Ánh sáng từ lớp học xóa mù

Cô giáo Trương Thị Tình - phụ trách giảng dạy tại lớp học cho biết, là người lớn tuổi nhất lớp, bà Sâu luôn đi học đều và chăm chú nghe giảng. Biết hạn chế của bà khi giao tiếp bằng tiếng phổ thông nên tôi đã bố trí những học viên trẻ hơn ngồi cạnh để phiên dịch, giúp bà nắm bài tốt hơn.

Nhìn đôi bàn tay người phụ nữ chai cứng vì việc nhà, nhọc nhằn đưa từng nét chữ chưa thể tròn trên trang vở, mới thấy nỗ lực trong việc học của bà Sâu lớn đến nhường nào. Vừa hoàn thành dòng chữ đầy đủ họ tên của mình, bà Sâu ngẩng lên nở nụ cười tươi dưới vầng trán rớm mồ hôi, bảo: “Học chữ khó lắm! Tôi không nghĩ sẽ có ngày tự đọc, tự viết được tên mình, tên chồng, con và các cháu của mình. Tôi rất vui!”.

Cùng tham gia lớp học với bà Sâu, qua giới thiệu của cô giáo, tôi đặc biệt chú ý đến học viên Hạng Thị Sai. Nhà Sai cách lớp học khoảng 3 km đường dốc, khó đi, nhất là những hôm trời mưa.

Mới 28 tuổi, Sai đã là mẹ của 4 con nhỏ, dù công việc gia đình bận rộn, nhưng chị vẫn bố trí thời gian đi học đều. Chị bảo, ngày trước do nhà đông anh chị em, cùng với tư tưởng trọng nam, khinh nữ còn khá nặng nề nên chị chưa có một ngày được đến trường.

“Ngày đầu đến lớp học, cầm bút còn chưa quen nói gì đến viết chữ, vậy mà bây giờ tôi đã đọc được, viết được, thấy rất vui. Ngoài học trên lớp, được sự chỉ bảo nhiệt tình của cô giáo, khi về nhà, tôi còn bảo con hướng dẫn thêm”, chị Sai phấn khởi chia sẻ.

Lớp xóa mù chữ tại thôn Thùng có 30 học viên, khai giảng từ ngày 30/3/2026, dự kiến kết thúc vào cuối tháng 12/2026. Đa số học viên trong lớp là nữ, đã lớn tuổi, nhiều học viên dù nhà xa nhưng luôn đi học đều, nhờ vậy, tỷ lệ chuyên cần của lớp học luôn duy trì rất cao.

Thậm chí, theo lịch, lớp chỉ học vào buổi tối từ thứ 2 đến thứ 6 hằng tuần, nhưng học viên đề nghị học cả tối thứ 7 và Chủ nhật. Ban đầu, chỉ tiêu của lớp chỉ là 20 học viên, nhưng vì số lượng người đăng ký đông hơn dự kiến nên xã Bảo Hà đã tăng lên 30 người như hiện có. Cá biệt, một số người dù không thuộc danh sách lớp học nhưng hằng ngày vẫn đến học cùng.

Do đã có nhiều kinh nghiệm trong công tác xóa mù chữ nhiều năm trước, khi được phân công đảm nhiệm công tác giảng dạy tại lớp học ở thôn Thùng, cô giáo Trương Thị Tình nhanh chóng tổ chức lớp một cách khoa học, bài bản và đặc biệt hiểu tâm lý người học nên cô luôn có phương pháp truyền đạt phù hợp, động viên kịp thời để học viên thoải mái, tiếp thu bài tốt nhất.

Cô Tình kể, thời gian đầu mới triển khai, có vài trường hợp chồng đến ngăn cản không cho vợ đi học, cô phải phối hợp với các đoàn thể của thôn tuyên truyền, vận động, giải thích. Hoặc với những học viên lớn tuổi, tiếp thu chậm hơn, phải mất rất nhiều thời gian giảng giải, cầm tay chỉnh từng nét chữ…

Được biết, cô giáo Tình còn thành lập nhóm Zalo gửi bài tập, làm video hướng dẫn làm bài gửi lên để các học viên tự học. Trong giờ giải lao, cô tổ chức các hoạt động văn nghệ, vui chơi, kết hợp trò chuyện, chia sẻ chuyện gia đình, chuyện lao động, sản xuất tạo sự gần gũi, tin tưởng giữa học viên với giáo viên. “Các học viên ngày càng gắn bó hơn, nhất là học viên nữ không còn sự e ngại, mà cởi mở hơn, tích cực giao tiếp, chia sẻ, thấu hiểu nhau hơn. Cùng với biết đọc, biết viết, các học viên còn có thêm kỹ năng sống”, cô giáo Trương Thị Tình tự hào.

Theo kết quả điều tra phổ cập cuối năm 2025, trên địa bàn xã Bảo Hà có 21.995 người trong độ tuổi từ 15 - 60, trong đó tỷ lệ còn mù chữ chiếm 3,21% (khoảng 650 người). Với việc mở các lớp xóa mù chữ trong năm 2026, xã Bảo Hà hiện còn khoảng 400 người mù chữ, thời gian tới, địa phương tiếp tục quan tâm mở các lớp mới, góp phần nâng cao trình độ dân trí.

Theo Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Bảo Hà Phạm Thành Long, công tác xóa mù chữ là nhiệm vụ được Đảng ủy xã đặc biệt quan tâm. Trên cơ sở báo cáo của UBND xã, Thường trực Đảng ủy cho ý kiến chỉ đạo, rà soát tiêu chuẩn các trường hợp đủ điều kiện tham gia lớp học xóa mù chữ theo quy định. Ngay từ khâu lựa chọn, duyệt danh sách học viên đã có sự tham gia của các phòng chuyên môn của xã và các ban, đoàn thể thôn.

Đặc biệt, để nâng cao chất lượng, hiệu quả lớp học, việc lựa chọn giáo viên tham gia đứng lớp cũng được cân nhắc kỹ. Lớp học mở ở thôn nào, học viên là người dân tộc nào thì ưu tiên lựa chọn giáo viên tại thôn đó và cùng dân tộc với học viên để giảng dạy. Ngoài tâm huyết, giáo viên cùng dân tộc với học viên có lợi thế am hiểu văn hóa, tâm lý, tiếng nói sẽ giúp nâng cao hiệu quả việc truyền đạt kiến thức.

Đồng thời, Đảng ủy xã giao nhiệm vụ cho các chi bộ, trưởng thôn, ban công tác mặt trận thôn có trách nhiệm phối hợp cùng các nhà trường, trung tâm học tập cộng đồng của xã tuyên truyền, vận động người dân trong diện xóa mù tích cực tham gia lớp học xóa mù chữ.

Nhất là thời điểm mùa vụ, học viên thường bận lao động, sản xuất, Đảng ủy chỉ đạo tăng cường công tác tuyên vận, kết hợp với nêu gương, biểu dương kịp thời các học viên chăm chỉ hoặc khi bình xét danh hiệu “Gia đình văn hóa” sẽ ưu tiên những người tích cực học tập.

Cùng với đó, chỉ đạo Đoàn Thanh niên xã tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ bổ trợ, xóa bỏ tâm lý e ngại, tạo sự phấn khởi cho học viên trong quá trình học. Đây là những giải pháp đã được cấp ủy đảng, chính quyền xã Bảo Hà triển khai phù hợp với thực tế địa phương thời gian qua, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả các lớp học xóa mù chữ. Nhờ đó, tỷ lệ chuyên cần luôn được duy trì đạt 98%.

Với việc tích cực rà soát, mở các lớp xóa mù chữ trong năm 2025, 2026 và những năm tiếp theo, xã Bảo Hà đang từng bước hiện thực hóa nhiệm vụ chủ yếu mà Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đề ra, đó là: “Đẩy mạnh phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, môi trường học tập cộng đồng một cách chủ động, tích cực”.

Trình bày: Hữu Huỳnh