Thông tin về công tác an sinh xã hội trong nhiệm kỳ 2020 - 2025 tại buổi họp báo về tổ chức Đại hội Đại biểu Đảng bộ Chính phủ lần thứ 1 vào sáng 9/10,Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan khẳng định, chính sách an sinh xã hội là chính sách vì con người và lấy người dân làm trung tâm. Đây cũng chính là mục tiêu, động lực trong toàn bộ quá trình phát triển của đất nước chúng ta. Trong Nghị quyết của Đại hội Đảng toàn quốc cũng như Đại hội Đảng các cấp nhiều nhiệm kỳ qua đều lấy chính sách an sinh xã hội là một trong những trọng tâm quan trọng để gắn kết tăng trưởng kinh tế với việc triển khai thực hiện công bằng xã hội.
Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, trong 5 năm vừa qua, trong bối cảnh có rất nhiều thách thức chưa từng có tiền lệ như dịch bệnh COVID-19, thiên tai bão lũ… tác động rất lớn đến đời sống của người dân, chính sách an sinh xã hội với các trụ cột lớn như chính sách bảo hiểm xã hội, chính sách bảo hiểm y tế, chính sách bảo hiểm thất nghiệp, các chính sách liên quan tới cứu trợ, trợ giúp xã hội… đã được Đảng, Nhà nước quan tâm chỉ đạo.
Trên cơ sở để triển khai thực hiện các chính sách này, hàng loạt quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước liên quan tới việc hoàn thiện thể chế pháp lý, các vấn đề về tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ về y tế, giáo dục, trợ giúp pháp lý, nhà ở, đảm bảo giải quyết các điều kiện khi mất việc làm, trợ giúp thất nghiệp… đã được triển khai một cách đồng bộ.
Bà Đào Hồng Lan cho biết, trong báo cáo đánh giá của Đảng ủy Chính phủ để chuẩn bị cho Đại hội lần này cũng đã nêu rất rõ những kết quả trên từng lĩnh vực. Đặc biệt là trong nhiệm kỳ 2020-2025, Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã quan tâm và nhất quán một tinh thần, đó là "không để ai bị bỏ lại phía sau". Trung ương đã ban hành Nghị quyết số 42 ngày 24/11/2023 về chính sách xã hội được ban hành trên cơ sở tổng thể các chính sách xã hội được triển khai trong nhiều nhiệm kỳ trước.
Gần đây nhất là Nghị quyết số 71, Nghị quyết số 72 liên quan đến chính sách về giáo dục và y tế với những nhiệm vụ, giải pháp đột phá để tăng cường triển khai thực hiện chính sách an sinh xã hội. Trong đó cũng đề cập đến yêu cầu lấy người dân làm trung tâm để các cấp, các ngành, các bộ, các địa phương triển khai thực hiện chính sách của mình.
Điểm lại một số nội dung đáng chú ý, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, đầu tiên, chính sách an sinh xã hội góp phần đảm bảo quyền con người, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và củng cố niềm tin của nhân dân.
Ngay trong đại dịch COVID-19 nhiều chính sách đã được triển khai với hơn 120 nghìn tỷ đồng cùng 200.000 tấn gạo để trợ giúp cho hàng chục triệu người dân và doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Kèm theo là các chính sách về hỗ trợ về việc làm, phục hồi phát triển kinh tế xã hội được triển khai. Qua đó, phục hồi phát triển kinh tế và đảm bảo các điều kiện về việc làm, an sinh xã hội và trợ giúp cho người dân để vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất.
Thứ hai, trong 5 năm vừa qua, hệ thống các chính sách về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế cũng đã được củng cố. Trong thời gian này, Chính phủ đã trình Quốc hội sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế với rất nhiều chính sách mới để đảm bảo quyền tiếp cận của người dân, người lao động trong thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội được rõ và đầy đủ hơn.
Ngoài ra, hàng loạt chính sách hỗ trợ để tăng cường tham gia bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội tự nguyện, rồi các chính sách an sinh xã hội khi người lao động mất việc làm, gặp phải các trường hợp rủi ro.
Thứ ba, hệ thống trợ giúp xã hội đã được mở rộng và thành một mạng lưới an sinh xã hội rất quan trọng đối với người yếu thế. Tỉ lệ người được hưởng trợ cấp thường xuyên đã tăng và mỗi năm, hàng triệu người được trợ giúp đột xuất khi gặp thiên tai, dịch bệnh. Mức độ bao phủ trợ giúp xã hội đã tăng từ 2,7% dân số năm 2016 lên 4,5% dân số năm 2025, tức là mỗi năm chúng ta có khoảng 4,5 triệu người được hưởng trợ cấp thường xuyên.
"Hằng năm, có khoảng 1,5 triệu người được trợ giúp đột xuất do ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ, dịch bệnh, và thảm họa", bà Đào Hồng Lan nêu rõ. Các chính sách an sinh xã hội trợ giúp cho người dân bị ảnh hưởng của thiên tai bão lũ rất quan trọng và đã được triển khai rất đồng bộ.
Trong năm 2025 và những năm trước đây, việc triển khai thực hiện các chính sách an sinh xã hội này không chỉ có vai trò của Nhà nước, các địa phương mà còn trở thành một nét văn hóa, nét sinh hoạt rất quan trọng của người dân để cùng nhau chia sẻ vượt qua những khó khăn của cuộc sống.
Thứ tư, công tác giảm nghèo đã có kết quả rất rõ nét. Tỉ lệ hộ nghèo của chúng ta đã giảm từ 4,4% năm 2021 xuống còn 1,93% năm 2024 và năm 2025 còn khoảng 1%. Việt Nam cũng đã hoàn thành mục tiêu thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc được quốc tế ghi nhận là một trong những điểm sáng về giảm nghèo bền vững để thực hiện chính sách an sinh xã hội. Đây cũng là một trong những căn cứ rất quan trọng để chúng ta triển khai đồng loạt các chính sách, chương trình mục tiêu, giải pháp để triển khai thực hiện đồng bộ các chính sách liên quan đến an sinh xã hội.
"Việc xóa nhà tạm, nhà dột nát trong giai đoạn trước đây, chúng ta cũng đã triển khai rất nhiều nhưng trong nhiệm kỳ này, công tác xóa nhà tạm và nhà dột nát được triển khai rất tập trung. Với sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ là Trưởng Ban chỉ đạo, sự tham gia của các cấp, các ngành, công tác xóa nhà tạm, nhà dột nát được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước", Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.
Theo bà Đào Hồng Lan, Chính phủ đã thay đổi từ tư duy, phương pháp, cách thức triển khai thực hiện; thành lập Ban chỉ đạo từ Trung ương đến các xã phường. Định kỳ, Chính phủ và Ban chỉ đạo tổ chức họp để rà soát, rút kinh nghiệm. Trong đó, phần lớn là nội dung liên quan đến huy động các nguồn từ tiết kiệm chi ngân sách Nhà nước, tiết kiệm chi thường xuyên; các khoản ngân sách vượt thu cũng dành cho công tác xóa nhà tạm; việc xã hội hóa của cộng đồng doanh nghiệp, người dân.
Đến thời điểm kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9, cả nước đã hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát trước 5 năm 4 tháng so với mục tiêu của Nghị quyết 42 đề ra với tổng số là 334.234 căn nhà đã được xóa, tổng kinh phí là gần 50.000 tỷ đồng.
Tuy nhiên, Ban chỉ đạo cũng như Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ban, ngành cũng đã quán triệt tinh thần: Với đặc thù của đất nước của chúng ta, đặc biệt là qua những thiên tai bão lũ như thế này, việc xóa nhà tạm, nhà dột nát là kết quả ban đầu. Việc này sẽ được tiến hành thường xuyên, liên tục để giúp những người dân có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ nhà ở, đảm bảo an cư và ổn định cuộc sống khi xảy ra tình huống bất trắc trong cuộc sống, ảnh hưởng đến nhà ở. Nhiệm vụ này sẽ được tiếp tục triển khai theo định hướng chỉ đạo của Chính phủ.
"Trong 5 năm tới, các nội dung trên cũng vẫn tiếp tục là những nhiệm vụ tập trung triển khai với yêu cầu cao hơn và chính sách đặt ra phải nhiều hơn, thiết thực hơn để thực sự đảm bảo an sinh xã hội cho người dân trên cả nước", Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nêu rõ.
