Hà Giang qua những trang sách “Chuyện tình của núi”

Tập bút kí “Chuyện tình của núi – Ngang dọc Hoàng Su Phì” của Hoài Sa đưa người đọc đến những nét văn hóa còn chưa được biết đến và hiểu rõ của vùng đất Hoàng Su Phì với hơn 10 dân tộc anh em.

Cuốn sách “Chuyện tình của núi – Ngang dọc Hoàng Su Phì”, viết về huyện Hoàng Su Phì, phía tây tỉnh Hà Giang, do NXB Kim Đồng ấn hành mới đây. Đây là tác phẩm hiếm hoi về đề tài miền núi phía Bắc xuất hiện trong thời gian qua.

Nằm cách xa cao nguyên đá Đồng Văn, Hoàng Su Phì thuộc miền núi Hà Giang, gần với cao nguyên Bắc Hà. Nổi danh là vùng có ruộng bậc thang rộng lớn và tươi đẹp, nơi này cũng mang nhiều đặc sắc văn hóa, phong tục của hơn 10 dân tộc, nhất là người Nùng, người Dao, người Tày, người H’Mông, người La Chí, người Cờ Lao,…

Ruộng bậc thang cũng khởi đầu cho “Chuyện tình của núi”. Tác giả mô tả cách cha ông lập nên các bậc trên núi, cách dẫn nước, mùa thu hoạch và cả đặc sản cá chép ruộng của người địa phương. Sách điểm lại những vùng ruộng dốc cao, rộng bát ngát thu hút giới nhiếp ảnh mỗi độ mùa vàng. Ruộng bậc thang ở nơi này đã được Bộ VHTT&DL công nhận là di sản phi vật thể quốc gia vào năm 2012. Với cây lúa là trung tâm, là “hữu linh” trong đời sống các dân tộc, lễ cúng Cơm mới của người Nùng, những chiếc bánh giày ngày Tết của người Dao cũng hiện lên sống động.

Đặc sắc văn hóa trong “Chuyện tình của núi” nằm ở những chương viết về nghề truyền thống và những lễ lạt tâm linh. Đó là nghề làm trang sức bạc của người Nùng vốn có lịch sử hàng trăm năm mà chưa hề mai một. Đó còn là nghề trồng chè shan tuyết nức danh trong giới trà Việt Nam. Nhưng đó cũng là sự xót xa dành cho nghề dạy chữ Nôm Dao khi lớp trẻ không còn học thứ chữ ấy nữa. Ngoài ra, lễ Cấp sắc, tức lễ thành đinh cho thanh niên người Dao được mô tả chi tiết từng giai đoạn, cho thấy đời sống tinh thần của người Dao phong phú như thế nào. Lễ Nhảy lửa của người Dao Đỏ có phần rùng rợn cũng đi vào trang sách đầy tự nhiên, như một nét đẹp với du khách vùng xa.

Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì.
Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì.

Với lối viết trẻ trung, “Chuyện tình của núi” chứa đựng hai hành trình của tác giả tới hai ngọn núi cao nhất Đông Bắc: Chiêu Lâu Thi và Tây Côn Lĩnh. Chiêu Lầu Thi, còn có tên khác là Chín tầng đá tuy được coi là chốn săn mây tuyệt nhất của Hà Giang, lại thách thức tác giả với những trận mưa bão và mây mù. Còn Tây Côn Lĩnh, nóc nhà Đông Bắc, là một vùng núi nguyên sinh với rừng cổ thụ mát lạnh và những con dốc dài qua miền thảo quả. Tại đây, Hoài Sa mô tả chuyến đi lạc trong rừng già và niềm vui khi thoát khỏi đó trong màn đêm.

Chảo Yến, cô gái người Dao truyền cảm hứng trong tác phẩm “Đường ngược chiều”, viết lời giới thiệu cho “Chuyện tình của núi” rằng “nếu ví cuốn sách là một bàn yến tiệc thì món ăn ở đây không chỉ là “cơm vàng” (ruộng bậc thang) – thứ rất đỗi quen thuộc khi nhắc về Hoàng Su Phì, mà trên bàn yến tiệc đó còn đậm hương vị của núi rừng… Câu chuyện là ‘kính thực tế ảo’ cho những người chưa thể đến Hoàng Su Phì”.

Sách “Chuyện tình của núi – Ngang dọc Hoàng Su Phì” là các ghi chép sau nhiều chuyến đi tìm hiểu tới Hoàng Su Phì trong vòng hơn 2 năm của Hoài Sa. Tác giả sống, trải nghiệm và tiếp xúc với nhiều người, hộ gia đình các dân tộc thiểu số địa phương, trong đó có những thầy cúng, nghệ nhân, nghệ sĩ, và cả những người nông dân làm du lịch cộng đồng. Sự cảm phục con người và cảnh vật trong sách cũng xen kẽ với nhiều băn khoăn về văn hóa bị mai một bởi phát triển, hay tương lai về du lịch đại trà thiếu bền vững. Với đường xá cách trở, Hoàng Su Phì chưa phải nơi được nhiều người dân Việt Nam biết tới, ngoài giới phượt và nhiếp ảnh gia. Cuốn sách vì thế ra đời với mong muốn để Hoàng Su Phì xứng đáng được nhìn nhận và hiểu rõ hơn.

------------------

Hoài Sa là một blogger du lịch với trang viết bằng tiếng Anh (captainessy.com) dành cho du khách nước ngoài lần đầu tới Việt Nam, chủ yếu về du lịch trải nghiệm mang tính thiên nhiên, dân tộc. Anh đi nhiều vùng ở các tỉnh miền núi phía Bắc trước khi dừng lại tại Hoàng Su Phì, Hà Giang, vì ngưỡng mộ vẻ đẹp ruộng bậc thang.

Hoài Sa là cựu du học sinh tại Anh Quốc, từng xuất bản cuốn du học kí “Bốn mùa chân bước, nghìn dặm nước Anh” (2018).

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bắc Hà tôn vinh bản sắc các dân tộc tại Festival mùa Đông

Bắc Hà tôn vinh bản sắc các dân tộc tại Festival mùa Đông

Tối 21/11, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bắc Hà tổ chức Hội thi văn nghệ quần chúng “Âm vang bản sắc cao nguyên” trong khuôn khổ Festival mùa Đông năm 2026. Hội thi mang đến không gian nghệ thuật đặc sắc, giàu cảm xúc, tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc ở Bắc Hà.

Ngày Văn hóa Việt Nam: Từ chiều sâu văn hóa dân tộc đến khát vọng phát triển

Ngày Văn hóa Việt Nam: Từ chiều sâu văn hóa dân tộc đến khát vọng phát triển

Một ngày dành riêng cho văn hóa mang theo kỳ vọng về những giá trị sẽ được bồi đắp, giữ gìn trong nhiều thế hệ. Khi ngày 24/11 trở thành Ngày Văn hóa Việt Nam, điều cần suy ngẫm là làm sao để sự trân trọng, gìn giữ và trao truyền văn hóa dân tộc được chuyển hóa thành cách ứng xử, sức sáng tạo, nguồn lực to lớn góp phần phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Lào Cai lan tỏa giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến

Lào Cai lan tỏa giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Văn hóa Việt Nam, tỉnh Lào Cai đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền và quảng bá các hoạt động hưởng ứng, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026. Thông qua các hoạt động từ cơ sở đến cấp tỉnh, địa phương hướng tới khơi dậy niềm tự hào, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc, đồng thời quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai đến với du khách.

Giữ “hồn” xòe nơi bản Tày

Giữ “hồn” xòe nơi bản Tày

Giữa nhịp sống hiện đại, những điệu xòe, dậm Then và câu khắp Nôm của dân tộc Tày xã Chấn Thịnh vẫn được giữ gìn và trao truyền qua nhiều thế hệ. Góp phần làm nên sức sống ấy là tâm huyết của các thành viên Câu lạc bộ (CLB) Xòe và thực hành nghi lễ Then, Khắp Nôm xã Chấn Thịnh. Họ đang “giữ hồn” điệu xòe và lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống trong đời sống mới.

Lào Cai đoạt 2 giải tại Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư

Lào Cai đoạt 2 giải tại Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư

Sáng 20/11, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tổng kết, trao Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư năm 2026. Tại giải năm nay, tỉnh Lào Cai có 2 tác phẩm được vinh danh.

Ngày Văn hóa Việt Nam 2026: Sân khấu nghệ thuật phong phú các hoạt động chào mừng

Ngày Văn hóa Việt Nam 2026: Sân khấu nghệ thuật phong phú các hoạt động chào mừng

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, với thông điệp “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”, các nhà hát, đơn vị nghệ thuật thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng loạt tổ chức nhiều chương trình biểu diễn, giới thiệu những tác phẩm sân khấu đặc sắc tới công chúng.

Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân

Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân

Hưởng ứng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), tối 19/11, Trường THPT Nguyễn Huệ, phường Yên Bái tổ chức chương trình nghệ thuật với chủ đề “Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân”.

Gìn giữ sắc màu trang phục dân tộc Khơ Mú

Gìn giữ sắc màu trang phục dân tộc Khơ Mú

Trang phục truyền thống của dân tộc Khơ Mú không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn chứa đựng những nét văn hóa đặc trưng được trao truyền qua nhiều thế hệ. Với nhiều cách làm thiết thực, phường Nghĩa Lộ đang từng bước khơi dậy ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng, đưa trang phục truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống.

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Chiều 19/11, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026. Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh, lãnh đạo trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, các giảng viên, cùng toàn thể học viên.

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Chiều 19/11, tại Thư viện tỉnh Lào Cai cơ sở 1, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương với chủ đề “Văn hóa đọc Lào Cai: Kết nối tương lai từ mạch nguồn truyền thống”.

Tìm về miền thiêng

Tìm về miền thiêng

Ở Mường Lò, có một dòng thác được người Thái đen lưu truyền là con đường đưa linh hồn trở về cõi trời. Bên dòng nước ấy là bãi đá cổ Đông Quái Hà gắn với những câu chuyện về tín ngưỡng, nguồn cội và đời sống của cộng đồng. 

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Ở Lục Yên hôm nay, những bộ áo chàm truyền thống, tiếng nói, lời hát và phong tục của đồng bào dân tộc Nùng vẫn đang được gìn giữ. Từ nỗi lo tiếng mẹ đẻ dần mai một đến hành trình khôi phục trang phục truyền thống, kết nối cộng đồng, người Nùng nơi đây đang nỗ lực trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc cho thế hệ mai sau.

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, tỉnh Lào Cai tổ chức nhiều hoạt động đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Sắc màu hội tụ" diễn ra lúc 20h00' ngày 23/11/2026 (thứ Hai), được truyền hình trực tiếp trên sóng Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai. Trước đó, chương trình diễu diễn đường phố bắt đầu từ 19h15' cùng ngày. Dịp này, tỉnh cũng tổ chức khai trương “Không gian trà Shan và Sắc màu thổ cẩm”.

fb yt zl tw