“Tiên Ngân Sâm” của học sinh vùng cao Bắc Hà chinh phục sân chơi khởi nghiệp quốc gia

Nhóm tác giả gồm 5 học sinh: Giàng Quỳnh Trang (trưởng nhóm), Giàng Cẩm Vân, Hoàng Minh Chiến, Vàng Thị Hoa và Lồ Thị Bích Huyền.

Giữa hàng trăm ý tưởng sáng tạo trên cả nước, thành tích của các em không chỉ là niềm tự hào của nhà trường mà còn cho thấy tinh thần sáng tạo, sự tự tin và khát vọng nâng tầm nông sản quê hương của học sinh vùng cao.

Mang cây thuốc của gia đình đi thi quốc gia

SV Startup 2026 nhận được 880 dự án khởi nghiệp của học sinh, sinh viên đến từ các cơ sở giáo dục trên cả nước. Sau nhiều vòng đánh giá, chỉ có 135 dự án xuất sắc được lựa chọn tham dự vòng chung kết. Trong môi trường cạnh tranh lớn với nhiều ý tưởng ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo, dự án của nhóm học sinh Trường PTDT Bán trú THCS Thải Giàng Phố đã thuyết phục Ban giám khảo để giành giải Ba toàn quốc.

Là trưởng nhóm dự án, em Giàng Quỳnh Trang vẫn còn nguyên cảm xúc khi nhắc tới khoảnh khắc được xướng tên tại lễ trao giải: Chúng em rất vui và tự hào vì nỗ lực của cả nhóm được ghi nhận. Ban đầu, chúng em chỉ mong muốn tạo ra sản phẩm từ dược liệu quê hương để nhiều người biết đến hơn, không nghĩ dự án lại có thể đạt giải quốc gia.

Ý tưởng dự án “Đa dạng hóa sản phẩm từ Tiên Ngân Sâm” bắt nguồn từ chính đời sống hằng ngày của các em. Bắc Hà có khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp để phát triển nhiều loại dược liệu như đẳng sâm, kim ngân, tam thất, lạc tiên, cát cánh… Tuy nhiên, phần lớn sản phẩm hiện vẫn tiêu thụ dưới dạng tươi hoặc sơ chế đơn giản nên giá trị kinh tế chưa cao.

Giàng Quỳnh Trang chia sẻ: Nhiều gia đình ở địa phương, trong đó có gia đình chúng em, đều trồng dược liệu nhưng đầu ra chưa ổn định. Nếu chỉ bán nguyên liệu thô thì rất khó nâng giá trị sản phẩm. Vì vậy, chúng em muốn tạo ra các sản phẩm tiện lợi hơn để nhiều người biết đến dược liệu Bắc Hà.

Từ nguồn nguyên liệu do chính gia đình trồng và chăm sóc, nhóm đã nghiên cứu và phát triển các sản phẩm như Cao Tiên Ngân Sâm, Ngũ Phúc Tiên Ngân Trà và Tiên Ngân Trà với thành phần chính gồm kim ngân, tam thất, lạc tiên, đẳng sâm, lê tai nung… Toàn bộ nguyên liệu được trồng theo hướng hữu cơ, sau sơ chế được sấy lạnh nhằm giữ màu sắc, hương vị và dược tính tự nhiên.

​

Trong đó, Cao Tiên Ngân Sâm hỗ trợ bồi bổ khí huyết, tăng sức đề kháng, an thần; Ngũ Phúc Tiên Ngân Trà giúp thanh nhiệt, hỗ trợ giấc ngủ và giảm căng thẳng; Tiên Ngân Trà phù hợp sử dụng hằng ngày với công dụng thanh mát cơ thể, hỗ trợ thư giãn và chống ôxy hóa.

Không dừng lại ở khâu sản xuất, những ngày cuối tuần, nhóm học sinh còn trực tiếp mang sản phẩm tới các điểm du lịch, chợ văn hóa, nhà hàng và khách sạn ở Bắc Hà để giới thiệu với du khách. Qua quá trình đó, các em học thêm kỹ năng tiếp cận thị trường, quảng bá sản phẩm và hoàn thiện mẫu mã theo nhu cầu thực tế.

Từ ý tưởng nhỏ đến sản phẩm thực tế

Đồng hành với học sinh trong suốt quá trình thực hiện dự án, cô Tô Việt Hưng – giáo viên hướng dẫn cho biết điều khiến cô ấn tượng nhất là tinh thần chủ động, nhiệt huyết và sự kiên trì của các em: Các em rất ham học hỏi, không ngại khó, không ngại thử nghiệm. Từ việc tìm hiểu công dụng từng loại dược liệu, thử nghiệm công thức sản phẩm đến thiết kế bao bì và giới thiệu sản phẩm cho khách hàng, học sinh đều trực tiếp tham gia.

Cô Hưng cho biết thêm, khó khăn lớn nhất trong quá trình thực hiện dự án là kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm và tìm đầu ra ổn định. Nhóm phải xuống Hà Nội để thực hiện kiểm nghiệm, đồng thời chủ động quảng bá sản phẩm tới khách du lịch và người tiêu dùng. Tuy nhiên, bằng quyết tâm và tinh thần cầu thị, các em đã từng bước hoàn thiện sản phẩm và xây dựng dự án có tính thực tiễn cao.

“Điều đáng mừng là dự án không chỉ dừng ở ý tưởng mà đã có sản phẩm cụ thể, được người tiêu dùng và du khách đón nhận. Đây là hướng đi có tiềm năng vì gắn với lợi thế dược liệu và du lịch của Bắc Hà” - cô Hưng đánh giá.

Khơi dậy tinh thần sáng tạo trong học sinh vùng cao

Theo cô Nguyễn Minh Châu - Hiệu trưởng Trường PTDT Bán trú THCS Thải Giàng Phố: Dự án “Tiên Ngân Sâm” mang nhiều ý nghĩa không chỉ với học sinh mà còn đối với địa phương. Thông qua quá trình tham gia dự án, học sinh được rèn luyện kỹ năng nghiên cứu khoa học, tổ chức sản xuất, kỹ năng kinh doanh, làm việc nhóm và thuyết trình. Đây là cơ hội để các em vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống.

Cũng theo cô Châu, việc dự án đạt giải tại cuộc thi khởi nghiệp cấp quốc gia đã tạo sức lan tỏa lớn trong nhà trường, khơi dậy tinh thần học tập, sáng tạo và khát vọng khởi nghiệp trong học sinh vùng cao.

“Nhà trường luôn khuyến khích học sinh nghiên cứu khoa học, tìm tòi những ý tưởng gắn với thế mạnh địa phương. Chúng tôi tạo điều kiện để học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu thực tế và kết nối với các cuộc thi sáng tạo nhằm giúp các em phát triển kỹ năng toàn diện” - cô Châu cho biết thêm.

Khát vọng nâng tầm dược liệu bản địa

Trong nhiều năm gần đây, khởi nghiệp học đường không còn chỉ dừng ở những mô hình mang tính ý tưởng. Nhiều dự án đã bắt đầu tiếp cận theo hướng khai thác tài nguyên bản địa, giải quyết bài toán sinh kế và phát triển bền vững.

“Tiên Ngân Sâm” là một trong những dự án như vậy. Dự án không chỉ cho thấy sự năng động, sáng tạo của học sinh vùng cao mà còn mở ra cách tiếp cận mới trong giáo dục: đưa học sinh trở về với chính thế mạnh quê hương mình để tìm cơ hội phát triển. Sau giải thưởng đạt được, nhóm tác giả dự định tiếp tục hoàn thiện mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng quảng bá tại các điểm du lịch của Bắc Hà.

“Chúng em mong muốn sau này có thể phát triển thương hiệu Tiên Ngân Sâm trở thành sản phẩm đặc trưng của quê hương, giúp nhiều người biết đến dược liệu Bắc Hà hơn” - Giàng Quỳnh Trang bày tỏ.

Giữa hàng trăm dự án tại SV Startup 2026, những sản phẩm từ cây thuốc Bắc Hà có thể chưa phải mô hình quy mô lớn nhất. Nhưng câu chuyện về học sinh THCS vùng cao tự nghiên cứu, chế biến và đưa sản phẩm quê hương ra thị trường đã tạo dấu ấn riêng - dấu ấn của tinh thần học hỏi, ý chí vươn lên, khát vọng nâng cao giá trị nông sản địa phương bằng tri thức và niềm tự hào quê hương.