Nông nghiệp Việt Nam: Thích ứng linh hoạt trước thách thức

Năm 2021, thiên tai, dịch bệnh “vây bủa”, đặc biệt dịch Covid-19 đã làm đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, hoạt động xuất, nhập khẩu, tiêu thụ nông sản và khiến giá vật tư nông nghiệp tăng cao. Tuy nhiên, nhờ thích ứng linh hoạt trước những thách thức mới, ngành Nông nghiệp đã đạt được kết quả rất đáng ghi nhận trên nhiều lĩnh vực như: Ứng dụng khoa học công nghệ; tiếp cận các hình thức thương mại cũng như các thị trường trong nước, quốc tế…

Khẳng định vai trò “bệ đỡ”

Tổng Cục trưởng Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Nguyễn Thị Hương nhận định: Vai trò của nông nghiệp đã được thể hiện rõ nét trong bối cảnh dịch Covid-19 tác động tiêu cực lên toàn bộ nền kinh tế; khẳng định vai trò là “bệ đỡ” của nền kinh tế, vừa bảo đảm được an sinh, an dân, lại vừa đạt mức tăng trưởng cả năm 2,9%, đóng góp 13,97% vào tốc độ tăng tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế.

Cũng về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến cho biết: Năm 2021, ngành Nông nghiệp tiếp tục cơ cấu lại sản xuất gắn với nhu cầu thị trường, tăng tỷ lệ sản phẩm nông, lâm, thủy sản có lợi thế và giá trị cao, bảo đảm an toàn thực phẩm... Thực hiện “mục tiêu kép” vừa thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, vừa phòng, chống dịch bệnh, ngành Nông nghiệp đã góp phần tích cực vào tăng trưởng, phát triển kinh tế cả nước; kim ngạch xuất khẩu nông sản năm 2021 đạt mức cao kỷ lục - hơn 48,6 tỷ USD, tăng 15% so năm 2020.

Theo Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT) Nguyễn Như Cường, trong năm 2021, các địa phương đã tăng cường sử dụng giống chất lượng cao và tổ chức sản xuất theo mô hình “cánh đồng lớn”; đồng thời đẩy mạnh áp dụng sản xuất theo quy trình VietGAP hoặc tương đương. Sản lượng lúa đạt trên 43,86 triệu tấn, tăng 1,1 triệu tấn so với năm 2020; sản lượng rau, đậu là 18,6 triệu tấn, tăng 325,5 nghìn tấn...

Còn Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) Tống Xuân Chinh thông tin: Năm 2021, chăn nuôi phát triển ổn định, đàn gia súc, gia cầm được phục hồi, đàn lợn ước đạt 28 triệu con, tăng 7,1% so với năm trước; đàn gia cầm đạt khoảng 525 triệu con, tăng 5,8%...; sản lượng thịt hơi các loại khoảng 6,69 triệu tấn, tăng 3,2%..., nhờ đó, bảo đảm nguồn cung thực phẩm cho người tiêu dùng, góp phần ổn định giá cả thị trường…

Ở góc độ địa phương, Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nội Chu Phú Mỹ cho biết: Năm 2021 sản xuất nông, lâm, thủy sản của Hà Nội tăng 3,46% so với năm trước. Sản lượng lương thực đạt 1,05 triệu tấn, tăng 0,9%. Chăn nuôi tăng trưởng mạnh, sản lượng thịt hơi các loại là 405.417 tấn, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước. Các địa phương đã triển khai nhiều mô hình trình diễn sử dụng các giống cây trồng, vật nuôi chất lượng cao.

Thích ứng an toàn, linh hoạt

Năm 2022, ngành Nông nghiệp tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh tác động của dịch bệnh cần thời gian dài để xử lý và tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất, tiêu thụ trong nước cũng như xuất khẩu. Dịch Covid-19 đã làm thay đổi nhu cầu và phương thức tiêu dùng, đặc biệt là thị trường trong nước, đòi hỏi sự chuyển đổi phù hợp về tổ chức sản xuất cũng như cơ cấu lại các kênh phân phối, kết nối cung - cầu… Mặt khác, biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, cực đoan hơn, thiên tai diễn biến khó lường, hạn hán và xâm nhập mặn tiềm ẩn nhiều nguy cơ..., đòi hỏi ngành Nông nghiệp phải có giải pháp ứng phó kịp thời và chiến lược lâu dài để phát triển sản xuất, hạn chế thiệt hại.

Dù có nhiều khó khăn, nhưng năm 2022, ngành Nông nghiệp đề ra mục tiêu: Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 49 tỷ USD; tốc độ tăng giá trị sản xuất đạt 2,9-3%... Để đạt được mục tiêu nêu trên, ở góc độ doanh nghiệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (Doveco) Đinh Cao Khuê đề nghị, Bộ NN&PTNT và Bộ Công Thương cần có giải pháp tạo điều kiện cho doanh nghiệp chế biến sâu các loại nông sản và đa dạng hóa sản phẩm chế biến trên thị trường. Cùng với đó, các ngân hàng hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp; kéo dài thời gian vay vốn từ 8 đến 10 năm để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư vào trồng và chế biến nông sản.

Để đạt được mục tiêu chung của cả nước, Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nội Chu Phú Mỹ cho biết, năm 2022, ngành Nông nghiệp Hà Nội phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng 2,5-3%. Theo đó, ngành Nông nghiệp Thủ đô tiếp tục đổi mới phương thức tổ chức sản xuất, phát triển các vùng chuyên canh tập trung, các sản phẩm đặc sản; hình thành các hợp tác xã là chủ thể để tổ chức sản xuất, phát triển sản xuất, kinh doanh theo chuỗi giá trị. Sở NN&PTNT tiếp tục đề xuất với thành phố ban hành các chính sách để thu hút đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; sơ chế, chế biến nông sản, nhất là chế biến sâu, bảo quản sản phẩm...

Theo Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan, năm 2022, ngành Nông nghiệp sẽ thực hiện thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh; đồng thời tập trung tháo gỡ khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ hiệu quả người dân và doanh nghiệp. Cùng với đó là đẩy mạnh cơ cấu lại nông nghiệp theo các nhóm sản phẩm chủ lực, các ngành, lĩnh vực; đồng thời cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp theo vùng... Bộ NN&PTNT đã đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép rà soát, sửa đổi 87 văn bản trong lĩnh vực nông nghiệp; qua đó tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp. Đây chính là cơ sở để người nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp duy trì sản xuất, giúp nông nghiệp Việt Nam tăng trưởng trong năm 2022 và các năm tiếp theo.