Gia đình bà Trần Thị Hà ở thôn Na Pả từng thuộc diện hộ nghèo khi kinh tế chỉ trông vào vài sào nương trồng ngô, sắn với nguồn thu nhập bấp bênh. Sau khi được chính quyền xã vận động chuyển đổi diện tích cây trồng sang cây chè - loại cây phù hợp với đất đồi, cho giá trị kinh tế cao và đầu ra ổn định, bà đã mạnh dạn mở rộng diện tích lên gần 2 ha. Nhờ đầu tư chăm sóc đúng kỹ thuật, chỉ sau vài năm, chè cho thu hoạch ổn định, mỗi năm mang về cho gia đình bà khoảng 100 triệu đồng.
Bà Hà chia sẻ: “Nhà nước hỗ trợ giống, tập huấn kỹ thuật và đầu tư ban đầu, nên gia đình nào cũng có điều kiện phát triển. Nhờ cây chè mà gia đình tôi thoát nghèo, kinh tế ổn định hơn”.
Không chỉ cây chè, cây dứa cũng trở thành hướng phát triển mang lại sinh kế bền vững cho nhiều hộ dân trong vùng. Chị Lục Thị Phương ở thôn Na Mạ đã gắn bó với cây dứa hơn chục năm. Nhờ liên kết tiêu thụ ổn định với hợp tác xã và doanh nghiệp, mỗi vụ gia đình chị thu về khoảng 40 triệu đồng. Giá cả ổn định, đầu ra thuận lợi giúp bà con yên tâm mở rộng diện tích và tuân thủ quy trình chăm sóc, nâng cao hiệu quả sản xuất.
Bản Lầu còn có lợi thế về sản xuất chuối, loại cây phù hợp với khí hậu nóng ẩm, cho thu hoạch nhanh. Nhiều hộ nhờ cây chuối mà có thêm nguồn thu đáng kể, giảm phụ thuộc vào cây lương thực truyền thống.
Từ những mô hình hộ sản xuất hiệu quả, xã Bản Lầu từng bước mở rộng quy hoạch vùng trồng cây chủ lực, gắn với phát triển hàng hóa. Trên cơ sở lợi thế đất đai và nhu cầu thị trường, xã xác định chè, dứa và chuối là ba cây trồng chủ lực, ưu tiên phát triển theo hướng ổn định, bền vững, bảo đảm vừa nâng cao thu nhập cho người dân, vừa tạo nền tảng để xây dựng vùng sản xuất hàng hóa tập trung.
Đối với cây chè, hiện toàn xã có trên 2.600 ha, trong đó 1.923 ha chè kinh doanh, 613 ha chè kiến thiết cơ bản. Chè tiếp tục là cây trồng chủ lực, đóng góp lớn cho phát triển kinh tế của xã. Ước tính sản lượng chè thu hái trong năm 2025 đạt 28.540 tấn, mang lại giá trị gần 170 tỷ đồng. Đáng chú ý, diện tích trồng chè mới đạt 105 ha/75 ha, vượt 40% kế hoạch tỉnh giao, cho thấy nhu cầu mở rộng diện tích và sự chủ động của người dân.
Cây dứa, cây trồng gắn bó với Bản Lầu gần 30 năm, tiếp tục khẳng định vị thế khi toàn xã duy trì trên 2.000 ha, sản lượng 44.843 tấn, giá trị 340,8 tỷ đồng. Việc ổn định diện tích và bảo đảm đầu ra thông qua hợp tác xã và doanh nghiệp là cơ sở giúp cây dứa tiếp tục là trụ cột sinh kế của địa phương.
Cây chuối dù diện tích không lớn bằng hai loại cây trồng trên nhưng mang lại hiệu quả kinh tế nhanh. Toàn xã có 212 ha, trong đó 86 ha đang cho thu hoạch, sản lượng năm cả năm ước đạt 1.527 tấn, giá trị hơn 10,7 tỷ đồng. Chuối giúp nhiều hộ có nguồn thu ổn định, góp phần đa dạng hóa sản xuất.
Đi đôi với mở rộng vùng trồng, Bản Lầu chú trọng xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ nhằm bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản. Trên địa bàn xã hiện có 2 doanh nghiệp lớn: Công ty Cổ phần Thực phẩm Á Châu - chế biến rau quả xuất khẩu; Công ty Cổ phần Chè Thanh Bình; cùng với 10 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Các doanh nghiệp và hợp tác xã không chỉ thu mua sản phẩm mà còn hỗ trợ kỹ thuật, giống cây trồng, hướng dẫn quy trình chăm sóc theo tiêu chuẩn, giúp bà con sản xuất hàng hóa đáp ứng yêu cầu thị trường.
Hệ thống doanh nghiệp, hợp tác xã giữ vai trò quan trọng trong tổ chức sản xuất, bao tiêu sản phẩm, tạo động lực để người dân mạnh dạn mở rộng diện tích cây trồng chủ lực, yên tâm gắn bó với chè, dứa và chuối.
Ông Lê Thanh Hoa - Phó Chủ tịch UBND xã Bản Lầu, cho biết: “Việc mở rộng cây trồng chủ lực không chỉ nâng cao thu nhập mà còn tạo sự thay đổi căn bản trong tư duy canh tác của người dân. Xã tập trung chuyển đổi diện tích đất kém hiệu quả sang trồng cây có giá trị kinh tế cao; đồng thời liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã để bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, thu nhập người dân tăng rõ rệt, tỷ lệ hộ nghèo giảm hàng năm”.
Nhờ định hướng đúng và sự vào cuộc đồng bộ, đời sống người dân Bản Lầu ngày càng ổn định, nhiều hộ vươn lên khá giả. Bản Lầu hôm nay khoác lên mình gam màu xanh trải dài trên những triền đồi - màu xanh của những vùng chè, dứa, chuối được quy hoạch bài bản, khẳng định hướng đi đúng trong phát triển nông nghiệp gắn với giảm nghèo bền vững.
