Nguyễn Mạnh Hùng
Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Bát Xát
Xây dựng khu hợp tác kinh tế qua biên giới là động lực tăng trưởng mới, tạo bước đột phá đưa Bát Xát từng bước trở thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế là một trong những mục tiêu quan trọng được Đảng bộ xã Bát Xát đưa ra trong nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Xã Bát Xát trên cơ sở hợp nhất các xã Quang Kim, Phìn Ngan, Bản Qua, Bản Vược và thị trấn Bát Xát với diện tích 189,98km2, dân số 26.838 người. Nằm ở vị trí chiến lược, hạ tầng giao thông kết nối liên vùng và với nước bạn Trung Quốc đang được đầu tư mạnh mẽ, Bát Xát có cơ hội lớn để trở thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế.
Trong giai đoạn 2021-2025, nhiều dự án quy hoạch được triển khai để làm cơ sở đầu tư, kêu gọi đầu tư các dự án hạ tầng tại các khu vực có tiềm năng phát triển trên địa bàn xã, như: Dự án Quy hoạch chi tiết khu vui chơi giải trí huyện Bát Xát 308 ha; Quy hoạch chi tiết khu Logistic thuộc khu Kim Thành - Bản Vược 332 ha; Quy hoạch chi tiết khu công nghiệp gia công, chế biến, đóng gói hàng xuất nhập khẩu 222 ha; Quy hoạch chi tiết Khu công nghiệp Bản Qua 95 ha; Điều chỉnh mở rộng quy hoạch chi tiết cửa khẩu phụ Bản Vược quy mô 343 ha tạo cơ sở đầu tư xây dựng khu chức năng đặc thù về phát triển du lịch và dịch vụ thương mại, logistic, xuất nhập khẩu của tỉnh. Trên cơ sở mục tiêu đề ra, dựa trên tiềm năng, lợi thế của địa phương, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng bộ xã Bát Xát đề ra 3 lãnh vực đột phá:
Một là phát triển kết cấu hạ tầng. Tập trung phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại, có tính kết nối liên vùng, trọng tâm là hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị, hạ tầng công nghiệp, dịch vụ, du lịch, logictics, hạ tầng số theo quy hoạch, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững, nhất là tại khu vực khu kinh tế cửa khẩu. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng để xây dựng khu trung tâm xã Bát Xát từng bước đạt các tiêu chí của đô thị mới của Trung ương và hướng tới đô thị để có thể trở thành phường.
Hai là phát triển kinh tế cửa khẩu. Xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu trở thành khu kinh tế đa ngành, điểm đột phá, trung tâm thương mại, logistics, tài chính, du lịch và sản xuất công nghiệp của Lào Cai, là một trong những trung tâm giao thương của khu vực ASEAN và vùng Tây Nam - Trung Quốc với trọng tâm là Khu thương mại tự do và Khu hợp tác kinh tế qua biên giới. Xây dựng cửa khẩu thông minh tại Cửa khẩu Bản Vược - Bá Sái. Xây dựng ít nhất 1 khu nghỉ dưỡng 4 sao trở lên trong khu hợp tác kinh tế qua biên giới.
Ba là phát triển công nghiệp, logictics gắn liền với phát triển đô thị. Tập trung phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo theo hướng chế biến sâu các sản phẩm và mở rộng, phát triển nhóm ngành công nghiệp sau luyện kim gắn với khai thác, sử dụng hiệu quả các loại khoáng sản có trữ lượng lớn như đồng. Đẩy mạnh công nghiệp chế biến nông - lâm sản gắn với phát triển vùng nguyên liệu và thị trường tiêu thụ; thu hút đầu tư xây dựng 2 khu công nghiệp, 1 cụm công nghiệp và 3 dự án logistics, kho hàng phục vụ hoạt động sản xuất, chế biến, chế tạo và xuất nhập khẩu; phát triển các loại hình dịch vụ bao gồm: dịch vụ logistics… Xây dựng được ít nhất 2 khu đô thị kiểu mẫu gắn với việc hình thành các dự án nhà ở xã hội phục vụ cho người lao động tại các khu, cụm công nghiệp.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đất nước chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về phát triển kinh tế, trong đó, nổi bật là việc đẩy mạnh hợp tác với các quốc gia trên thế giới cùng sự tích cực khi tham gia vào các Hiệp định thương mại tự do (FTA), đặc biệt là các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới cùng với các cơ chế hợp tác khu vực, Bát Xát có thể tận dụng các cơ hội xuất khẩu hàng hóa và thu hút đầu tư quốc tế. Khu hợp tác kinh tế qua biên giới sẽ tạo điều kiện để địa phương trở thành trung tâm giao thương, thu hút các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Bên cạnh những tiềm năng, lợi thế nổi bật, Bát Xát còn gặp những khó khăn, thách thức nhất định. Trước hết là hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, mặc dù đã được quan tâm đầu tư nhưng hệ thống giao thông nội vùng và kết nối khu vực vẫn còn hạn chế, gây khó khăn trong vận chuyển hàng hóa và phát triển logistic; công tác giải phóng mặt bằng vẫn là “điểm nghẽn” cần được tháo gỡ.
Song song với đó, các địa phương biên giới khác cũng đang được đầu tư mạnh mẽ, tạo ra áp lực cạnh tranh lớn trong thu hút đầu tư và phát triển kinh tế cửa khẩu. Ngoài ra, lực lượng lao động tại địa phương còn hạn chế về kỹ năng và trình độ, trong khi việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất và logistic vẫn chưa được đồng bộ.
Để hiện thực hóa mục tiêu từng bước trở thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế, giai đoạn tới, Bát Xát sẽ đẩy mạnh phát triển kinh tế theo nhóm, ngành lĩnh vực. Trước hết phải khẩn trương hoàn chỉnh các quy hoạch, xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng. Tổ chức lập, điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch chung xã Bát Xát, trong đó xác định vùng lõi phát triển đô thị là khu trung tâm.
Triển khai lập mới, điều chỉnh quy hoạch chi tiết để phù hợp với định hướng phát triển mới; Liên kết không gian các hoạt động kinh tế - xã hội qua hành lang kinh tế, dọc theo các đường tỉnh lộ (156, 156B), tạo mối liên hệ vùng giữa xã Bát Xát với phường Lào Cai, xã Cốc San; giữa khu kinh tế Kim Thành - Bản Vược với khu vực Tây Nam Trung Quốc; giữa tỉnh Lào Cai với thành phố Hà Nội, Hải Phòng theo tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Bố trí các công trình, dự án, hạ tầng kỹ thuật, khu dân cư, đảm bảo kết nối các vùng liên xã thông suốt, phù hợp với định hướng quy hoạch chung của tỉnh và hướng phát triển trọng tâm của vùng liên xã.
Với việc xác định kinh tế cửa khẩu là lĩnh vực đột phá, xã sẽ đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm của tỉnh trên địa bàn, tạo động lực và sức lan tỏa. Trong đó, tập trung phát triển trung tâm logictics đạt tiêu chuẩn hạng II tại khu Kim Thành - Bản Vược; sớm hoàn thành dự án cầu đường bộ qua sông Hồng, dự án vận chuyển hàng hoá (container) qua biên giới bằng phương thức tiên tiến tại Bản Vược.
Đẩy mạnh phát triển trung tâm giao thương kinh tế, văn hóa, dịch vụ hậu cần cửa khẩu, kết hợp mở rộng chợ trung tâm xã. Thu hút đầu tư xây dựng siêu thị và bến xe loại 3, mở rộng hệ thống bãi đỗ xe tĩnh phục vụ hoạt động thương mại và xuất nhập khẩu.
Cùng với đó, phát triển khu trung tâm xã Bát Xát đạt tiêu chí đô thị của Trung ương, hướng tới đô thị để trở thành phường. Xây dựng hành lang đô thị - công nghiệp - thương mại - du lịch dọc tuyến tỉnh lộ 156 (Kim Thành - Ngòi Phát), góp phần thúc đẩy quá trình đô thị hóa tại chỗ, kết hợp hài hòa giữa truyền thống nông thôn và hiện đại đô thị, hình thành không gian sống đa dạng, đặc trưng vùng cao biên giới.
Các dự án đầu tư các khu, cụm công nghiệp sẽ tiếp tục được ưu tiên. Trong đó, xây dựng hoàn thiện Khu công nghiệp Bản Qua, phấn đấu thu hút, hình thành 2 khu công nghiệp, 1 cụm công nghiệp; thu hút đầu tư phát triển các dự án công nghiệp, tập trung phát triển các cơ sở chế biến nông sản thực phẩm, dược liệu; chế biến gỗ và lâm sản ngoài gỗ.
Mở rộng quy mô khai thác mỏ đồng Sin Quyền, khai thác các điểm quặng sắt khu vực Bản Vược cung cấp nguyên liệu cho Nhà máy luyện đồng và các nhà máy chế biến khi Khu công nghiệp Bản Qua hình thành. Từng bước nâng tỷ lệ lấp đầy các khu, cụm công nghiệp đạt trên 80%. Thu hút lao động trong lĩnh vực công nghiệp trên 20.000 lao động.
Xây dựng khu công nghiệp gia công, chế biến, đóng gói hàng xuất khẩu trong khu hợp tác qua biên giới; ưu tiên phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao như gia công sản phẩm nông sản, điện tử, đồ gỗ, kim loại, hoá chất và lĩnh vực công nghệ cao.
Với sự quan tâm đầu tư của Trung ương, của tỉnh và sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền, đặc biệt là sự đồng thuận của Nhân dân, tin rằng Bát Xát sẽ tận dụng được mọi tiềm năng, lợi thế, vượt qua khó khăn, thách thức vươn lên trở thành một trong những trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế của tỉnh và khu vực.
