Cuối năm 2021, đoàn kiểm tra của Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh lập biên bản vi phạm tại cơ sở kinh doanh, buôn bán thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi Nguyễn Thị H. (xã Xuân Quang, huyện Bảo Thắng) về lỗi buôn bán thuốc thú y chung với khu vực sinh hoạt của gia đình, chưa có ẩm kế, nhiệt kế, không có thiết bị bảo quản thuốc, buôn bán thuốc thú y lẫn với thức ăn chăn nuôi, phân bón hóa học.
Một trường hợp khác là hộ ông Trần Văn M. (thị trấn Phố Lu, huyện Bảo Thắng) đã bị xử phạt hành chính với lỗi vi phạm chất lượng trong kinh doanh thức ăn chăn nuôi.
Đó là 2 trong số 4 cơ sở, hộ kinh doanh vi phạm bị lực lượng chức năng phát hiện, xử lý. Trong năm 2021 và 6 tháng đầu năm 2022, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh đã kiểm tra 71 cơ sở kinh doanh, buôn bán thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi trên địa bàn 9 huyện, thành phố, thị xã. Qua kiểm tra đã phát hiện và xử phạt hành chính 4 cá nhân vi phạm về kinh doanh và chất lượng sản phẩm không đạt yêu cầu, tổng số tiền xử phạt hơn 22 triệu đồng.
Theo đánh giá của Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, tuy trên địa bàn chưa phát hiện việc bán hàng giả, hàng nhái, nhưng với những lỗi như trên đã ảnh hưởng lớn đến chất lượng sản phẩm. Chẳng hạn, nếu không bảo quản thuốc thú y đúng quy định ở nhiệt độ dưới 30°C thì thuốc có thể giảm hoặc không có tác dụng chữa bệnh cho vật nuôi. Thức ăn chăn nuôi không có giá kê hoặc khu bảo quản thoáng mát cũng có thể gây ẩm mốc, vón cục, giảm chất lượng, dinh dưỡng và làm phát sinh dịch bệnh khi vật nuôi ăn phải.
Chăn nuôi gia cầm nhiều năm, bà Nguyễn Thị Duy (xã Xuân Quang, huyện Bảo Thắng) cho biết: Bằng mắt thường tôi không thể đánh giá được chất lượng thuốc thú y. Niềm tin của tôi đặt hết vào người bán hàng. Tôi thường đặt mua thức ăn và các loại thuốc phòng, trị bệnh cho gà tại các cửa hàng có uy tín trên địa bàn huyện.
Còn ông Trần Xuân Hoan (xã Trì Quang, huyện Bảo Thắng), khi đàn lợn của gia đình có dấu hiệu bị bệnh, vì chăn nuôi số lượng ít nên ông không nhờ cán bộ thú y mà tự ra cửa hàng thuốc thú y mua thuốc về chữa.
Ông Vũ Kiều Hưng, Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Bảo Thắng cho biết: Việc nâng cao chất lượng phục vụ của các cửa hàng kinh doanh thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi rất quan trọng, bởi Bảo Thắng là địa bàn trọng điểm chăn nuôi của tỉnh. Hằng năm, ngành nông nghiệp huyện phối hợp với các đơn vị liên quan thành lập đoàn kiểm tra liên ngành tổ chức thanh tra, kiểm tra các cửa hàng kinh doanh các mặt hàng này; yêu cầu các chủ cửa hàng ký cam kết không kinh doanh thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản kém chất lượng hoặc hết hạn sử dụng, nằm ngoài danh mục, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, đồng thời thực hiện nghiêm ngặt quy trình bảo quản sản phẩm.
Trên địa bàn huyện Bảo Thắng hiện có 36 cửa hàng kinh doanh thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản, tăng 3 lần so với năm 2015. Thời gian qua, công tác quản lý, kiểm soát các hoạt động kinh doanh ngành hàng này được các ngành và lực lượng chức năng của huyện chú trọng, tiến hành thường xuyên.
Chi phí thức ăn và thuốc thú y chiếm khoảng 60 - 70% giá thành sản phẩm và là yếu tố quyết định đến thành - bại của ngành chăn nuôi. Việc quản lý chất lượng thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y rất quan trọng. Hoạt động này cũng nhằm nâng cao ý thức của người dân trong việc sử dụng thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi và chế phẩm sinh học an toàn để bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng.
Toàn tỉnh hiện có 210 cơ sở kinh doanh thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản lớn, với hơn 170 mặt hàng. Tổng sản lượng tiêu thụ thức ăn chăn nuôi trên địa bàn là hơn 38.000 tấn/năm. Ngoài ra, tại địa bàn các xã, thị trấn có khoảng 100 hộ buôn bán thức ăn chăn nuôi với số lượng nhỏ lẻ. Về mặt hàng thuốc thú y, hiện có 124 người được cấp chứng chỉ hành nghề buôn bán, trong đó 106 người được cấp chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc thú y, với gần 280 danh mục thuốc thú y trong nước và thuốc nhập khẩu.
Thị trường thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi đa dạng về mẫu mã, chủng loại, giá thành nên người chăn nuôi có nhiều lựa chọn. Tuy nhiên, người tiêu dùng rất khó kiểm chứng chất lượng các mặt hàng này so với quảng cáo trên bao bì. Người chăn nuôi mua phải thức ăn chăn nuôi không đảm bảo chất lượng sẽ khiến vật nuôi chậm lớn, tỷ lệ hao tổn thức ăn cao. Thuốc thú y kém chất lượng sẽ không có khả năng phòng, trị bệnh, có thể gây còi cọc, chết vật nuôi…
Theo ông Phạm Bá Uyên, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y là mặt hàng kinh doanh có điều kiện. Chi cục sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra và đẩy mạnh tuyên truyền Luật Thú y, các văn bản hướng dẫn liên quan cho các chủ cơ sở kinh doanh. Bên cạnh đó, rất cần sự vào cuộc của các cấp, các ngành và chính quyền địa phương, đặc biệt là sự tự giác chấp hành của các chủ cơ sở kinh doanh.
