Toàn tỉnh hiện có hơn 4.890 ha mặt nước nuôi thủy sản và trên 2.800 lồng nuôi trên sông, hồ chứa. Sản lượng 7 tháng năm 2025 ước đạt 15.505 tấn, bằng 55,4% kế hoạch năm. Những con số này cho thấy nhu cầu giống trên địa bàn ngày càng lớn, đòi hỏi công tác sản xuất giống phải được chú trọng hơn nữa.
Nguồn giống thủy sản của tỉnh hiện chủ yếu do Trung tâm Giống Nông nghiệp Lào Cai cung ứng. Hằng năm, Trung tâm sản xuất trên 30 triệu con giống các loại, trong đó tập trung vào những loài cá phổ biến, phù hợp thị trường như: rô phi, chép, trắm… mang lại giá trị kinh tế ổn định cho người dân.
Chọn lọc giống được xem là công đoạn quan trọng nhất, quyết định đến năng suất và hiệu quả của người nuôi. Vì vậy, bên cạnh các giống cá truyền thống, Trung tâm còn duy trì, nghiên cứu nhiều loài cá đặc sản bản địa như: cá lăng chấm, cá lăng nha, cá lăng đen, cá chiên, cá trạch… Đồng thời thử nghiệm nuôi ốc nhồi và một số giống mới có giá trị kinh tế cao. Việc nghiên cứu các giống đặc sản không chỉ nhằm bảo tồn nguồn gen quý hiếm của địa phương mà còn mở ra hướng đi mới trong đa dạng hóa sản phẩm thủy sản, giúp người nuôi có thêm lựa chọn phù hợp với nhu cầu thị trường.
Thực tế cho thấy, nhờ chất lượng đảm bảo, con giống từ các trại sản xuất của Trung tâm Giống Nông nghiệp tỉnh đã được nhiều hộ nuôi cá trong tỉnh tin tưởng lựa chọn, thay vì mua từ những nguồn trôi nổi.
Ông Ma Seo Vinh, xã Bảo Hà, có hơn 7 năm kinh nghiệm nuôi cá, chia sẻ: “Tôi thường mua cá giống ở trại giống thủy sản của tỉnh vì rất thuận tiện, không phải vận chuyển xa. Cá giống ở đây khỏe mạnh, tỷ lệ sống cao hơn so với mua bên ngoài. Tôi còn được cán bộ ở trại hướng dẫn kỹ thuật thả và chăm sóc, phòng trừ bệnh cho cá nên khi nuôi cá lớn nhanh, hiệu quả thấy rõ”. Còn ông Vù Seo Sùng, xã Văn Bàn cho biết: “Nghe nhiều người giới thiệu giống cá ở trại của tỉnh tốt nên tôi cũng đến mua về thả. Cá chép, cá trắm ở đây khỏe mạnh, lớn nhanh, nhìn đàn cá bơi thấy rất yên tâm. Tháng trước tôi mua 500 con cá chép và vài cân cá trắm thả xuống ao, nay lại đến mua thêm để thả vào ao bên cạnh. Giá giống ở đây rẻ hơn so với mua dạo mà chất lượng thì đảm bảo hơn nhiều.”
Những phản hồi tích cực từ người dân là minh chứng rõ ràng cho uy tín của các trại sản xuất giống thủy sản của tỉnh. Khi người nuôi yên tâm về chất lượng con giống, họ sẽ mạnh dạn mở rộng quy mô, đầu tư lâu dài, góp phần phát triển nghề nuôi thủy sản bền vững.
Tuy nhiên, công tác sản xuất giống thủy sản của tỉnh vẫn còn không ít khó khăn. Cơ sở vật chất của các trại sản xuất được đầu tư từ lâu, nhiều hạng mục đã xuống cấp, chưa được nâng cấp, cải tạo kịp thời. Hệ thống ao ương, ao nuôi cá bố mẹ có thâm niên trên 20 năm, ảnh hưởng đáng kể đến năng suất và chất lượng. Trước thực trạng đó, Trung tâm Giống Nông nghiệp đang nỗ lực khắc phục trong phạm vi có thể, đồng thời kiến nghị tỉnh quan tâm đầu tư thêm về cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống xử lý nước, khu nuôi giữ đàn cá bố mẹ. Khi điều kiện hạ tầng được cải thiện, công tác nghiên cứu, sản xuất giống mới có thể đạt hiệu quả cao, đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng tăng của người dân.
Trong bối cảnh diện tích nuôi trồng thủy sản ngày càng mở rộng, việc bảo đảm nguồn giống chất lượng cao có ý nghĩa quan trọng. Không chỉ giúp nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất, con giống tốt còn góp phần hạn chế dịch bệnh, giảm chi phí, nâng cao sức cạnh tranh cho sản phẩm thủy sản địa phương trên thị trường. Thời gian tới, ngành nông nghiệp tỉnh định hướng tiếp tục nghiên cứu, lai tạo, nhân giống các loài bản địa và các giống mới có giá trị, phù hợp với điều kiện nuôi của từng vùng. Cùng với đó, hỗ trợ bà con tiếp cận kỹ thuật, tập huấn quy trình nuôi an toàn, nâng cao thu nhập, từng bước đưa thủy sản trở thành ngành sản xuất hàng hóa chủ lực của tỉnh.
