Đổi mới để lan tỏa giá trị di sản

Dịch Covid-19 tác động tới mọi ngành nghề, lĩnh vực của đời sống, trong đó có các hoạt động quảng bá văn hóa, kích cầu du lịch di sản. Để kịp thời thích nghi với tình hình mới, nhiều bảo tàng, di tích ở Thủ đô đã đẩy nhanh quá trình phục hồi bằng việc tích cực xây dựng những sản phẩm văn hóa mới, phù hợp với nhu cầu của công chúng, từng bước nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn, lan tỏa và phát huy giá trị di sản.

Đổi mới để lan tỏa giá trị di sản ảnh 1
Thử nghiệm chương trình trải nghiệm di sản từ công nghệ 3D Mapping tại Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Đổi mới phương thức tiếp cận công chúng

Chỉ mới mở cửa trở lại vào các ngày cuối tuần trong nửa tháng qua, song Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã ghi nhận lượng khách tham quan rất khả quan (khoảng 500 lượt người/tuần). Lý giải cho điều này, bên cạnh lợi thế về thương hiệu, một điểm nổi bật là bảo tàng luôn có cách làm mới các sản phẩm văn hóa đặc thù, để đáp ứng nhu cầu công chúng.

Theo Trưởng phòng Truyền thông - Giáo dục (Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam) An Thu Trà, trong bối cảnh dịch bệnh, bảo tàng xác định đối tượng khách tiềm năng là các nhóm nhỏ, nên tập trung xây dựng nhiều sản phẩm tham quan, trải nghiệm, như: Làm nông, bắt cá, thực hành nghề truyền thống… “Ngoài ra, thay vì chờ khách tham quan tìm đến, bảo tàng tích cực kết nối, đưa hoạt động tới các trường học, vừa tăng tính mới lạ trong hoạt động trải nghiệm, vừa để quảng bá, lan tỏa các giá trị di sản”, bà An Thu Trà cho hay.

Cũng với tinh thần không thụ động ngồi chờ, trong thời gian chưa mở cửa đón khách, Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã tập trung phục dựng Phương Đình tại hồ Văn; xây dựng nội dung trưng bày về Quốc Tử Giám với lịch sử hình thành, phát triển đi kèm những minh họa sinh động về việc dạy và học tại trường đại học đầu tiên của đất nước; khai thác thế mạnh công nghệ để kể câu chuyện về đạo học Việt Nam.

Giám đốc Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết, trung tâm đang ấp ủ ý tưởng đề xuất triển khai phố đi bộ quanh khu vực di tích vào dịp cuối tuần, hình thành không gian văn hóa, có hệ sinh thái gồm rất nhiều hoạt động tôn vinh, quảng bá di sản. Sản phẩm văn hóa ứng dụng công nghệ trình chiếu cũng là một bước để làm tăng tính hấp dẫn cho việc trải nghiệm không gian di sản về đêm, bổ trợ hiệu quả cho các hoạt động tại không gian đi bộ. 

Tránh chạy theo phong trào

Do diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, đòi hỏi các bảo tàng, di tích phải có những chuyển động phù hợp với tình hình mới, tránh thụ động, “đóng băng” hoạt động, ảnh hưởng tới hiệu quả bảo tồn, phát huy giá trị về lâu dài. Trên thực tế, nhiều điểm đến di sản đã tích cực đổi mới phương thức tiếp cận, hình thành những sản phẩm văn hóa mới; đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm đặc thù, đề cao trải nghiệm cảm xúc... Có thể kể đến, di tích Nhà tù Hỏa Lò với các tour du lịch về đêm; Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam có tour tham quan trực tuyến 3D; Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam triển khai tour tham quan 360 độ…

Đánh giá về những chuyển động này tại các bảo tàng, di tích ở Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam Lê Thị Minh Lý cho rằng, mỗi sản phẩm văn hóa cần phải có ý tưởng, sáng tạo thật sự, mang bản sắc riêng có, tránh chạy theo phong trào, dẫn đến những sản phẩm na ná nhau. Cùng với đó, công nghệ hay giải pháp gì cũng phải nhất quán sứ mệnh của bảo tàng, di tích là cảm xúc, là trực quan sinh động. Do vậy, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng lực lượng để cho ra đời những sản phẩm có chiều sâu, bảo đảm mục tiêu quảng bá, tôn vinh di sản.

Đồng tình với quan điểm trên, theo Phó Chủ tịch Hội Lữ hành Hà Nội Lê Thanh Thảo, dòng sản phẩm chủ lực của các điểm đến di sản vẫn phải là những tour tham quan thực tế với cảm nhận, trải nghiệm trực tiếp, công nghệ chỉ là giải pháp để đa dạng hóa, tăng sức hấp dẫn cho sản phẩm văn hóa. “Các điểm đến cần chủ động thông tin, trao đổi, quảng bá về những sản phẩm mới, giúp các đơn vị lữ hành dễ dàng tiếp cận, xây dựng tour tuyến phù hợp, chất lượng…”, bà Lê Thanh Thảo nói.

Về vấn đề này, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Phạm Đình Phong cho biết, chuyển đổi số đang là hướng đi được nhiều bảo tàng, di tích tiếp cận, vấn đề là thực thi như thế nào cho phù hợp, tránh tình trạng vội vã, hời hợt, vừa lãng phí, vừa kém hiệu quả.

“Cục Di sản văn hóa đã tham mưu với lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành văn bản yêu cầu các sở, hệ thống bảo tàng, di tích làm tốt việc xây dựng cơ sở dữ liệu về di sản; nghiên cứu, học tập kinh nghiệm từ các đơn vị đã làm thành công để rút ra bài học, cách thức áp dụng phù hợp với đơn vị mình. Đồng thời đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông trực tuyến nhằm lan tỏa thương hiệu và đặc biệt phải chú trọng vấn đề đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới cho đội ngũ cán bộ, nhân viên”, ông Phạm Đình Phong nhấn mạnh.

Báo Hà nội mới

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu

Nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu

Câu lạc bộ Nghệ thuật Sao Mai Mường Lò được thành lập năm 2018 với 25 hội viên, tuổi từ 50 - 70. Trong những năm qua, Câu lạc bộ đã trở thành nơi giao lưu, gặp gỡ của các hội viên có chung đam mê, sở thích văn hóa, văn nghệ, đặc biệt là những câu hát dân ca ngọt ngào, đằm thắm.

Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng - điểm hẹn văn hóa của người yêu nghệ thuật ở phường Sa Pa

Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng - điểm hẹn văn hóa của người yêu nghệ thuật ở phường Sa Pa

Giữa nhịp sống hiện đại, Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng ở phường Sa Pa đang trở thành điểm hẹn văn hóa gắn kết cộng đồng. Không chỉ là nơi tập luyện văn nghệ, câu lạc bộ đang trở thành điểm kết nối tinh thần của nhiều người dân địa phương, đặc biệt là người trung và cao tuổi. Những buổi sinh hoạt đều đặn với tiếng trống rộn ràng, điệu múa sôi động không chỉ tạo sân chơi bổ ích mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa, lan tỏa tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Trong đời sống âm nhạc Việt Nam, có nhiều ca khúc quen thuộc được khơi nguồn từ thơ ca. Những vần thơ khi cất lên thành giai điệu trở nên gần gũi và giàu cảm xúc hơn với người nghe. Tại Lào Cai, nhiều tác phẩm của tác giả Nguyễn Văn Hoàn đã được các nhạc sĩ phổ nhạc, mang sức sống mới cho thơ ca và lan tỏa hình ảnh quê hương, con người vùng cao qua âm nhạc.

Tạo sức sống cho văn hóa truyền thống

Tạo sức sống cho văn hóa truyền thống

Sớm cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động thiết thực, trong đó mục tiêu lấy bảo tồn di sản làm nền tảng, lấy văn hóa làm nội lực để phát triển, bản sắc văn hóa được nuôi dưỡng từ chính sự tự giác và lòng tự hào của mỗi người dân Mường Lai.

Giữ gìn di sản từ những cổ vật xưa

Giữ gìn di sản từ những cổ vật xưa

Trong dòng chảy của đời sống xã hội hiện đại, có những di sản văn hóa quý giá của lịch sử dân tộc dần bị mai một rồi mất đi theo năm tháng, chỉ còn trong những câu chuyện kể. Vậy nhưng, nơi mảnh đất biên cương Lào Cai vẫn có những người dù không phải là nhân viên bảo tàng hay chuyên viên ngành văn hóa, nhưng tâm huyết với công việc sưu tầm, gìn giữ những hiện vật nghìn năm tuổi để thế hệ sau hiểu hơn về lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Giữ hồn trà cổ

Giữ hồn trà cổ

Ở nơi cao gần 1.400 m so với mực nước biển, cây chè không chỉ là sinh kế, mà còn là ký ức, là niềm tự hào, là “hồn cốt” của người Mông trên đỉnh Suối Giàng (xã Văn Chấn) từ bao đời. Cây chè đang được gìn giữ theo cách rất riêng, bắt đầu từ giáo dục bài bản, giúp thế hệ trẻ nơi đây vun đắp tình yêu, niềm tự hào, sớm hình thành ý thức trân quý và gìn giữ di sản mà cha ông đã trao truyền.

Lặng thầm giữ gìn sắc màu văn hoá

Lặng thầm giữ gìn sắc màu văn hoá

Giữa nhịp sống hiện đại, ở thôn Kiên Lao, xã Quy Mông có nghệ nhân Hà Thị Thanh Tịnh lặng lẽ gìn giữ làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống của dân tộc mình bằng tất cả đam mê và trách nhiệm. 

Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Trong kỷ nguyên số, sự bùng nổ các nền tảng trực tuyến xuyên biên giới kéo theo sự xâm nhập của các yếu tố gây xung đột giá trị và tác động tiêu cực đến việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử, truyền thống, nhất là đối với người trẻ. Do vậy, cấp ủy, chính quyền các địa phương trong tỉnh đóng vai trò là “lá chắn” bảo vệ bản sắc, xây dựng sức đề kháng văn hóa cho thanh niên.

Khi văn hóa trở thành tài nguyên du lịch

Khi văn hóa trở thành tài nguyên du lịch

Trong xu thế phát triển du lịch hiện nay, nhiều địa phương không còn dừng ở việc “khoe” cảnh quan thiên nhiên, mà đã chuyển sang gìn giữ, khai thác chiều sâu giá trị văn hóa. Tại Tú Lệ, hướng đi này đang được lựa chọn một cách rõ ràng - coi văn hóa là tài nguyên cốt lõi, là nền tảng để phát triển du lịch gắn với sinh kế lâu dài.

Nghĩa Đô - miền quê đáng sống

Nghĩa Đô - miền quê đáng sống

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp bền vững, giữ vững an ninh trật tự, xây dựng địa bàn không ma túy - đó là cách mà xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai đang kiên trì thực hiện, từng bước kiến tạo một miền quê đáng sống.

Mang bản sắc xuống phố bằng tư duy kinh tế

Mang bản sắc xuống phố bằng tư duy kinh tế

Năm 2025, tốt nghiệp đại học loại Giỏi nhưng không chọn con đường ổn định nơi phố thị - Giàng Thị Gấm, dân tộc Mông (23 tuổi) sinh ra và lớn lên ở thôn Ngã Ba, xã Si Ma Cai đã trở về quê hương khởi nghiệp với việc mở cơ sở Thiết kế trang phục dân tộc Mông cách tân - Mongi tại thôn Sản Sín Pao, xã Sín Chéng.

fb yt zl tw