Giải thưởng văn học Hội Nhà văn Việt Nam là giải thưởng thường niên có uy tín trong đời sống văn học, nhằm tôn vinh những tác phẩm có giá trị nghệ thuật và tư tưởng, đồng thời ghi nhận những đóng góp tích cực của các tác giả, dịch giả đối với nền văn học nước nhà. Năm 2025, Hội Nhà văn Việt Nam đã trao giải thưởng cho 9 tác phẩm ở các hạng mục văn xuôi, thơ, lý luận phê bình, văn học dịch, văn học thiếu nhi và tác giả trẻ.
Cụ thể, ở hạng mục văn xuôi, tiểu thuyết "Miền đất hứa" của nhà văn Lê Thanh Kỳ (Nhà xuất bản Văn học) được trao giải. Tác phẩm gây chú ý bởi cách tiếp cận đời sống xã hội và con người đương đại với góc nhìn giàu suy tư, phản ánh những chuyển động của đời sống qua số phận nhân vật và những câu chuyện mang nhiều tầng ý nghĩa.
Ở hạng mục thơ, có hai tác phẩm được vinh danh, đó là tập thơ "Thơm từ nỗi đau" của nhà thơ Hoàng Thụy Anh (Hoàng Thị Quỳnh Anh) và tập thơ "Trên con đường tóc" của nhà thơ Trang Thanh (Trần Thị Thanh), đều do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành. Hai tập thơ mang phong cách riêng nhưng cùng thể hiện sự tìm tòi trong ngôn ngữ và cảm xúc, thể hiện những trải nghiệm cá nhân sâu sắc, giàu chất suy tư và tính nữ.
Ở lĩnh vực lý luận phê bình, giải thưởng được trao cho công trình "Văn học như một diễn ngôn" của nhà lý luận phê bình Trần Văn Toàn (Nhà xuất bản Đại học Sư phạm). Công trình tiếp cận văn học dưới góc nhìn lý thuyết hiện đại, đặt văn học trong mối quan hệ với diễn ngôn văn hóa-xã hội, qua đó mở ra nhiều hướng tiếp cận mới cho nghiên cứu và phê bình văn học.
Trong lĩnh vực văn học dịch, Hội Nhà văn Việt Nam trao giải cho hai bản dịch tiêu biểu, gồm tác phẩm "Hạc trắng xòe cánh" của nhà văn Tawada Yoko do dịch giả An Nhiên (Nguyễn Đỗ An Nhiên) chuyển ngữ (Nhà xuất bản Văn học ấn hành) và "Bài ca Solomon" của nhà văn Mỹ Toni Morrison, do dịch giả Thiên Nga (Nguyễn Thiên Nga) dịch (Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành). Hai bản dịch được đánh giá cao về chất lượng chuyển ngữ, góp phần đưa những tác phẩm văn học quốc tế có giá trị đến với bạn đọc Việt Nam.
Giải thưởng văn học thiếu nhi được trao cho tiểu thuyết "Miền thảo nguyên Panduranga" của nhà văn Lê Đức Dương (Nhà xuất bản Kim Đồng). Tác phẩm khai thác không gian văn hóa đặc sắc của vùng đất Panduranga, kết hợp yếu tố phiêu lưu, khám phá với những câu chuyện giàu trí tưởng tượng, hướng tới đối tượng bạn đọc trẻ.
Hội Nhà văn Việt Nam đã trao Giải thưởng Tác giả trẻ năm 2025 cho nhà thơ Nguyễn Thị Kim Nhung với tập thơ "Dần sáng" (Nhà xuất bản Hội Nhà văn) và tác giả Cao Việt Quỳnh với tiểu thuyết "Lục địa rồng", 5 tập (Nhà xuất bản Kim Đồng). Đây là giải thưởng nhằm khích lệ các tác giả trẻ có những sáng tác nổi bật, góp phần làm mới đời sống văn học đương đại.
![Ban tổ chức trao Giải thưởng "Nhà văn nữ ấn tượng" cho các tác giả.](https://cdn.baolaocai.vn/images/7c5azgNh4TBESs3pfY1d-mHZMiRuvC7Veo6T_y23RyOVHjudokJ0dSQYFisNZ5iRGA16xAu02RAEknwUQLjBJQ/giai-thuong-van-hoc-3.jpg.avif "Ban tổ chức trao Giải thưởng "Nhà văn nữ ấn tượng" cho các tác giả.")
Tại Lễ trao giải, Hội Nhà văn Việt Nam cũng đã trao Giải thưởng Nhà văn nữ ấn tượng năm 2025 cho 3 nữ tác giả gồm: Nhà thơ Phạm Vân Anh ở Hà Nội; Nhà văn Niê Thanh Mai ở Đắk Lắk; Nhà văn Phương Trà (Trịnh Thị Phương Trà) ở Đắk Lắk. Đây là giải thưởng nhằm ghi nhận, tôn vinh những nỗ lực của nữ nhà văn Việt Nam trong cuộc sống, đặc biệt là những cống hiến cho cộng đồng.
Phát biểu tại Lễ trao giải, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều cho rằng, giải thưởng văn học hằng năm không chỉ là sự ghi nhận đối với các tác phẩm xuất sắc, mà còn là dịp để nhìn lại những vấn đề của đời sống văn học. Năm 2025 là một năm có nhiều biến động, không chỉ trên thế giới mà ngay trong đời sống văn học trong nước cũng xuất hiện nhiều câu chuyện khiến giới sáng tác và công chúng phải suy ngẫm.
Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho biết các hội đồng chuyên môn đã làm việc nghiêm túc. Từ hội đồng thơ, văn xuôi, lý luận phê bình đến văn học dịch, các thành viên đều thảo luận kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng bằng hình thức bỏ phiếu.
Đại diện Hội Nhà văn Việt Nam chia sẻ, các tác phẩm được trao giải năm nay cho thấy sự đa dạng trong đề tài, phong cách và cách tiếp cận nghệ thuật. Nhiều tác phẩm thể hiện tinh thần tìm tòi, đổi mới trong sáng tác, đồng thời phản ánh những vấn đề của đời sống xã hội và con người hiện đại.
Theo Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều, lễ trao giải là dịp tôn vinh các tác giả, dịch giả có tác phẩm xuất sắc; đồng thời để giới văn chương gặp gỡ, chia sẻ và nhìn lại những thành tựu của văn học Việt Nam trong năm qua, qua đó tiếp tục khuyến khích những sáng tạo mới trong thời gian tới.
