Những con số đáng báo động
Nhìn lại số liệu thống kê của năm 2025, toàn tỉnh đã xảy ra 76 trường hợp tai nạn đuối nước, cướp đi sinh mạng của 50 người. Đặc biệt, tử vong do đuối nước chiếm tới 18,05% tổng số tử vong do tai nạn thương tích trên toàn tỉnh, chỉ đứng sau tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông. Điều đó cho thấy đây trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sự an toàn của cộng đồng.
Dựa trên số liệu năm 2025 phân tích vào các nhóm tuổi, tình hình tai nạn đuối nước tại Lào Cai lại có những đặc điểm rất đáng lưu ý. Đầu tiên, nhóm trẻ em và thanh thiếu niên (từ 0 - 19 tuổi) chiếm 36 trường hợp tai nạn đuối nước và 21 ca tử vong. Đáng báo động nhất là nhóm tuổi mầm non từ 0 - 4 tuổi với 13 trẻ bị nạn thì có tới 10 trẻ tử vong (tỷ lệ tử vong lên đến 76,9%). Đây là nhóm tuổi hoàn toàn chưa có nhận thức về nguy hiểm, các vụ tai nạn chủ yếu xảy ra ngay tại gia đình hoặc khu vực lân cận do sự lơ là, thiếu giám sát của người lớn trong tích tắc. Ở nhóm tuổi học sinh từ 5 - 14 tuổi (18 trường hợp, 8 người tử vong) và thanh thiếu niên 15 - 19 tuổi (5 trường hợp, 3 người tử vong). Nguyên nhân được nhận định do các em tự rủ nhau đi tắm sông, suối, hồ thủy điện trong dịp nghỉ hè mà thiếu kỹ năng bơi an toàn và kỹ năng tự cứu.
Đặc biệt, nhóm tuổi lao động từ 20 - 60 tuổi lại ghi nhận số trường hợp đuối nước và tử vong do đuối nước cao nhất. Người trong độ tuổi này thường chủ quan vì biết bơi, hoặc bất cẩn khi di chuyển qua ngầm tràn, sông suối trong mùa mưa lũ và lúc lao động sản xuất. Cuối cùng, nhóm người cao tuổi trên 60 tuổi cũng ghi nhận 8 người gặp nạn và 5 người tử vong, ở độ tuổi này, thường do trượt chân tại các bờ ao, bờ suối trơn trượt khi đi lại sinh hoạt.
Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị
Trước tình hình đó, UBND tỉnh đã ban hành Công văn số 4377/UBND-VX ngày 27/5/2026 về tăng cường các giải pháp đảm bảo quyền trẻ em, đảm bảo môi trường sống an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích và phòng, chống đuối nước trẻ em. Theo đó, lãnh đạo UBND các xã, phường phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra tình trạng trẻ em tử vong do đuối nước, trẻ em bị tổn hại nghiêm trọng về thể chất, tinh thần do bị bạo lực và các hành vi khác vi phạm quyền trẻ em trên địa bàn do buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong chỉ đạo, kiểm tra, phòng ngừa. Nhờ chế tài gắn liền với trách nhiệm người đứng đầu, các xã, phường đã rà soát, phát hiện, cảnh báo và triển khai kịp thời các biện pháp bảo đảm an toàn tại khu vực có nguy cơ cao như sông, suối, ao, hồ, hố nước, khu vực ngập sâu và các công trình nguy hiểm. Đồng thời, chính quyền cơ sở tích cực chỉ đạo tổ chức các hoạt động sinh hoạt hè an toàn, lành mạnh; phối hợp liên ngành quản lý, giám sát chặt chẽ trẻ em trong dịp hè, tạo mọi điều kiện để các em được học bơi, học kỹ năng an toàn trong môi trường nước và ứng phó thiên tai.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền cũng được triển khai thường xuyên, sâu rộng tại các cơ sở giáo dục bằng nhiều hình thức trực quan sinh động phù hợp với từng lứa tuổi học sinh. Thêm vào đó, năng lực của mạng lưới y tế cơ sở cũng được củng cố mạnh mẽ khi chỉ trong 6 tháng đầu năm, Sở Y tế đã tổ chức 4 lớp tập huấn, nâng cao năng lực cho 200 cán bộ cơ sở về công tác phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em.
Sát cánh cùng các cấp chính quyền, Tỉnh đoàn Lào Cai xác định phát triển phong trào bơi lội gắn với phòng, chống đuối nước cho thanh, thiếu nhi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em. Ở cấp tỉnh, hàng loạt hoạt động quy mô lớn đã được triển khai sôi nổi như: Giải bơi Thiếu nhi tỉnh Lào Cai năm 2026; Giải Bơi Thanh thiếu niên tỉnh Lào Cai lần thứ III; lớp tập huấn chuyên môn bơi và cứu hộ phòng, chống đuối nước; cùng lớp dạy bơi miễn phí tại Trung tâm hoạt động Thanh thiếu nhi phối hợp với Ban Thanh niên Công an tỉnh. Tại cấp cơ sở, tổ chức Đoàn thường xuyên phối hợp với địa phương rà soát điểm nguy hiểm, cắm biển cảnh báo, tuyên truyền trực tiếp đến người dân và nhắc nhở các em không tắm, vui chơi ở những khu vực không bảo đảm an toàn, duy trì chặt chẽ việc trao đổi thông tin với phụ huynh để cùng quản lý, giám sát con em trong suốt thời gian nghỉ hè.
Phó Bí thư Tỉnh đoàn Lào Cai Dương Thị Vui cho biết: “Tỉnh đoàn Lào Cai phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục, chính quyền địa phương và các gia đình. Trước khi học sinh nghỉ hè, nhà trường phối hợp bàn giao học sinh về địa phương để tiếp tục quản lý. Sau khi tiếp nhận, cơ sở Đoàn tổ chức sinh hoạt hè, phân công đoàn viên, thanh niên nắm tình hình”.
Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống đuối nước (25/7), mỗi người dân Lào Cai cần là một mắt xích trách nhiệm, tự bảo vệ bản thân và con em mình. Hãy biến nhận thức thành hành động thiết thực để không còn những nỗi đau thương do đuối nước gây ra.
