Báo động mức sinh ở Việt Nam thấp "chưa từng có"

Nếu mức sinh tiếp tục giảm, theo dự báo của Liên Hợp Quốc, năm 2500 dân số Việt Nam chỉ còn 3,6 triệu người, bằng tỉnh Nghệ An bây giờ. Đến năm 2700, Việt Nam chỉ còn vài chục nghìn người.

Đại diện Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết theo số liệu ước tính, tổng tỷ suất sinh năm nay của Việt Nam là 1,95 con/phụ nữ, tiếp tục giảm so với năm 2022 (2,01 con/phụ nữ) và ở dưới mức sinh thay thế. Kết quả này không đạt kế hoạch đề ra (2,1 con/phụ nữ). Đây là số liệu được công bố tại Lễ kỷ niệm ngày Dân số Việt Nam 26/12 và tổng kết công tác dân số năm 2023.

Ông Mai Trung Sơn, Cục Dân số, cho biết giảm sinh là xu hướng toàn cầu nhưng Việt Nam “nhanh hơn thế giới” và ngày càng rõ nét. Nếu những năm trước, phụ nữ thành thị sinh hơn 1,7 con, hai năm gần đây, mức sinh xuống thấp dưới 1,7. Ở nông thôn, mức sinh năm 2023 ước tính cũng xuống dưới mức sinh thay thế, trong khi vài năm trước, con số này tiệm cận mức 2,4.

muc-sinh-722-4247.png
Nguồn: Cục Dân số, Bộ Y tế.

Tình trạng báo động nhất là vùng Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, mức sinh tiếp tục xuống sâu (khoảng 1,5 con/phụ nữ). Cả nước hiện chỉ còn vùng Trung du miền núi phía Bắc và Bắc Trung bộ mức sinh còn cao.

Thực tế, trong 3 năm qua, mức sinh trung bình của 21 tỉnh/thành phố thuộc vùng mức sinh thấp đã tăng nhẹ. Tuy nhiên, một số địa phương có xu hướng tiếp tục giảm sâu như Bạc Liêu, Hậu Giang, Bến Tre, Bình Dương, TP.HCM.

“Theo ước tính, năm 2023 mức sinh của TP.HCM là 1,27 con/phụ nữ, rất thấp; phụ nữ ở tỉnh Hậu Giang cũng chỉ sinh khoảng 1,5 con”, ông Sơn nói.

Các tỉnh thuộc vùng mức sinh cao tiếp tục biến động khó lường. Hiện chỉ còn 4 địa phương trong nhóm 9 tỉnh đạt mức sinh thay thế (năm 2020) giữ vững kết quả, gồm Hà Nội, Lâm Đồng, Phú Yên và Bình Định.

muc-sinh-723-3755.png
Nguồn: Cục Dân số, Bộ Y tế.

Tỷ lệ tăng dân số Việt Nam có nguy cơ về âm

Theo dự báo dân số của Tổng cục Thống kê, ở phương án mức sinh trung bình, đến năm 2069, tỷ lệ tăng dân số bình quân Việt Nam sẽ về 0. Trong khi nếu ở phương án mức sinh thấp, chỉ 35 năm nữa, Việt Nam sẽ đối mặt với thực tế tỷ lệ tăng dân số ở mức âm.

“Trong bối cảnh suy giảm dân số toàn cầu, nếu nước ta duy trì vững chắc mức sinh thay thế sẽ ổn định quy mô dân số trên 100 triệu dân. Nếu không duy trì được và giảm sinh thì Liên Hợp Quốc dự báo năm 2500 dân số Việt Nam chỉ còn 3,6 triệu người, bằng tỉnh Nghệ An bây giờ. Đến năm 2700, Việt Nam chỉ còn vài chục nghìn người”, ông Sơn nói.

Theo vị chuyên gia, mức sinh không phải là câu chuyện “đẻ ít đẻ nhiều” mà việc tái sản xuất dân số còn ảnh hưởng đến sự tồn vong của dân tộc.

Về lâu dài, mức sinh thấp làm suy giảm nguồn nhân lực, đặc biệt là lao động trẻ, ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển kinh tế - xã hội. Mức sinh thấp hôm nay sẽ trở thành gánh nặng trách nhiệm cho thế hệ những đứa trẻ là "con một" trong tương lai, khi phải gánh vác an sinh cho một xã hội già, siêu già, đồng nghĩa thiếu hụt nguồn lao động.

Do đó, theo đại diện Cục Dân số, với vùng mức sinh thấp, trước mắt cần rà soát, bãi bỏ các chính sách khuyến khích sinh ít con; Từng bước ban hành, thực hiện các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con áp dụng cho các gia đình, cộng đồng...

Việc hỗ trợ tư vấn, cung cấp dịch vụ hôn nhân và gia đình, hỗ trợ phụ nữ khi mang thai và sinh con; hỗ trợ các cặp vợ chồng sinh đủ hai con cũng là nội dung cần thí điểm, theo Cục Dân số.

Hưởng ứng Tháng Hành động quốc gia về dân số năm 2023 và kỷ niệm ngày Dân số Việt Nam 26/12, Bộ Y tế chọn chủ đề: "Tham gia tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn vì hạnh phúc gia đình, vì tương lai đất nước".

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương, điều này nhằm tạo sự đồng thuận cao trong toàn xã hội về việc sức khỏe người dân, chất lượng cuộc sống, đặc biệt là đối với lớp trẻ, nhóm đối tượng thanh niên nam, nữ chuẩn bị kết hôn được tư vấn và khám sức khỏe. Qua đó, phát hiện, phòng ngừa và hướng dẫn điều trị các bệnh lý có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, các nguy cơ sinh con bị bệnh, tật bẩm sinh...

VietNamNet

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mậu A đạt 87/100 điểm tiêu chí quốc gia về y tế xã

Mậu A đạt 87/100 điểm tiêu chí quốc gia về y tế xã

Xã Mậu A đạt 87/100 điểm theo Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã năm 2026. Cả 10 tiêu chí đều đạt ít nhất 50% số điểm, không có chỉ tiêu bị điểm liệt. UBND xã báo cáo kết quả này tại buổi làm việc sáng 18/11/2026 với Đoàn giám sát, hỗ trợ của Sở Y tế tỉnh Lào Cai về thực hiện các tiêu chí y tế và xây dựng nông thôn mới.

Chủ động quản lý thai kỳ, giảm nguy cơ tai biến sản khoa

Chủ động quản lý thai kỳ, giảm nguy cơ tai biến sản khoa

Mang thai là hành trình hạnh phúc nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe người mẹ và thai nhi. Vì vậy, khám thai định kỳ, thực hiện đầy đủ các xét nghiệm, sàng lọc trước sinh và quản lý chặt chẽ thai kỳ là giải pháp quan trọng giúp phát hiện sớm bất thường, can thiệp kịp thời, bảo đảm an toàn cho mẹ và bé.

Hành trình kỳ diệu của những mầm sống non tháng

Hành trình kỳ diệu của những mầm sống non tháng

Tại Khoa Điều trị sơ sinh, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Lào Cai, bằng trình độ chuyên môn, sự tận tâm, đội ngũ y, bác sĩ đã đồng hành với nhiều em bé sinh non vượt qua giai đoạn nguy kịch, từng bước lớn lên khỏe mạnh. Mỗi em bé được trở về trong vòng tay gia đình là một niềm vui, tiếp thêm động lực cho những người thầy thuốc trên hành trình chăm sóc, nuôi dưỡng những mầm sống non tháng.

Thêm kỹ thuật mới, thêm cơ hội điều trị cho người bệnh

Thêm kỹ thuật mới, thêm cơ hội điều trị cho người bệnh

Là bệnh viện hạng I tuyến tỉnh, Bệnh viện Đa khoa số 2 tỉnh Lào Cai chú trọng phát triển kỹ thuật chuyên sâu, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh tại đơn vị, đồng thời hỗ trợ chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật cho các cơ sở y tế tuyến dưới. Mới đây, bệnh viện đã chuyển giao kỹ thuật phẫu thuật vá da tự thân cho Trung tâm Y tế khu vực Bảo Yên và Trung tâm Y tế khu vực Văn Bàn, mở thêm cơ hội điều trị cho người bệnh có tổn thương khuyết da.

Chủ động khám sức khỏe để phát hiện bệnh sớm

Chủ động khám sức khỏe để phát hiện bệnh sớm

Nhiều bệnh lý nguy hiểm, trong đó có ung thư, thường tiến triển âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Không ít trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện triệu chứng, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn, tốn kém. Thực tế cho thấy, chủ động khám sức khỏe định kỳ, thực hiện các xét nghiệm và tầm soát phù hợp không chỉ giúp phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật mà còn tăng cơ hội điều trị hiệu quả.

Khai trương Trung tâm Đào tạo, Huấn luyện kỹ năng y khoa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại tỉnh Lào Cai

Khai trương Trung tâm Đào tạo, Huấn luyện kỹ năng y khoa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại tỉnh Lào Cai

Trong khuôn khổ chuỗi các hoạt động hợp tác giữa Đại học Thái Nguyên và tỉnh Lào Cai năm 2026, chiều 15/11, tại Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai, Sở Y tế tỉnh Lào Cai phối hợp với Trường Đại học Y - Dược (Đại học Thái Nguyên) tổ chức Lễ khai trương Trung tâm Đào tạo, Huấn luyện kỹ năng y khoa và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng (Trung tâm) tại Lào Cai.

Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân đưa tin bịa đặt, xuyên tạc về tình hình dịch bệnh HIV/AIDS

Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân đưa tin bịa đặt, xuyên tạc về tình hình dịch bệnh HIV/AIDS

Ngày 15/11, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, đơn vị có văn bản khẩn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố đề nghị rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý và bảo mật thông tin người nhiễm HIV; kiến nghị cơ quan chức năng xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân đưa tin bịa đặt, xuyên tạc tình hình dịch bệnh HIV/AIDS, gây hoang mang dư luận.

Chung tay xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc

Chung tay xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc

Xác định thuốc lá ảnh hưởng tới sức khỏe con người và môi trường y tế, những năm qua, các bệnh viện, cơ sở y tế trong tỉnh đã triển khai thực hiện hiệu quả phong trào “Nói không với thuốc lá”, xây dựng môi trường bệnh viện không khói thuốc, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Khai mạc Hội nghị Khoa học thường niên Hội Lão khoa Việt Nam lần thứ VII tại Lào Cai

Khai mạc Hội nghị Khoa học thường niên Hội Lão khoa Việt Nam lần thứ VII tại Lào Cai

Ngày 13/11, tại Lào Cai, Hội Lão khoa Việt Nam phối hợp với Bệnh viện Lão khoa Trung ương khai mạc Hội nghị Khoa học thường niên lần thứ VII, năm 2026. Với chủ đề “Lão khoa trong kỷ nguyên mới: Dự phòng - Tích hợp - Cá thể hóa”, hội nghị tập trung vào các định hướng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi toàn diện, liên tục và phù hợp với từng cá nhân.

Sa Pa tăng cường kiểm soát chất lượng nước sinh hoạt

Sa Pa tăng cường kiểm soát chất lượng nước sinh hoạt

Bảo đảm chất lượng nước sinh hoạt là yêu cầu thiết yếu, gắn trực tiếp với sức khỏe và đời sống người dân. Tại phường Sa Pa, công tác quản lý, giám sát các công trình cấp nước đang được chú trọng, hướng đến chủ động phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm, nâng cao chất lượng nguồn nước phục vụ sinh hoạt.

fb yt zl tw