Bản đồ cảnh báo nguy cơ giúp định danh chính xác khu vực sạt lở

Những vùng núi càng cao sẽ càng có nguy cơ xảy ra thiên tai và sạt lở. Bản chất là do sau những trận mưa liên tiếp nhiều ngày, nước sẽ làm cho các tầng đất đá bồi giảm tác dụng ma sát gây đổ sập.

Gần đây nhiều vụ sạt lở đất xảy ra gây hậu quả nghiêm trọng, điển hình là vụ sạt lở đất vùi lấp xe khách ở tỉnh Hà Giang sáng 13/7 làm 11 người chết, 4 người bị thương và vụ sạt lở đất ở tỉnh Lâm Đồng trưa 15/7 vùi lấp 1 căn nhà và 1 người tử vong.

TS Trịnh Hải Sơn, Viện trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản cho biết, nguyên nhân gây sạt lở, trượt lở đất đá khu vực miền núi, trung du Việt Nam rất đa dạng, trong đó phải kể đến các yếu tố như địa chất, kiến tạo, địa hình, địa mạo, thạch học, vỏ phong hóa, thổ nhưỡng, thảm phủ, sử dụng đất, khí tượng, thủy văn...

Trước đây, những khu vực được xác định có mức độ nguy cơ cao, rất cao về trượt lở đất đá thường có ít dân cư sinh sống nên thiếu ghi nhận thiệt hại xảy ra ở đây. Những khu vực được xác định có mức độ nguy cơ trung bình hoặc thấp đối với trượt lở đất đá thường có mật độ dân cư cao, tập trung rất nhiều hoạt động nhân sinh.

Các hoạt động của con người như khai thác khoáng sản, xây dựng đường sá và cắt dốc không đúng cách cũng làm trầm trọng thêm nguy cơ sạt lở đất.

Nhưng hiện nay, hiện tượng trượt lở đất đá xuất hiện ngày càng nhiều tại các khu dân cư hoặc dọc các tuyến đường giao thông nằm sát các sườn đồi, núi, vách taluy cao dốc. Cá biệt, một số khu vực có nguy cơ trượt lở đất đá thấp lại thường nằm trong vùng chịu ảnh hưởng của nguy cơ lũ quét cao và rất cao.

Theo TS. Nguyễn Quốc Khánh, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu, nguyên nhân gây sạt lở đất đá ở khu vực trên chủ yếu do mưa lớn, đặc biệt trong mùa gió mùa từ tháng 5 đến tháng 10. Các yếu tố như độ dốc lớn, phá rừng, sử dụng đất cũng như điều kiện địa chất góp phần làm cho các khu vực dễ bị sạt lở đất. Các hoạt động của con người như khai thác khoáng sản, xây dựng đường sá và cắt dốc không đúng cách cũng làm trầm trọng thêm nguy cơ sạt lở đất.

Cũng do đặc điểm địa lý, địa hình, thổ nhưỡng, khí hậu gió mùa với cường độ mưa lớn trong mùa mưa, sạt lở đất đá ở khu vực miền núi là một trong những thiên tai thường xuyên xảy ra tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Lào Cai, Hà Giang, Điện Biên, Sơn La rất dễ xảy ra sạt lở đất đá do địa hình hiểm trở và mưa lớn. Các tỉnh miền Trung như Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định cũng thường xuyên xảy ra sạt lở đất do có độ dốc lớn và mưa lớn.

Những vùng núi càng cao sẽ càng có nguy cơ xảy ra thiên tai và sạt lở. Bản chất là do sau những trận mưa liên tiếp nhiều ngày, nước sẽ làm cho các tầng đất đá bồi giảm tác dụng ma sát (không phải tầng đá nguyên sinh). Dưới tác dụng của trọng lực thì những loại đất đá này sẽ có nguy cơ đổ ập xuống bất cứ lúc nào. Đây cũng chính là nguồn gốc của những sự trượt lở hay lũ được hình thành.

Như ghi nhận ở Hà Giang cho thấy, khu vực này thường xuyên xảy ra tình trạng lũ quét, lũ ống… Đây là những hiện tượng thiên nhiên gặp thiên tai mà việc dự báo là không dễ dàng. Tuy nhiên, nếu chúng ta lập ra được bản đồ thiên tai thì sẽ dễ dàng hơn trong quá trình dự báo, chỉ điểm những khu vực nguy cơ.

Cần dữ liệu đầy đủ phân vùng nguy cơ trượt lở đất đá

Theo TS Trịnh Hải Sơn, để phân vùng những nơi có nguy cơ trượt lở đất đá cao tại Việt Nam, trước hết, cần xây dựng được Bộ tiêu chí đánh giá và xác định các khu vực, lưu vực có nguy cơ cao xảy ra trượt lở đất đá. Cần phải có được đầy đủ bộ cơ sở dữ liệu của các bản đồ thành phần như bản đồ nguy cơ trượt lở đất đá, bản đồ phân vùng nguy cơ trượt lở đất đá để phân tích, đánh giá tổng hợp, tích hợp, từ đó mới có thể xây dựng và đề xuất được Bộ tiêu chí đánh giá và khoanh định các khu vực có nguy cơ cao về trượt lở đất đá.

Bộ tiêu chí này sẽ được áp dụng cho 15 tỉnh miền Bắc đã có đủ cơ sở dữ liệu phân vùng nguy cơ trượt lở đất đá theo tỷ lệ 1:50.000 giúp khoanh định các "khu vực nhạy cảm" về trượt lở đất đá; áp dụng thêm tổ hợp 4 tiêu chí gồm: dân cư, giao thông, công trình trọng điểm và lưu vực sông suối.

Việc áp dụng các tiêu chí nêu trên giúp phân vùng nguy cơ trượt lở đất đá đã lập được danh sách với tỷ lệ 1:10.000; đồng thời, lập được danh sách các khu vực có khả năng ảnh hưởng các công trình trọng điểm ở tỷ lệ 1:5.000. Các khu vực nhạy cảm được thể hiện ở 3 mức độ khác nhau từ cao, trung bình, thấp và là cơ sở khoa học cụ thể để cảnh báo sớm trượt lở đất đá khu vực miền núi, trung du Việt Nam.

Theo TS Trịnh Hải Sơn, Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản đang triển khai thực hiện 2 Đề án "Phân vùng rủi ro thiên tai và lập bản đồ cảnh báo lũ quét, sạt lở đất và sụt lún đất do mưa tại khu vực trung du và miền núi và "Cảnh báo sớm sạt lở đất, lũ quét khu vực miền núi, trung du Việt Nam.

Đến thời điểm hiện tại, cơ sở dữ liệu về hiện trạng và phân vùng nguy cơ trượt lở đất đá ở tỷ lệ 1:50.000 của 37 tỉnh miền núi và trung du Việt Nam vẫn chưa được đầy đủ. Dữ liệu chưa được chuẩn hóa, đồng bộ gây nhiều khó khăn cho công tác tổng hợp dữ liệu.

Đặc biệt, Bộ cơ sở dữ liệu phục vụ công tác điều tra, phân vùng nguy cơ cho các khu vực trọng điểm như: số liệu địa hình ở tỷ lệ lớn (1:10.000, 1:5.000, 1:2.000) còn thiếu và chưa được cập nhật bổ sung; do đó, dẫn đến kết quả xử lý bị sai và thiếu. Bộ cơ sở dữ liệu về địa chất ở tỷ lệ trung bình (1:50.000) cũng vẫn còn thiếu rất nhiều và chưa được tiến hành điều tra chi tiết bổ sung; các tỷ lệ 1:10.000, 1:5.000 rất ít, hầu như chỉ có ở những khu vực điều tra, đánh giá các mỏ khoáng sản.

Do đó, Việt Nam cần nhanh chóng xây dựng một Trung tâm cơ sở dữ liệu liên ngành về trượt lở đất đá; đầu tư kinh phí tiến hành các đề án, dự án về điều tra trượt lở đất đá ở các tỷ lệ lớn cho các khu vực trọng điểm, nhạy cảm về trượt lở đất đá.

Ngoài ra, các hệ thống cảnh báo sớm về trượt lở đất đá theo thời gian thực tại một số địa điểm là những công cụ vô cùng quan trọng cho công tác cảnh báo sớm nhằm giảm thiểu thiệt hại do trượt lở đất đá gây ra.

suckhoedoisong.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tết đầu tiên ở trung tâm tỉnh mới

Tết đầu tiên ở trung tâm tỉnh mới

Không khí Tết hiện diện rõ hơn trong từng góc phố, trong những phòng làm việc còn sáng đèn, trong nhịp công việc khẩn trương của những ngày giáp Tết. Với nhiều cán bộ, người lao động từ tỉnh Lào Cai (cũ) chuyển về trung tâm tỉnh, đây là cái Tết đầu tiên gắn với một hành trình mới.

Tết trong những mái ấm nghĩa tình

Tết trong những mái ấm nghĩa tình

Hiện thực hóa phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát, vừa qua, phường Văn Phú đã tổ chức khánh thành và bàn giao nhà tình nghĩa cho các hộ gia đình chính sách, hộ khó khăn trên địa bàn. Với sự đồng hành của cộng đồng, những công trình ý nghĩa này đã kịp thời hoàn thành ngay trước thềm Tết nguyên đán. Đây là động lực to lớn giúp bà con an cư lạc nghiệp, đồng thời khẳng định vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) trong việc huy động các nguồn lực xã hội vì mục tiêu an sinh.

Những dấu hiệu ngộ độc rượu không thể bỏ qua

Những dấu hiệu ngộ độc rượu không thể bỏ qua

Không ít trường hợp ngộ độc rượu diễn tiến nặng chỉ vì người xung quanh cho rằng “để ngủ sẽ tỉnh”. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và ô xy cao áp Việt Nam, nhận diện sớm dấu hiệu nguy hiểm và xử trí đúng cách có thể quyết định sự sống còn của người say rượu.

Từ lợi thế địa phương đến chuỗi giá trị xuất khẩu

Từ lợi thế địa phương đến chuỗi giá trị xuất khẩu

Lào Cai được biết đến là địa phương có tiềm năng lớn về phát triển kinh tế lâm nghiệp ở khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Toàn tỉnh hiện có trên 338 nghìn héc-ta rừng trồng, tỷ lệ che phủ rừng duy trì ổn định trên 61%. Đây không chỉ là “lá phổi xanh” bảo vệ môi trường sinh thái mà còn là nguồn nguyên liệu dồi dào cho ngành công nghiệp chế biến lâm sản.

Tết bình dị ở “xóm” chạy thận

Tết bình dị ở “xóm” chạy thận

Những ngày cuối năm ở một xóm trọ nhỏ gần Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai, phường Âu Lâu - nơi sinh sống của 32 bệnh nhân suy thận mạn tính, Tết đến theo một cách rất khác.

Thị trường Valentine: Xu hướng quà tặng thiết thực

Thị trường Valentine: Xu hướng quà tặng thiết thực

Năm nay, thị trường hoa và quà tặng Valentine tại Hải Phòng đa dạng, giá bình ổn. Do ngày Valentine sát với Tết Nguyên đán nên thị trường kém sôi động hơn những mùa Valentine trước. Người dân có xu hướng thiên về những món quà tặng thiết thực như: thời trang, đồ lưu niệm, hàng hóa mỹ phẩm…

"Dệt” sắc xuân từ những bàn tay

"Dệt” sắc xuân từ những bàn tay

Xuân về, mang theo hơi thở dịu dàng của đất trời, lặng lẽ gõ cửa từng bản làng, ngõ phố. Mùa xuân không chỉ hiện diện trên cành đào phai, nhành mận trắng hay trong những phiên chợ Tết rộn ràng, mà còn âm thầm lan tỏa trong từng sản phẩm thủ công truyền thống, nơi đôi bàn tay người thợ cần mẫn gửi gắm tâm huyết, giữ gìn qua nhiều thế hệ.

Sức sống của trò chơi đánh quay.

Sức sống của trò chơi đánh quay.

Đánh quay – trò chơi dân gian tưởng chừng đã mai một ở nhiều nơi vẫn đang duy trì sức sống mãnh liệt, trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân xã Lâm Thượng.

Hơi ấm tình người

Hơi ấm tình người

Khi mùa xuân “gõ cửa” từng bản làng cũng là lúc những chuyến xe nối đuôi nhau vượt dốc, băng đèo mang theo quà Tết, áo ấm và niềm vui đến với trẻ em dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn tại các địa phương trên địa bàn tỉnh. Những chuyến xe ấy đã mang đến cái Tết đủ đầy hơn cho các em nhỏ, lan tỏa sự sẻ chia, để mùa xuân nơi non cao thêm ấm áp, trọn vẹn.

Sẵn sàng các phương án khám, chữa bệnh cho nhân dân dịp nghỉ lễ

Sẵn sàng các phương án khám, chữa bệnh cho nhân dân dịp nghỉ lễ

Khi những phiên mổ theo kế hoạch, buổi khám bệnh định kỳ… dần kết thúc, các bệnh viện chuyển ngay sang chế độ trực Tết. Với những người thầy thuốc, Tết đến, Xuân về họ vẫn miệt mài bên giường bệnh, sẵn sàng phương án để giúp người dân đón mùa Xuân mới trong vui tươi, phấn khởi.

Ấm áp ngày Tết trong những ngôi nhà mới

Ấm áp ngày Tết trong những ngôi nhà mới

Những ngày cuối năm, khi sắc xuân lan tỏa khắp núi rừng Tây Bắc, không khí Tết đã hiện hữu trên từng nếp nhà, con đường, triền đồi. Với các hộ dân bị ảnh hưởng bởi mưa bão trên địa bàn tỉnh Lào Cai, mùa xuân năm nay càng thêm ý nghĩa. Sau những tháng ngày khó khăn, mất mát, họ được đón Tết trong những ngôi nhà mới vững chãi, an toàn và thấm đượm nghĩa tình.

Cảnh sát giao thông Lào Cai dùng xe công vụ hỗ trợ đưa cháu bé bị ngã từ tầng 2 đi cấp cứu

Cảnh sát giao thông Lào Cai dùng xe công vụ hỗ trợ đưa cháu bé bị ngã từ tầng 2 đi cấp cứu

Khoảng 17 giờ, ngày 13/02, tại Km62 Quốc lộ 70 (địa phận xã Bảo Ái), trong khi làm nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, Tổ công tác thuộc Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 5, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai đã tiếp nhận đề nghị khẩn cấp của anh Bàn Văn Nam (sinh năm 1998, trú thôn Ngòi Thìu, xã Phúc Lợi, tỉnh Lào Cai) về việc hỗ trợ đưa cháu bé đi cấp cứu.

Mang Tết đến cho đoàn viên, người lao động

Mang Tết đến cho đoàn viên, người lao động

Tại các công ty, nhà máy, doanh nghiệp trên địa bàn Lào Cai, những phần quà Tết, chuyến xe nghĩa tình và hoạt động chăm lo thiết thực đang được triển khai đồng loạt. Không chỉ “trao tay” món quà vật chất, các cấp công đoàn và doanh nghiệp còn “trao gửi” sự sẻ chia, giúp công nhân vơi bớt khó khăn, yên tâm bám việc, gắn bó lâu dài để Tết đến gần hơn với mọi gia đình.

Vượt lên nghịch cảnh, viết tiếp ước mơ

Vượt lên nghịch cảnh, viết tiếp ước mơ

Mặc dù mồ côi và nghèo khó, những học sinh tại trường Cao đẳng Nghề Yên Bái tỉnh Lào Cai vẫn miệt mài bên xưởng máy, giảng đường với quyết tâm: Học nghề để thay đổi số phận. Trên hành trình ấy, các em không hề đơn độc bởi luôn có sự sát cánh của thầy cô và vòng tay nhân ái từ cộng đồng. Những món quà Tết ý nghĩa là nguồn động viên tinh thần giúp các em vững tin viết tiếp giấc mơ lập nghiệp.

fb yt zl tw