nay.
Giữa núi non trùng điệp Pha Long, tấm bia đá lặng lẽ mà uy nghi đang cùng những người lính nơi tuyến đầu ngày đêm canh giữ bình yên cho đất nước. Mỗi lần dừng lại trước bia đá, là mỗi lần lòng người dân đất Việt khắc sâu thêm niềm tự hào và ý chí bảo vệ non sông.
Trình bày: Hoàng Thu
