Tại khu vực Mường Khương (gồm các xã Pha Long, Mường Khương, Cao Sơn, Bản Lầu), công tác triển khai bảo hiểm y tế học sinh đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần chăm sóc sức khỏe cho thế hệ trẻ.
Hiệu quả của chính sách này được minh chứng qua những trường hợp cụ thể. Gần đây, em Vùi Thị Dinh, 8 tuổi ở thôn Nậm Rúp, xã Mường Khương được gia đình đưa đến Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương trong tình trạng sốt cao, mệt mỏi và được bác sĩ chẩn đoán mắc cúm do virus. Sau 4 ngày điều trị, sức khỏe em ổn định và xuất viện. Tổng chi phí điều trị hơn 1,5 triệu đồng đã được Quỹ bảo hiểm y tế chi trả 100% do em thuộc đối tượng dân tộc thiểu số.
Tương tự, em Vàng Sần Thế ở thôn Sao Cô Sỉn, xã Mường Khương, nhập viện trong tình trạng ngộ độc với triệu chứng nôn nhiều, đau bụng. Sau 4 ngày điều trị tại Khoa Hồi sức cấp cứu tích cực - Chống độc, Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương, em đã khỏi bệnh và xuất viện. Chi phí điều trị gần 1,6 triệu đồng được Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán 100%.
Đây đều là những học sinh tham gia bảo hiểm y tế liên tục trên 5 năm, được hưởng đầy đủ quyền lợi theo quy định. Những trường hợp trên cho thấy bảo hiểm y tế không chỉ đơn thuần là hỗ trợ tài chính mà còn là “tấm lưới an sinh” bảo vệ sức khỏe học sinh vùng khó khăn. Tại khu vực Mường Khương, nơi học sinh chủ yếu là con em đồng bào dân tộc thiểu số, chính sách này càng có ý nghĩa thiết thực khi góp phần bảo đảm không trẻ em nào bị bỏ lại phía sau trong chăm sóc sức khỏe.
Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, tỷ lệ học sinh tham gia bảo hiểm y tế trên địa bàn luôn duy trì ở mức cao.
Năm 2025, toàn khu vực có 16.941 học sinh tham gia bảo hiểm y tế, đạt 98,2%; nhiều trường học đạt 100%.
Kết quả này có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan bảo hiểm xã hội, ngành giáo dục, chính quyền địa phương và các nhà trường trong công tác tuyên truyền, vận động với nhiều hình thức linh hoạt, đa dạng, giúp phụ huynh và học sinh hiểu rõ quyền lợi, ý nghĩa của bảo hiểm y tế.
Bên cạnh đó, nguồn kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu luôn được cấp đầy đủ, kịp thời cho các cơ sở giáo dục. Điều này giúp nhà trường chủ động hơn trong công tác y tế học đường, theo dõi và chăm sóc sức khỏe học sinh ngay từ đầu, hạn chế rủi ro bệnh tật. Đặc biệt, từ năm học 2025 - 2026, học sinh tiếp tục được ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng bảo hiểm y tế. Chính sách này đã góp phần giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho phụ huynh, tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng diện bao phủ, hướng tới mục tiêu 100% học sinh tham gia.
Tuy nhiên, theo bà Đào Diệu Linh - Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội cơ sở Mường Khương, quá trình triển khai vẫn còn gặp không ít khó khăn. Các xã Pha Long, Mường Khương, Cao Sơn, Bản Lầu là địa bàn miền núi, biên giới, dân cư phân tán, nhiều thôn, bản ở xa trung tâm, giao thông đi lại khó khăn nên công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh, học sinh có thời điểm chưa thật sự thuận lợi. Bên cạnh đó, một bộ phận phụ huynh, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống kinh tế còn khó khăn, vào đầu năm học phải cùng lúc chi trả nhiều khoản cho con em như sách vở, đồng phục, đồ dùng học tập… dẫn đến việc tham gia bảo hiểm y tế chưa kịp thời, thậm chí còn tâm lý khi cần khám - chữa bệnh mới tham gia.
Mặc dù từ năm học 2025 - 2026, học sinh được ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng, áp lực tài chính đã giảm đáng kể nhưng với một số hộ khó khăn, đây vẫn là trở ngại. Ngoài ra, vẫn còn phụ huynh chưa nhận thức đầy đủ về bảo hiểm y tế - chính sách an sinh mang tính bắt buộc đối với học sinh, chưa thấy hết ý nghĩa chia sẻ rủi ro và quyền lợi lâu dài của bảo hiểm y tế.
Trước thực tế đó, Bảo hiểm xã hội cơ sở Mường Khương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: tăng cường phối hợp với ngành giáo dục và chính quyền cơ sở để rà soát, vận động học sinh chưa tham gia; đẩy mạnh tuyên truyền trực tiếp đến từng lớp, từng phụ huynh; nêu ví dụ các trường hợp được Quỹ bảo hiểm y tế chi trả chi phí lớn làm minh chứng thực tế để nâng cao nhận thức phụ huynh, học sinh.
Song song với đó, đơn vị đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng chuyển đổi số, hướng dẫn sử dụng thẻ bảo hiểm y tế điện tử thông qua các nền tảng như: VssID, VNeID, giúp việc đăng ký và khám - chữa bệnh thuận tiện hơn. Đồng thời, đơn vị phối hợp với ngành y tế nâng cao chất lượng khám - chữa bệnh bảo hiểm y tế, bảo đảm quyền lợi của học sinh được giải quyết nhanh chóng, đúng quy định.
Bà Đào Diệu Linh - Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội cơ sở Mường Khương cho biết: “Thực tế cho thấy, bảo hiểm y tế mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho học sinh và gia đình. Khi không may ốm đau, tai nạn, đặc biệt là với trường hợp điều trị dài ngày hoặc chuyển tuyến, Quỹ bảo hiểm y tế sẽ chi trả phần lớn chi phí, giúp giảm gánh nặng tài chính. Hiện, học sinh tham gia bảo hiểm y tế được Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng, đồng thời được hưởng từ 80% đến 100% chi phí khám - chữa bệnh đúng quy định.
Ở các xã vùng cao như Pha Long, Mường Khương, Cao Sơn, Bản Lầu, điều kiện thời tiết khắc nghiệt, khoảng cách đi lại xa, học sinh bán trú và nội trú đông nên nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tiêu hóa, tai nạn sinh hoạt hoặc chấn thương trong học tập là khá lớn. Việc có thẻ bảo hiểm y tế sẽ giúp các em được tiếp cận dịch vụ y tế sớm, khám bệnh kịp thời và điều trị liên tục, hạn chế bệnh chuyển nặng, từ đó bảo đảm việc học tập không bị gián đoạn”.
Bảo hiểm y tế còn tạo điều kiện để nhà trường thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, y tế học đường, nhất là đối với học sinh dân tộc thiểu số ở các điểm trường xa trung tâm. Khi các em được theo dõi sức khỏe thường xuyên, phát hiện sớm bệnh lý và được chuyển tuyến đúng lúc, phụ huynh sẽ yên tâm hơn khi gửi con học bán trú, nội trú tại trường.
