Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Những người đi về phía ngàn xưa

Những người đi về phía ngàn xưa

Thời gian như bóng câu buông ngoài cửa sổ, thoắt cái đã 1 ngày, 1 năm rồi cả chục năm, nhưng với những người làm công tác nghiên cứu, sưu tầm của Bảo tàng tỉnh Lào Cai thì thời gian thật kỳ lạ. Có khi hôm nay đang là của ngàn năm trước, nhưng cũng có khi ngày mai chỉ là của mấy mươi năm trước. Nhịp thời gian với họ là thức, ngủ cùng các tư liệu, hiện vật với niên đại, thời gian khác nhau. Công việc là những hành trình đi về phía ngàn xưa.

Trong căn phòng nhỏ ngay tầng 1 của Bảo tàng tỉnh Lào Cai, người đàn ông mái tóc hoa râm đang miệt mài đục đẽo bên chiếc trống đồng đã hoen rỉ. Cẩn trọng trong từng động tác, chốc chốc ông lại đưa chiếc kính lúp lên soi vào các hoa văn trên mặt trống, thân trống rồi tính toán.

Thấy tôi tò mò, anh Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Lào Cai giới thiệu: Đây là anh Phan Chí Cường, chuyên viên Phòng Nghiên cứu, sưu tầm và trưng bày của bảo tàng. Cán bộ gắn bó và có kinh nghiệm với công tác nghiên cứu và sưu tầm tư liệu, hiện vật lâu năm nhất của bảo tàng hiện nay.

Anh Phan Chí Cường, chuyên viên Phòng Nghiên cứu, sưu tầm và trưng bày, Bảo tàng tỉnh tâm huyết với nghề.

Anh Phan Chí Cường, chuyên viên Phòng Nghiên cứu, sưu tầm và trưng bày, Bảo tàng tỉnh tâm huyết với nghề.

Dừng tay, anh Cường đưa chúng tôi tham quan các hiện vật đã được anh và đồng nghiệp sưu tầm từ nhiều năm qua. Mỗi hiện vật dù có tuổi đời vài chục năm hay hàng nghìn năm đều mang một câu chuyện không chỉ về giá trị lịch sử mà hiện vật tự thân có, mà còn là câu chuyện của những người làm công tác sưu tầm như anh Thắng, anh Cường đã dày công đưa về bảo tàng.

Để có được những tư liệu, hiện vật quý đem về làm phong phú thêm cho phòng trưng bày của bảo tàng, họ phải lặn lội đến từng bản làng, nhờ cậy đến đội ngũ cộng tác viên từ cơ sở. Để từ các đội ngũ cộng tác viên này, mỗi khi có nguồn tin, bất kể đêm hay ngày, mưa hay nắng, cán bộ bảo tàng lại vội vã lên đường.

Cán bộ Bảo tàng tỉnh dày công nghiên cứu, sưu tầm tư liệu, hiện vật.

Cán bộ Bảo tàng tỉnh dày công nghiên cứu, sưu tầm tư liệu, hiện vật.

Như câu chuyện sưu tầm chiếc trống đồng Gia Phú (hiện đã trở thành Bảo vật quốc gia thứ 2 tại Lào Cai) chẳng hạn, đó là cuộc sưu tầm đòi hỏi sự nhạy bén, tâm huyết và công tác dân vận khéo để có thể đưa cổ vật về bảo tàng.

6.png

Đó là vào một buổi trưa năm 2019. Vừa bưng bát cơm lên, anh và đồng nghiệp nhận được tin báo tại khu vực thôn Tả Thàng của xã Gia Phú (huyện Bảo Thắng) phát hiện chiếc trống đồng đã hoen rỉ. Buông bát cơm, đoàn cán bộ 4 người của Bảo tàng tỉnh vội vã lên đường. Sau gần 30 phút, cả đoàn có mặt tại khu vực đang san gạt mặt bằng để làm nhà. Điều khó khăn là nguồn tin báo có chiếc trống đồng, nhưng chủ nhà nơi có khu đất đang san gạt thì quả quyết không có. Trong khi đó, chiếc máy xúc vẫn ầm ì chạy, múc từng gầu đất lớn từ khu vực trên cao lấp xuống khu đang san gạt.

uder.png
Hiện vật trống đồng Gia Phú được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh.

Quan sát tình hình, chúng tôi phỏng đoán, nếu thực sự có chiếc trống thì sẽ ở khu vực đang được bồi lấp, nếu vẫn để chiếc máy xúc san mặt bằng thì nguy cơ trống bị vùi lấp càng sâu. Do đó, chúng tôi đã đề xuất với chính quyền địa phương, công an sở tại cho dừng việc san gạt để phục vụ công tác tìm kiếm; đồng thời chia thành các nhóm để thu thập thông tin từ người dân, chủ nhà, chính quyền địa phương để xác thực. Khi nguồn tin đã hội đủ, chắc chắn có trống đồng tại khu vực nhà dân đang san lấp nên đã phối hợp với các lực lượng đi tìm.

Những hoa văn từ ngàn xưa sống động dưới đôi tay cần mẫn của những người nghiên cứu, sưu tầm

Những hoa văn từ ngàn xưa sống động dưới đôi tay cần mẫn của những người nghiên cứu, sưu tầm

Đoàn đã tìm được cổ vật là trống đồng Gia Phú dưới lớp đất đang được san gạt, trong trống đồng là một số xương cốt, nông cụ. Xác định là đồ tùy táng của người xưa nên chủ nhân của mảnh đất đề nghị đoàn phải cấp kinh phí để gia đình làm lễ trước khi đưa chiếc trống cùng các hiện vật trong trống đi, đảm bảo về yếu tố tâm linh. Theo nghi lễ của gia chủ là người Tày, buổi cúng tế kéo dài từ 16 giờ đến hơn 23 giờ mới kết thúc. Anh Phan Chí Cường nhớ lại, gia chủ làm lễ ngoài trời, tối hôm đó trời mưa tầm tã, cán bộ của Bảo tàng tỉnh cũng đội mưa làm lễ xuyên đêm cùng gia chủ.

sdfg.png

Nhiều tư liệu, hiện vật được Bảo tàng tỉnh Lào Cai sưu tầm và lưu giữ.

Không chỉ chủ động sưu tầm, nghiên cứu hiện vật cổ, Bảo tàng tỉnh Lào Cai còn phát động Cuộc vận động hiến tặng tư liệu và hiện vật trưng bày cho bảo tàng, qua đó, đã sưu tầm nhiều tư liệu, hiện vật quý phục vụ cho nghiên cứu và trưng bày, giới thiệu đến công chúng. Hiện, Bảo tàng đang lưu giữ trên 16.000 tư liệu, hiện vật mang giá trị khảo cổ học, dân tộc học, tư liệu cách mạng. Những tư liệu, hiện vật tại Bảo tàng tỉnh Lào Cai là minh chứng về giá trị lịch sử, văn hóa, kho tư liệu quý báu về vùng miền mà người làm công tác bảo tồn, bảo tàng luôn nỗ lực, dành sự trân trọng, nâng niu để công chúng hiểu được lịch sử quá trình phát triển của Lào Cai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

 “Tiên Ngân Sâm” của học sinh vùng cao Bắc Hà chinh phục sân chơi khởi nghiệp quốc gia

“Tiên Ngân Sâm” của học sinh vùng cao Bắc Hà chinh phục sân chơi khởi nghiệp quốc gia

Từ những cây dược liệu được chính gia đình trồng trên cao nguyên trắng Bắc Hà, nhóm học sinh Trường PTDT Bán trú THCS Thải Giàng Phố, xã Bắc Hà đã thực hiện dự án khởi nghiệp “Đa dạng hóa sản phẩm từ Tiên Ngân Sâm” và xuất sắc giành giải Ba tại Cuộc thi học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ 8 (SV Startup 2026).

Mỗi khu dân cư - Một điểm tựa hạnh phúc

Mỗi khu dân cư - Một điểm tựa hạnh phúc

Ở Lào Cai, việc nâng cao chỉ số hạnh phúc không bắt đầu từ những điều xa xôi, mà được gây dựng từ chính gia đình, từ chính mỗi khu dân cư - nơi người dân sống, gắn bó và cảm nhận rõ nhất những thay đổi mỗi ngày.

Khi hiện vật “kể chuyện” lịch sử

Khi hiện vật “kể chuyện” lịch sử

Đôi khi không cần lời thuyết minh nhưng những du khách đến tham quan gian trưng bày về thời kỳ kháng chiến chống Pháp của Bảo tàng tỉnh vẫn cảm nhận rất rõ sự khốc liệt của chiến tranh; sự dũng cảm, kiên trung của quân và dân ta. Qua không gian giáo dục đặc biệt này, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức về trách nhiệm với quê hương của mỗi người cứ thế được bồi tụ theo tháng năm.

Chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã

Chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã

Về sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập ở địa phương trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, tại Nghị quyết 105/NQ-CP của Chính phủ yêu cầu chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi 1 đơn vị hành chính cấp xã; bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học, một trường trung học cơ sở. 

Tục hỏa táng vùng Mường Lò cần thay đổi để phù hợp với nhịp sống mới

Tục hỏa táng vùng Mường Lò cần thay đổi để phù hợp với nhịp sống mới

Người Thái đen Mường Lò có nền văn hóa đa dạng và phong phú với kho tàng văn hóa dân gian đồ sộ như múa xòe, múa sạp, nhà sàn, trang phục. Tập tục hỏa táng cũng là nét truyền thống được lưu truyền trong đời sống của đồng bào Thái đen, tuy nhiên, hiện nay tập tục này cần được thay đổi nhằm phù hợp hơn với đời sống xã hội.

Giữ "vùng xanh" học đường trước hiểm hoạ ma túy

Giữ "vùng xanh" học đường trước hiểm hoạ ma túy

Trong lộ trình xây dựng địa bàn không ma túy năm 2026, công tác phòng, chống ma túy trong trường học tại Lào Cai đang được xác định là một trong những “tuyến đầu” then chốt. Không chỉ là nơi truyền đạt tri thức, trường học đang trở thành không gian phòng ngừa sớm, nơi mỗi học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng và bản lĩnh để tự bảo vệ mình trước những cám dỗ ngày càng tinh vi của ma túy.

Điện về bản xa

Điện về bản xa

Ngày 21/4 vừa qua có lẽ là ngày vui và hạnh phúc nhất với người dân 4 thôn vùng cao: Làng Ca, Khe Kẹn, Pín Pé, Ba Chum (xã Cát Thịnh) khi điện lưới quốc gia về tới bản làng sau rất nhiều năm mong mỏi. Ánh sáng ấy mở ra nhiều cơ hội phát triển cho những bản làng còn gian khó.

Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lào Cai phối hợp các đơn vị tổ chức bàn giao mô hình “Nước sạch cùng em đến trường”

Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lào Cai phối hợp các đơn vị tổ chức bàn giao mô hình “Nước sạch cùng em đến trường”

Hưởng ứng “Tuần lễ Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh môi trường năm 2026”, ngày 05/5, Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lào Cai phối hợp Công an xã Châu Quế, Trường Mầm non Châu Quế Thượng và CLB thiện nguyện “Hải Anh và những người bạn” (Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức bàn giao mô hình “Nước sạch cùng em đến trường” tại điểm trường Ao Ếch.

Nghĩa tình những người lính Trường Sơn

Nghĩa tình những người lính Trường Sơn

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng dù trong hoàn cảnh nào, nghĩa tình đồng chí, đồng đội của những người lính Trường Sơn năm xưa vẫn vẹn nguyên, keo sơn, bền chặt, góp phần lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc, để các thế hệ sau mãi noi theo.

Lào Cai vận động ủng hộ Quỹ Bảo trợ trẻ em năm 2026

Lào Cai vận động ủng hộ Quỹ Bảo trợ trẻ em năm 2026

Hội đồng Bảo trợ Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Lào Cai vừa ban hành Công văn số 3403 về việc vận động ủng hộ Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Lào Cai năm 2026 nhằm huy động nguồn lực chăm lo, hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em nghèo, trẻ em vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.

fb yt zl tw