Thứ trưởng Bộ Thông tin - Truyền thông Trương Minh Tuấn đã trả lời báo chí xung quanh xử phạt Nhà Xuất bản Lao động - Xã hội về việc cuốn sách in hình bìa diễn viên hài Công Lý cởi trần, mặc quần nhỏ và một cuốn sách khác in hình cán cân công lý, một bên đặt chiếc đồng hồ, một bên đặt xấp tiền.
Để hình bìa hai cuốn sách gây phản cảm, NXB Lao động - Xã hội bị xử phạt hơn 250 triệu đồng.
* Thưa ông, Bộ Thông tin - Truyền thông có hướng xử lý thế nào về vụ việc này?
- Gần đây Nhà xuất bản (NXB) Lao động - Xã hội đã cho xuất bản hai cuốn sách, một là Bộ luật Dân sự và văn bản hướng dẫn thi hành 2014, hai là Bộ luật Hình sự và văn bản hướng dẫn thi hành 2014. Đây là hai cuốn sách vi phạm nghiêm trọng Luật Xuất bản.
Vi phạm thứ nhất là hình bìa hai cuốn sách này đã xúc phạm cơ quan quyền lực cao nhất của nhà nước là Quốc hội, vì Quốc hội là nơi ban hành ra hai bộ luật này, nhất là cuốn Bộ luật Hình sự và văn bản hướng dẫn thi hành 2014 ở trang bìa có hình ảnh cán cân công lý, một bên có để cái đồng hồ, một bên để các tập tiền. Hình ảnh đó đã xúc phạm đến cơ quan quyền lực cao nhất.
Cuốn thứ hai là Bộ luật Dân sự và văn bản hướng dẫn thi hành 2014 đã xúc phạm cá nhân, đưa hình ảnh diễn viên hài Công Lý ghép vào cơ thể người đàn ông khác ăn mặc hết sức phản cảm trên trang bìa của cuốn này. Hai cuốn sách này thể hiện sự xúc phạm đến pháp luật của nước ta. Tiêu đề Bộ luật Dân sự và văn bản hướng dẫn thi hành năm 2014 và Bộ luật Hình sự và văn bản hướng dẫn thi hành năm 2014 làm cho người ta hiểu lầm thời điểm ban hành hai bộ luật này. Nhiều người cứ nghĩ năm 2014 ban hành bộ luật này.
Sai phạm thứ ba là in bản thảo không phải là bản thảo đã được duyệt. Bản thảo đã được duyệt không có hình ảnh minh họa, không có hình ảnh quốc huy và thời điểm năm 2014, nhưng khi xuất bản lại có hình ảnh đó. Bộ Thông tin - Truyền thông đã chỉ đạo Cục Xuất bản, In và Phát hành xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Cụ thể, xử lý theo Điểm b, Điểm c, Khoản 2, Điều 20, Nghị định 159. Chúng tôi vừa xử lý xong với hình thức xử phạt nghiêm minh. Phạt vi phạm về 2 cuốn này hơn 250 triệu đồng.
* Hai cuốn sách này đều là sách liên kết xuất bản. Ông đánh giá thế nào về tình trạng liên kết xuất bản hiện nay?
- Hầu như NXB nào cũng có hoạt động liên kết xuất bản. Chuyện liên kết xuất bản là bình thường và cần thiết trong thời điểm hiện nay, khi các NXB gặp khó khăn. Tuy nhiên, ở đây có hai vấn đề:
Thứ nhất, có nhà xuất bản liên kết quá nhiều, thậm chí có nhà xuất bản liên kết tới trên 90%, nghĩa là hoạt động xuất bản của chính mình rất ít, mà chủ yếu chỉ thông qua đối tác liên kết.
Thứ hai, thông qua hoạt động liên kết thì nhiều NXB không quản lý được xuất bản phẩm của mình, vừa rồi rất nhiều sai phạm trong lĩnh vực xuất bản là do các hoạt động liên kết mà NXB không quản lý được các xuất bản phẩm sau liên kết.
Thứ ba, có hiện tượng thông qua liên kết có NXB bán giấy phép. Đây là vấn đề ít người đề cập tới, nhưng tôi cho rằng chúng ta cần đặt ra, cần quan tâm. Vì việc bán giấy phép khiến cho việc quản lý khó khăn, dẫn đến sai phạm. Đây là vấn đề chúng ta cần phải xem xét trong thời gian tới.
Bộ Thông tin - Truyền thông đã chỉ đạo Cục Xuất bản, In và Phát hành rà soát lại các hoạt động liên kết xuất bản, các xuất bản phẩm, nhằm làm thế nào đó làm trong sạch môi trường xuất bản hiện nay. Ngoài ra, trong xuất bản hiện nay, nhiều nơi lợi dụng liên kết xuất bản để xuất bản lậu các ấn phẩm khác. Vừa rồi, Bộ cũng như Cục đã xử lý nhiều trường hợp, tới đây sẽ xử lý, rà soát tiếp.
* Sau sự việc trên, cơ quan quản lý sẽ tăng cường thanh, kiểm tra thế nào để ngăn chặn trường hợp tương tự?
- Thanh tra, kiểm tra là hoạt động thường xuyên của Bộ trên lĩnh vực thông tin - truyền thông. Vừa qua, chúng tôi tăng cường thanh, kiểm tra trên lĩnh vực báo chí, xuất bản.
Từ đầu năm đến nay, công tác thanh tra trên lĩnh vực xuất bản đã tiến hành khá nhiều. Gần đây, đội ngũ làm công tác thanh tra trong lĩnh vực xuất bản phải căng mình xử lý nhiều sai phạm: Đã xem xét, xử lý hàng trăm ấn phẩm sai phạm. Gần đây, chúng tôi đang xem xét, xử lý tiếp một số ấn phẩm cũng như một số NXB vi phạm về liên kết xuất bản, vi phạm bản quyền tác giả, vi phạm về giấy phép khi ký kết xuất bản. Có những xuất bản phẩm đã xuất bản mà chưa ký kết giấy phép.
* Nên chăng, chúng ta cho các công ty sách tư nhân được quyền xuất bản để họ tự chịu trách nhiệm? Bởi hiện nay chủ yếu NXB phải chịu xử lý, còn đối tác liên kết thì chưa?
- Ví dụ trường hợp cụ thể là NXB Lao động - Xã hội liên kết với Nhà sách Lao Động để xuất bản hai cuốn này. Một mặt phải xử lý nghiêm vi phạm của NXB Lao động - Xã hội. Mặt khác, chúng tôi yêu cầu cơ quan chủ quản nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm cá nhân và tập thể, đồng thời chỉ đạo làm rõ sai phạm của đối tác liên kết. Chúng tôi sẽ tiếp tục xử lý đối tác liên kết, sau khi xử lý xong NXB vi phạm.
