Từ lâu, “Trường học hạnh phúc” thường được hiểu như một khái niệm giàu cảm xúc nhưng khó đánh giá. Tuy nhiên, khác với những phong trào mang tính hình thức, dự án “Trường học hạnh phúc” tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS&THPT Bát Xát được cụ thể hóa bằng khung 4V gồm 4 trụ cột (Nguyên tắc - Con người - Quá trình giáo dục - Môi trường) cùng 13 tiêu chí cốt lõi từ Quỹ Đổi mới giáo dục Việt Nam (VIEF). Đây là bộ thước đo giúp nhà trường đánh giá khách quan thực trạng, từ đó, cải thiện cơ sở vật chất, giá trị tinh thần, hướng tới sự phát triển giáo dục bền vững, nhân văn và phát triển bền vững.
Điểm nhấn trong hành trình xây dựng “Trường học hạnh phúc” của nhà trường là đổi mới phương pháp dạy học, lấy người học làm trung tâm. Những “Tiết học hạnh phúc” - nơi không gian học tập tràn đầy cảm hứng giúp học sinh tự tin khám phá năng lực tự chủ, kỹ năng giao tiếp và tinh thần hợp tác.
Ví dụ như tiết học môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật của thầy giáo Nguyễn Minh Phúc tại lớp 10A, ngoài kiến thức trong sách, học sinh được tham gia trò chơi, lồng ghép chủ đề phòng, chống bạo lực học đường, an toàn giao thông…, giúp học sinh tiếp nhận kiến thức một cách tự nhiên và hào hứng, từ đó, chủ động giải quyết các vấn đề trong cuộc sống.
Thầy giáo Nguyễn Minh Phúc chia sẻ: “Để tạo ra tiết học hạnh phúc, tôi luôn chủ động xóa bỏ khoảng cách giữa thầy và trò. Việc lồng ghép kiến thức vào trò chơi và hoạt động nhóm không chỉ giúp các em dễ nhớ bài hơn mà còn tạo ra tâm lý thoải mái, biến mỗi giờ học thành một giờ vui”.
Một trong những thành công của Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS&THPT Bát Xát là xây dựng môi trường giáo dục công bằng và đậm bản sắc dân tộc. Tại đây, 100% học sinh dân tộc thiểu số (Dao, Mông, Giáy, Hà Nhì…) được đảm bảo quyền tiếp cận bình đẳng các dịch vụ giáo dục chất lượng cao. Trong không gian trường học, sự kỳ thị hay phân biệt đối xử hoàn toàn bị xóa bỏ, thay vào đó là tinh thần tương thân tương ái, sự quan tâm và sẻ chia kịp thời đối với những học sinh hoàn cảnh khó khăn.
Đặc biệt, nhà trường trở thành nơi “giữ lửa” văn hóa vùng cao khi khơi dậy niềm tự hào dân tộc thông qua mô hình Câu lạc bộ bảo tồn tiếng nói các dân tộc thiểu số và Câu lạc bộ thêu tay của nữ sinh. Dấu ấn đậm nét nhất là năm 2024, Câu lạc bộ thêu tay của nữ sinh đã xuất sắc xác lập “Kỷ lục Việt Nam” với tấm tranh thêu thổ cẩm “Trường học vùng cao” lớn nhất, có kích thước 18 m2 do 103 nữ sinh hoàn thiện trong vòng 2 năm. Thành quả này đã khẳng định sự gắn kết hài hòa giữa giáo dục hiện đại với gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của học sinh nhà trường. Em Tẩn Thị Mai - học sinh lớp 10A chia sẻ: “Em cảm thấy rất vui và tự hào khi được học tập trong một ngôi trường hạnh phúc. Ở đây, thầy - cô giáo luôn tận tình quan tâm, giúp đỡ em trong học tập. Đặc biệt, việc tham gia các câu lạc bộ văn hóa không chỉ giúp em rèn luyện tính kiên nhẫn mà còn bồi đắp thêm tình yêu sâu sắc với bản sắc dân tộc, từ đó, càng thêm ý thức về trách nhiệm gìn giữ và phát triển những nét đẹp của dân tộc mình”.
Là người trực tiếp phụ trách, hướng dẫn Câu lạc bộ thêu tay của nữ sinh, cô giáo Nguyễn Thị Quyên cho biết: “Các em rất tự hào khi tham gia câu lạc bộ, cùng nhau chia sẻ kỹ thuật thêu truyền thống. Năm 2025, “Bộ tranh thêu họa tiết thổ cẩm dân tộc Mông” gồm 14 sản phẩm với các kích thước khác nhau cũng xuất sắc đoạt giải Nhì tại Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam gắn với Festival Bảo tồn và phát triển làng nghề quốc tế năm 2025 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức. Ngoài ra, những sản phẩm thêu tay này còn được dùng để trang trí khuôn viên, biển lớp, làm đẹp phòng truyền thống và trở thành những món quà lưu niệm ý nghĩa dành tặng khách khi đến thăm trường”.
Song song với những giá trị tinh thần, cơ sở vật chất tại trường không ngừng được cải thiện. Cảnh quan khuôn viên trường, lớp luôn đảm bảo tiêu chuẩn “Xanh - Sạch - Đẹp”. Các phòng ở nội trú được sửa chữa khang trang, lắp đặt hệ thống nước nóng. Đặc biệt, các lớp học, phòng học bộ môn và thư viện được trang trí theo hướng mở, tạo cảm hứng và khích lệ tinh thần sáng tạo của học sinh.
Các khu vực như nhà đa năng, phòng sinh hoạt cộng đồng được sử dụng linh hoạt, trở thành nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao sôi nổi, giúp mỗi ngày đến trường của các em thực sự là một ngày vui.
Kết quả đánh giá nhanh sau 6 tháng triển khai dự án “Trường học hạnh phúc” theo khung 4V của Quỹ Đổi mới giáo dục Việt Nam cho thấy những tín hiệu tích cực. Trong đó, 95% cán bộ giáo viên và 90% học sinh cảm thấy tin tưởng, thoải mái khi đến trường.
Năm học 2025 - 2026, nhà trường có 03 đề tài đoạt giải Cuộc thi nghiên cứu khoa học - kỹ thuật cấp tỉnh; 31 học sinh đạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh; đoạt giải Nhì tại Hội thao Quốc phòng - An ninh năm 2026…
Thầy giáo Vũ Xuân Sang - Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS&THPT Bát Xát cho biết: “Để đạt mức đánh giá chất lượng 5 sao theo các tiêu chí của “Trường học hạnh phúc” do Quỹ Đổi mới giáo dục Việt Nam triển khai, chúng tôi tập trung vào nhiều nhóm giải pháp đồng bộ, trong đó ưu tiên thay đổi tư duy và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, giáo viên để đáp ứng yêu cầu đổi mới. Nhà trường không chỉ chú trọng nâng cao chất lượng dạy học thông qua các “Tiết học hạnh phúc”, mà còn đặc biệt quan tâm đến mối quan hệ gắn kết giữa nhà trường với cha mẹ học sinh và các tổ chức xã hội. Đây là những trụ cột quan trọng để tạo ra môi trường giáo dục an toàn và yêu thương”.
Với vai trò là đơn vị hạt nhân của tỉnh trong thực hiện dự án, tháng 4 vừa qua, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS&THPT Bát Xát đã tổ chức hội thảo, chia sẻ kinh nghiệm cho 5 trường vệ tinh trên địa bàn tỉnh, giúp các trường xây dựng kế hoạch, cải tạo môi trường giáo dục và tạo điều kiện tốt nhất để học sinh được phát huy tối đa phẩm chất, năng lực. Từ đó, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục, lan tỏa giá trị nhân văn, cùng hướng tới nền giáo dục chất lượng, phát triển bền vững và đầy tình yêu thương.
