Trong những ngày qua, số ca tử vong và nhiễm mới COVID-19 trên toàn thế giới liên tục giảm. Tuy nhiên, điều này phần lớn là do tỷ lệ xét nghiệm giảm và chúng ta cần lưu ý một thực tế rằng “đại dịch vẫn chưa kết thúc”.
Ngày 26/4, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus kêu gọi các quốc gia duy trì giám sát các ca mắc COVID-19, đồng thời cảnh báo thêm rằng thế giới đang "xem nhẹ" cách thức virus lây lan do tỷ lệ xét nghiệm giảm.
Phát biểu trong cuộc họp báo cùng ngày, người đứng đầu WHO cho biết, trong tuần qua, tổ chức này chỉ nhận được báo cáo về hơn 15.000 trường hợp tử vong do COVID-19 và là mức thấp nhất tính theo tuần ghi nhận được kể từ tháng 3/2020.
Tuy nhiên, xu hướng “đáng khích lệ” này cần được nhìn nhận một cách thận trọng bởi nhiều nước trên thế giới đang thu hẹp hoạt động xét nghiệm. Theo ông Ghebreyesus thì đây chính là nguyên nhân khiến WHO nhận được ngày càng ít thông tin về sự lây lan và giải trình tự. Điều đó cũng khiến cho thế giới ngày càng mơ hồ hơn trước các hình thức lây truyền và tiến hóa của virus. “Loại virus này sẽ không biến mất chỉ vì các quốc gia ngừng tìm kiếm nó. Nó vẫn đang lây lan, đang biến đổi và gây ra sự chết chóc…” – người đứng đầu WHO nói.
Ông Ghebreyesus cảnh báo rằng "mối đe dọa về một biến thể mới nguy hiểm vẫn còn rất thực tế" và thế giới cần duy trì thận trọng. “Mặc dù số người chết đang giảm, song chúng ta vẫn chưa rõ được hậu quả lâu dài đối với những người từng mắc COVID-19” – người đứng đầu WHO lưu ý.
Đồng quan điểm trên, ông William Rodriguez, người đứng đầu liên minh chẩn đoán toàn cầu FIND quan ngại trước việc chính phủ nhiều nước giảm theo dõi các ca mắc COVID-19 trong những tháng gần đây. Theo ông Rodriguez, trong 4 tháng qua, dù làn sóng dịch do biến thể Omicron lan mạnh, song tỷ lệ xét nghiệm đã giảm từ 70%-90% trên toàn cầu. Điều đáng nói là tỷ lệ xét nghiệm giảm cho dù việc tiếp cận với xét nghiệm chính xác đã thuận lợi hơn nhiều so với trước. Ông Rodriguez cho rằng việc thu hẹp hoạt độngu xét nghiệm COVID-19 sẽ khiến thế giới trở nên "mù mịt" trước những gì đang xảy ra với virus SARS-CoV-2.
Phản ứng trước quyết định mới đây của Liên minh châu Âu (EU) về việc “chấm dứt giai đoạn khẩn cấp” và bước vào một giai đoạn mới của đại dịch, ông Mike Ryan - Giám đốc điều hành Chương trình y tế khẩn cấp của WHO lưu ý “giờ chưa phải lúc để buông lỏng sự tập trung vào virus cũng như khả năng tiếp tục phát triển của nó. “Thực tế là chúng ta vẫn chưa thoát khỏi vấn đề này” – quan chức của WHO nói.
Trong khi đó, bà Maria Van Kerkhove, trưởng nhóm chuyên gia kỹ thuật về COVID-19 của WHO lại nhấn mạnh rằng, ngay cả khi dịch bệnh diễn biến theo chiều hướng tích cực, thì bà cũng chỉ “đặt niềm tin khiêm tốn” vào số các ca mắc COVID-19 được báo cáo trên phạm vi toàn thế giới, với nguyên nhân là do những thay đổi đồng loạt về chiến lược xét nghiệm cũng như việc thu hẹp các hoạt động xét nghiệm tại nhiều nước trên thế giới.
“Xét về khía cạnh tích cực thì chúng ta đã được chứng kiến một sự thay đổi. Chắc chắn rằng chúng ta hiện đang ở một giai đoạn khác của đại dịch này. Tuy nhiên, chúng ta vẫn chỉ đang ở giai đoạn lưng chừng của đại dịch và COVID-19 vẫn là vấn đề mang tính toàn cầu” – chuyên gia của WHO lưu ý.
Từ những lập luận trên, bà Kerkhove cho rằng, giờ không phải là lúc để buông lỏng mà thực sự là lúc để củng cố những mục tiêu mà chúng ta đề ra và bảo toàn mạng sống, đưa nền kinh tế quay trở lại đúng hướng và duy trì sinh kế cho con người.
