Tại các xã vùng cao, với địa bàn rộng, dân cư phân tán và trình độ dân trí không đồng đều, việc phát triển nguồn kết nạp Đảng vốn đã khó khăn nay càng trở nên thách thức. Đối tượng chính để kết nạp chủ yếu là đoàn viên, thanh niên, cán bộ thôn bản, giáo viên, nhân viên y tế cơ sở… Tuy nhiên, số lượng thanh niên trong độ tuổi ngày càng giảm do xu hướng học tập và làm việc ngoài địa phương.
Nhiều chi bộ thôn, bản rơi vào tình trạng “già hóa” đảng viên, trong khi lực lượng trẻ kế cận mỏng. Có chi bộ nhiều năm liền không kết nạp được đảng viên mới, đơn cử như chi bộ thôn Háng Tày, xã Chế Tạo được thành lập và hoạt động trên 20 năm, cả thôn có 90 hộ dân với 445 nhân khẩu, tuy nhiên chi bộ chỉ có 10 đảng viên, trong đó, 01 đảng viên dự bị. Những năm gần đây, công tác phát triển Đảng gặp nhiều khó khăn; chỉ trong 3 năm qua, địa phương mới kết nạp được 2 đảng viên. Việc lựa chọn cán bộ đảm nhận các chức danh bí thư, phó bí thư chi bộ cũng gặp không ít trở ngại. Đảng viên Giàng A Lâu, sau khi hoàn thành thời gian thử thách, đã được tín nhiệm đảm nhận chức danh bí thư chi bộ.
Anh Giàng A Lâu - Bí thư Chi bộ thôn Háng Tày chia sẻ: Việc xây dựng đội ngũ kế cận đảng viên tại thôn chúng tôi đang gặp nhiều khó khăn. Những người năng nổ, nhiệt tình và có trình độ học vấn thường đi làm ăn xa, trong khi một số đối tượng vi phạm quy định về tảo hôn nên rất khó tìm nguồn để kết nạp.
Đây là nỗi lo thường trực của cấp ủy cơ sở, bởi nếu không có lớp đảng viên kế cận, vai trò lãnh đạo của Đảng ở cơ sở sẽ bị ảnh hưởng lâu dài.
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến công tác phát triển Đảng ở vùng cao gặp khó, đó là trình độ học vấn của quần chúng còn hạn chế, tình trạng vi phạm tảo hôn vẫn còn. Nhiều thanh niên sau khi học xong trung học cơ sở đã nghỉ học để tham gia lao động, sản xuất, không đáp ứng được yêu cầu về trình độ theo quy định kết nạp Đảng.
Bên cạnh đó, nhận thức của một bộ phận quần chúng về Đảng, về động cơ phấn đấu vào Đảng chưa đầy đủ, rõ rệt. Ở một số nơi, việc vào Đảng vẫn bị nhìn nhận đơn thuần là “vinh dự”, chưa gắn với trách nhiệm, nghĩa vụ, sự cống hiến lâu dài cho cộng đồng. Điều này khiến không ít quần chúng còn e dè, chưa thực sự mặn mà với việc phấn đấu được đứng trong hàng ngũ của Đảng.
Bí thư Đảng ủy xã Chế Tạo Hảng A Ký chia sẻ: Với kế hoạch giao phát triển đảng viên đạt từ 4% - 4,5% trên tổng số 180 đảng viên hiện có mỗi năm, xã Chế Tạo sẽ đối mặt với nhiều khó khăn. Nếu thực hiện đủ chỉ tiêu theo quy định thì chất lượng đảng viên sẽ không đảm bảo.
Cuộc sống mưu sinh ở vùng cao còn nhiều khó khăn. Lực lượng đoàn viên, thanh niên được kỳ vọng là nguồn để phát triển Đảng, thường dành phần lớn thời gian cho lao động sản xuất, đi làm thuê xa nhà để trang trải cuộc sống. Việc tham gia sinh hoạt định kỳ hàng tháng, học tập nghị quyết, bồi dưỡng nhận thức về Đảng vì thế bị gián đoạn.
Một thực tế diễn ra, không ít trường hợp quần chúng ưu tú đã được đưa vào diện theo dõi, bồi dưỡng, nhưng do đi làm ăn xa dài ngày, không đảm bảo thời gian sinh hoạt, học tập nên quá trình phấn đấu bị “đứt quãng”, thậm chí phải làm lại từ đầu. Đây là điều khiến nhiều cấp ủy cơ sở trăn trở, bởi giữ được nguồn đã khó, bồi dưỡng và theo dõi nguồn lại càng khó hơn.
Bí thư Đảng ủy xã Khao Mang - Phạm Văn Quynh thông tin thêm: Nguồn phát triển Đảng chủ yếu là thanh niên. Tuy đã được đào tạo và bồi dưỡng, nhiều người đi làm ăn xa ít có cơ hội trở về. Đặc biệt, việc kết nạp Đảng viên nữ gặp nhiều khó khăn do tập quán và phong tục địa phương.
Chi bộ thôn, bản là “hạt nhân chính trị” ở cơ sở, trực tiếp lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển Đảng. Tuy nhiên, tại vùng cao, nhiều bí thư chi bộ kiêm nhiệm nhiều công việc, trình độ, kỹ năng công tác Đảng còn hạn chế, nhất là trong công tác phát hiện, tạo nguồn, bồi dưỡng quần chúng ưu tú. Việc phân công đảng viên giúp đỡ quần chúng đôi khi mang tính hình thức, chưa sâu sát, cụ thể; công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá quá trình rèn luyện của quần chúng chưa thường xuyên, dẫn đến chất lượng nguồn chưa cao.
Mặc dù còn nhiều khó khăn, song không ít địa phương vùng cao đã và đang triển khai nhiều giải pháp linh hoạt, sáng tạo để tháo gỡ “nút thắt” trong công tác phát triển Đảng. Các cấp ủy tăng cường chỉ đạo, giao chỉ tiêu cụ thể về phát triển đảng viên cho từng chi bộ, coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với đánh giá, xếp loại tổ chức Đảng hằng năm.
Bí thư Đảng ủy xã Khao Mang - Phạm Văn Quynh cho biết thêm: Để nâng cao chất lượng hoạt động của các chi bộ, đặc biệt chi bộ thôn bản, chúng tôi phân công các đồng chí trong cấp ủy, các ngành trực tiếp giúp đỡ xây dựng cách làm văn bản, xây dựng nghị quyết, in ấn tài liệu phát cho đảng viên.
Cùng với đó, công tác phát hiện, bồi dưỡng quần chúng ưu tú được thực hiện sớm, từ các phong trào thi đua yêu nước, lao động sản xuất, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ rừng, giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở. Nhiều chi bộ chú trọng phát triển đảng viên là người dân tộc thiểu số, người có uy tín trong cộng đồng, góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng ngay tại thôn bản.
Thực tế cho thấy, nơi nào các tổ chức, đoàn thể hoạt động hiệu quả thì nơi đó công tác tạo nguồn phát triển Đảng có chuyển biến tích cực. Thông qua các phong trào, hoạt động cụ thể, đoàn thể vừa rèn luyện, thử thách quần chúng, vừa giúp cấp ủy phát hiện những nhân tố tích cực để bồi dưỡng, giới thiệu cho Đảng.
Để tháo gỡ những trăn trở trong phát triển đảng viên ở vùng cao, cần những giải pháp đồng bộ, lâu dài. Trước hết, cần tiếp tục quan tâm nâng cao dân trí, chất lượng giáo dục, tạo nền tảng cho việc xây dựng nguồn phát triển Đảng bền vững. Song song với đó, tăng cường chăm lo đời sống, tạo sinh kế ổn định cho người dân, nhất là thanh niên, để họ yên tâm gắn bó với địa phương, tham gia sinh hoạt, phấn đấu vào Đảng.
Giải quyết bài toán phát triển đảng viên ở vùng cao không thể “một sớm một chiều”, nhưng bằng quyết tâm chính trị, cách làm phù hợp và sự đồng thuận của Nhân dân, những trăn trở ấy sẽ từng bước được tháo gỡ, góp phần xây dựng tổ chức Đảng ngày càng vững mạnh từ cơ sở.
