Nâng tầm du lịch văn hóa

“Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030” đã nêu rõ du lịch văn hóa là một trong 12 ngành công nghiệp văn hóa với những lợi thế, tiềm năng có sẵn cần được tập trung phát triển. Tuy nhiên, với sự tăng trưởng, phát triển của ngành du lịch văn hóa nhanh chóng trong những năm qua cũng đặt ra nhiều thách thức.

Chợ tình Sa Pa - điểm du lịch văn hóa thú vị. Ảnh: H.Hưng.

Chợ tình Sa Pa - điểm du lịch văn hóa thú vị. 

Lợi thế sẵn có

Trong Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã xác định mục tiêu cụ thể phát triển các ngành công nghiệp du lịch văn hóa chiếm 10 - 15% trong số 18.000 triệu USD doanh thu từ khách du lịch. Kỳ vọng đến năm 2030, ngành du lịch văn hóa chiếm 15 - 20% trong tổng số 40 tỷ USD doanh thu từ khách du lịch. Trên thực tế, du lịch chính là phương thức, là con đường mà nhiều quốc gia đang đầu tư, khai thác tối đa yếu tố kinh tế của các giá trị văn hóa, phát triển để phát huy sức mạnh mềm của văn hóa. Đồng thời, tài nguyên văn hóa cũng chính là nguồn lực để phát triển du lịch.

Theo số liệu thống kê tổng hợp của Cục Di sản văn hóa, Việt Nam hiện có 29 di sản văn hóa được UNESCO tôn vinh, ghi danh. Về lễ hội, cả nước hiện có 7.966 lễ hội. Đặc biệt, một số lễ hội văn hóa có quy mô lớn đã được tổ chức theo định kỳ, thực sự có sức hấp dẫn, quảng bá du lịch. Bên cạnh đó, Việt Nam còn có nhiều bãi biển thuộc đẹp loại nhất thế giới như các bãi biển Đà Nẵng (TP Đà Nẵng, Lăng Cô (Thừa Thiên Huế), Nha Trang (Khánh Hòa), Phú Quốc (Kiên Giang)... và các hang, động di sản thiên nhiên thế giới như Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), Hang Sơn Đòong (Quảng Bình), Tháp Mỹ Sơn (Quảng Nam)... Ẩm thực Việt Nam rất phong phú, thuộc loại đặc sắc, hấp dẫn có sức thu hút và chinh phục du khách trong nước và quốc tế...

Theo KTS Hoàng Đạo Cầm - Viện Nghiên cứu phát triển du lịch, các sản phẩm du lịch văn hóa nổi bật và hấp dẫn du khách trong thời gian qua, như du lịch tham quan di sản, di tích, nghiên cứu văn hóa lịch sử thông qua hệ thống di sản, di tích, các bảo tàng sống, tìm hiểu và trải nghiệm văn hoá truyền thống, đời sống văn hóa cộng đồng, du lịch lễ hội, du lịch văn hóa ẩm thực, du lịch tâm linh… Sản phẩm du lịch văn hóa chính là yếu tố tạo nên nét khác biệt cho hệ thống sản phẩm du lịch Việt Nam, kết nối và đa dạng hóa các tour, tuyến, chương trình du lịch.

“Kết quả một cuộc điều tra cho thấy, hoạt động tham quan di sản văn hóa tại Việt Nam là hoạt động được khách du lịch quốc tế ưa thích thứ hai, chỉ sau nghỉ dưỡng tắm biển” - ông Cầm cho biết thêm.

Khách du lịch nước ngoài thưởng thức ẩm thực Tây Nam bộ. Ảnh: N.Duy.

Khách du lịch nước ngoài thưởng thức ẩm thực Tây Nam bộ. 

Tìm hướng phát triển bền vững

Tuy nhiên, theo TS Vũ Anh Tú - Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam, nhiều giá trị di sản văn hóa cũng đã bị thương mại hóa một cách quá mức, làm suy giảm giá trị văn hóa và truyền thống, phai nhạt bản sắc; nhiều nét văn hóa truyền thống, lối sống, phong tục, tập quán địa phương bị phá vỡ, biến đổi; xuất hiện sự đồng hóa văn hóa ngoại lai, những mâu thuẫn về chia sẻ lợi ích… Bên cạnh đó, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đang là vấn đề toàn cầu, đe dọa sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Sự suy giảm, cạn kiệt tài nguyên, khan hiếm về năng lượng, nhiên liệu; các hiện tượng thời tiết cực đoan, dịch bệnh... đã ảnh hưởng tới kinh tế - xã hội nói chung và du lịch nói riêng.

Để công nghiệp du lịch văn hóa phát triển bền vững trong một lộ trình dài hơi, TS Trần Thị Tuyết Mai, Viện Văn hóa (Trường Đại học Văn hóa Hà Nội) cho rằng, cần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, tài nguyên thiên nhiên trong phát triển công nghiệp du lịch văn hóa. Mục tiêu này phải được đặt lên hàng đầu, bởi tài nguyên du lịch cũng chính là tài sản quốc gia. Nếu chúng ta lạm dụng, khai thác một cách thái quá các di sản văn hóa, tài nguyên thiên nhiên sẽ dẫn đến hệ lụy di sản bị tàn phá, cảnh quan thiên nhiên bị xâm hại, môi trường thiên nhiên bị ô nhiễm.

“Tuyệt đối không đánh đổi lấy tăng trưởng phát triển kinh tế du lịch làm tổn thương, xâm hại, dễ dẫn đến nguy cơ tàn phá, hủy hoại nguồn tài nguyên du lịch quốc gia” - bà Mai nhấn mạnh.

Còn theo Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Trùng Khánh, trong bối cảnh hiện nay, phát triển du lịch trên nền tảng văn hóa được xem như một giải pháp, một hướng đi hữu hiệu để ngành du lịch Việt Nam vượt qua các thách thức. Phát triển du lịch dựa trên nền tảng văn hóa sẽ giúp Việt Nam đa dạng hóa hệ thống sản phẩm du lịch, gia tăng giá trị cho các sản phẩm du lịch văn hóa truyền thống, phát triển thương hiệu du lịch độc đáo và xúc tiến quảng bá tốt hơn thông qua hiệu ứng mạng xã hội, thu hút được thêm dòng khách trung cấp đến cao cấp, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

Trưởng ban Sản phẩm Hiệp hội Du lịch Việt Nam Phùng Quang Thắng cho rằng, muốn khai thác tốt hơn sản phẩm du lịch văn hóa, gắn chặt phát triển du lịch với văn hóa cần tạo ra các chương trình nghệ thuật, tour du lịch hấp dẫn, phù hợp với thị hiếu, nhu cầu của du khách. Hợp tác xây dựng chủ đề và nội dung hoạt động văn hóa, nghệ thuật đáp ứng nhu cầu, mong đợi của khách du lịch đến tìm hiểu sự khác biệt và đặc sắc của địa phương. Đồng thời, cần phải đầu tư cơ sở vật chất, tiện nghi dịch vụ phục vụ khách du lịch, hỗ trợ nâng cao chất lượng nội dung chương trình văn hóa nghệ thuật, đầu tư các dịch vụ cung cấp cho khách du lịch tại điểm biểu diễn, điểm lễ hội, điểm tham quan. Sản phẩm du lịch văn hóa gắn liền với nhiều loại hình du lịch khác tạo ra hệ thống sản phẩm du lịch bền vững. Trong đó, sản phẩm du lịch biển và du lịch văn hóa có sự tương hỗ thúc đẩy lẫn nhau phát triển, những kỳ nghỉ biển của du khách cần có các chương trình du lịch văn hóa tại địa phương để làm cho kỳ nghỉ thú vị hơn, ngược lại nhu cầu này thúc đẩy khai thác du lịch văn hóa tại điểm đến nghỉ biển cần được đầu tư hơn và phát triển hơn.

Báo Đại đoàn kết

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ngựa thiêng trong tranh thờ người Dao

Ngựa thiêng trong tranh thờ người Dao

Trong không gian thờ tự của người Dao ở Lào Cai, bộ tranh thờ không chỉ là tác phẩm hội họa dân gian, mà còn hàm chứa tri thức, tín ngưỡng và lịch sử của cộng đồng. Trong đó, hình tượng ngựa vừa là vật nuôi quen thuộc, vừa là linh vật thiêng, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người Dao qua nhiều thế hệ.

Đi lễ đầu năm - nét đẹp văn hóa của người Việt

Đi lễ đầu năm - nét đẹp văn hóa của người Việt

Trong không khí rộn ràng của mùa xuân, đi lễ chùa đầu năm đã trở thành nét đẹp văn hóa tâm linh lâu đời của người Việt, phản ánh sinh hoạt tín ngưỡng và đời sống tinh thần của đông đảo người dân. Mỗi độ xuân về, người dân từ khắp mọi miền đất nước lại nô nức tới đền, chùa dâng lễ, thắp hương, thành tâm cầu mong một năm mới bình an, hạnh phúc và may mắn.

Khát vọng bay giữa trời xuân

Khát vọng bay giữa trời xuân

Với đồng bào người Tày, người Dao ở Lào Cai, ném còn là trò chơi dân gian không thể thiếu trong dịp Tết đến, Xuân về. Ẩn trong những quả còn là giá trị nhân văn, mơ ước, khát khao năm mới có cuộc sống đủ đầy, ấm no.

Khát vọng giữ gìn bản sắc

Khát vọng giữ gìn bản sắc

Trên địa bàn xã Hợp Thành có nhiều dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào Tày cư trú lâu đời tại các thôn Tượng 1, Tượng 3, Cáng 1, Cáng 2… Thời gian qua, UBND xã đã tuyên truyền, vận động các nghệ nhân và những người tâm huyết với văn hóa, văn nghệ thành lập Câu lạc bộ Bản sắc văn hóa dân tộc Tày xã Hợp Thành, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của dân tộc.

Nét đẹp áo dài ngày xuân

Nét đẹp áo dài ngày xuân

Những ngày Tết, trên khắp các nẻo đường du xuân, trong không gian linh thiêng của đền chùa hay giữa nhịp sống rộn ràng nơi phố thị, chúng ta đều dễ dàng bắt gặp những tà áo dài truyền thống mềm mại, duyên dáng. Không chỉ tôn vinh vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam, áo dài còn góp phần gìn giữ giá trị văn hóa, làm đẹp cho ngày xuân.

Ngựa trong nhạc Việt

Ngựa trong nhạc Việt

Từ tân nhạc tiền chiến đến nhạc trẻ, từ khúc hùng ca, tình ca đến thiếu nhi, hình tượng ngựa đã rong ruổi qua nhiều thế hệ sáng tác, trở thành biểu tượng đa nghĩa về tự do, thân phận và khát vọng trong âm nhạc Việt Nam.

Linh vật ngựa trong văn hóa Việt - biểu tượng của sức mạnh ý chí bền bỉ và thành công

Linh vật ngựa trong văn hóa Việt - biểu tượng của sức mạnh ý chí bền bỉ và thành công

Trong văn hóa và tâm thức người Việt, ngựa được coi là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành, ý chí bền bỉ và tinh thần tiến bước không ngừng. Ngựa không chỉ đại diện cho chuyển động, mà còn hàm chứa niềm tin rằng mọi thành tựu đều bắt đầu từ sự dấn thân và được khẳng định qua thử thách.

Đi lễ đầu năm

Đi lễ đầu năm

Đã thành thông lệ, vào ngày đầu tiên của năm mới, người dân từ khắp nơi lại nô nức đổ về Đền Thượng - Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia trên địa bàn phường Lào Cai để cầu bình an, hướng lòng mình đến những điều thiện lành.

Độc đáo trang phục người Xá Phó ở Lào Cai

Độc đáo trang phục người Xá Phó ở Lào Cai

Cộng đồng người Xá Phó (một nhóm thuộc dân tộc Phù Lá) sinh sống ở những vùng núi cao như xã Mường Bo (tỉnh Lào Cai). Đến nay, người Xá Phó vẫn còn gìn giữ được nét đẹp trong trang phục truyền thống, tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo.

"Gánh” lộc trời sáng mùng Một

"Gánh” lộc trời sáng mùng Một

Tết cổ truyền của người Khơ Mú được gọi là “Mạ chiêngz” với nhiều phong tục, tập quán riêng biệt làm nên bản sắc độc đáo của dân tộc này. Những phong tục, tập quán của người Khơ Mú mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, được người dân gìn giữ và bảo tồn, trong đó tục lấy nước đầu năm mới là một tục lệ đặc sắc có từ lâu đời.

Sẵn sàng cho Lễ hội Đền Ken năm 2026

Sẵn sàng cho Lễ hội Đền Ken năm 2026

Trong không khí những ngày đầu xuân Bính Ngọ, xã Chiềng Ken đang khẩn trương hoàn tất các phần việc phục vụ tổ chức Lễ hội Đền Ken năm 2026. Công tác chuẩn bị được triển khai đồng bộ từ hạ tầng, nội dung chương trình đến phương án đảm bảo an ninh, trật tự.

Xu hướng lì xì online ngày Tết

Xu hướng lì xì online ngày Tết

Giữa nhịp sống hiện đại và làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ, phong tục lì xì đầu năm - nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt đang khoác lên mình “chiếc áo mới”. Lì xì online dần trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người dân Lào Cai, đặc biệt là giới trẻ.

Độc đáo phong tục Tết của người Dao tuyển

Độc đáo phong tục Tết của người Dao tuyển

Người Dao tuyển sinh sống ở các xã Bát Xát, Bảo Thắng, Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà và phường Lào Cai. Đồng bào có nghi lễ đón Tết độc đáo và các sinh hoạt văn hóa dân gian giàu tính nghệ thuật, nhân văn và tính giáo dục.

"Dán giấy đỏ" - Dấu ấn tâm linh của người Mông

"Dán giấy đỏ" - Dấu ấn tâm linh của người Mông

Trong kho tàng văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mông có những phong tục được gìn giữ qua nhiều thế hệ như “sợi dây” bền chặt kết nối con người với tổ tiên và thế giới tâm linh. Trong đó, tục dán giấy đỏ vào dịp Tết cổ truyền là nghi lễ mang ý nghĩa thiêng liêng, gửi gắm ước vọng về năm mới bình an, may mắn và đủ đầy.

Xách nước rước may vào nhà

Xách nước rước may vào nhà

Giao thừa Tết Bính Ngọ 2026... khi đất trời giao hòa trong vũ điệu mùa xuân, khi pháo hoa bừng sáng góc phố, thắp lên niềm hân hoan trên khắp mọi miền Tổ quốc, ở cao nguyên trắng Bắc Hà, mùa xuân mới cũng dịu dàng gõ cửa từng nếp nhà.

Lì xì Tết - Giữ hồn xưa trong nhịp sống nay

Lì xì Tết - Giữ hồn xưa trong nhịp sống nay

Mỗi độ xuân về, khi không khí đoàn viên lan tỏa trong từng mái nhà, những phong bao lì xì đỏ thắm lại được nâng niu trao tay như một nét văn hóa thân thương. Đó không chỉ là món quà đầu năm, mà còn là lời chúc bình an, là cách các thế hệ trong gia đình gửi gắm yêu thương và tiếp nối những giá trị truyền thống bền lâu.

fb yt zl tw