Các chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ngày 4/5 khẳng định vaccine vẫn có hiệu quả cao trong phòng chống dịch COVID-19, ngay cả trước những biến thể mới của virus SARS-CoV-2 đang nổi lên ở Nam Phi và Mỹ.
Dữ liệu của WHO cho thấy số ca nhiễm COVID-19 trên toàn cầu đang liên tục giảm, trong khi số ca tử vong hàng tuần cũng được báo cáo ở mức thấp nhất kể từ tháng 3/2020. Tuy nhiên, trong cuộc họp báo ngày 4/5, Tổng Giám đốc của WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã thừa nhận rằng những xu hướng này – dù rất đáng hoan nghênh, song lại không nói lên được toàn bộ câu chuyện.
"Do sự xuất hiện các biến thể phụ của Omicron, chúng tôi đang nhận thông tin về các ca nhiễm COVID-19 ở châu Mỹ và châu Phi. Vào cuối năm ngoái, các nhà khoa học Nam Phi đã xác nhận sự xuất hiện của biến thể Omicron và giờ lại ghi nhận thêm hai biến thể phụ của Omicron là BA.4 và BA.5. Đây là nguyên nhân dẫn tới sự gia tăng đột biến các trường hợp ở nhiễm COVID-19 ở Nam Phi” – người đứng đầu WHO nói.
Ông Ghebreyesus cho rằng hiện vẫn còn quá sớm để xác định liệu các biến thể phụ mới này có gây ra những triệu chứng nguy hiểm hơn các biến thể phụ trước đây của Omicron hay không. Tuy nhiên, các dữ liệu sơ bộ cho thấy vaccine vẫn có khả năng bảo vệ con người hiệu quả trước nguy cơ mắc phải các triệu chứng nặng hay tử vong do COVID-19.
Theo quan điểm của người đứng đầu WHO thì cách tốt nhất để bảo vệ sinh mạng con người, duy trì hệ thống y tế và giảm thiểu các trường hợp mắc hội chứng COVID kéo dài (long COVID) là bao phủ vaccine cho ít nhất 70% dân số của mọi quốc gia và 100% các nhóm người có nguy cơ cao.
Bên cạnh đó, ông Ghebreyesus cũng chỉ ra rằng, hiện ngày càng có nhiều vấn đề phát sinh, sự thiếu vắng các cam kết chính trị, khó khăn về năng lực hoạt động, hạn chế tài chính, thông tin sai lệch… đang thu hẹp nhu cầu về vaccine. “Tuy nhiên, chúng tôi vẫn kêu gọi tất cả các nước trên thế giới cởi bỏ những nút thắt này để bảo vệ người dân của họ” – Tổng Giám đốc của WHO nói.
Đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xét nghiệm và giải trình tự gen trong bối cảnh hiện nay, ông Ghebreyesus lưu ý rằng, sở dĩ hai biến thể phụ của Omicron đã được xác định là do Nam Phi vẫn đang tiến hành các công đoạn giải trình tự gen trong khi nhiều quốc gia khác đã dừng lại. Việc từ bỏ xét nghiệm và giải trình tự gen sẽ khiến nhiều quốc gia “mù mờ” trước sự biến đổi của virus và không dự báo được những gì sẽ xảy ra ở phía trước.
Trong khi đó, Trưởng nhóm kỹ thuật thuộc Chương trình Y tế khẩn cấp của WHO, bà Maria Van Kerkhove cũng xác nhận việc các biến thể BA.4 và BA.5 hiện đã lan ra một số nước và WHO đang đánh giá về mức độ nghiêm trọng của chúng.
Tuy nhiên, theo quan chức của WHO thì hiện vẫn chưa thể khẳng định các biến thể BA.4 và BA.5 có làm tăng nguy cơ nhập viện hay không, vì sự gia tăng đột biến số ca nhiễm cũng có thể là nguyên nhân khiến số ca nhập viện ở Nam Phi tăng theo. Theo quan điểm của bà Kerkhove thì hiện vaccine vẫn đang hoạt động hiệu quả trong việc ngăn ngừa các ca nhiễm COVID-19 chuyển nặng và tử vong.
Từ những lập luận trên, bà Kerkhove kêu gọi các nước trên thế giới tiếp tục giám sát và xét nghiệm COVID-19, giúp WHO có thể cung cấp cho mọi người những thông tin chính xác nhất và đưa ra những khuyến nghị phù hợp với diễn biến của dịch bệnh./.
