Thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, xã Trấn Yên đã tập trung quán triệt, cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghiệp chế biến sâu để phát huy tiềm năng vùng nguyên liệu của xã
Theo đó, đến nay toàn xã hiện có hơn 100 doanh nghiệp, hợp tác xã, cùng hơn 1.000 hộ sản xuất, kinh doanh, đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế - xã hội. Đến hết tháng 10/2025, giá trị sản xuất ngành công nghiệp của xã ước đạt 360 tỷ đồng. Các sản phẩm công nghiệp chủ lực gồm: quế, tinh dầu quế, ván ghép thanh, tơ tằm, may mặc xuất khẩu... góp phần tăng giá trị sản xuất, hình thành chuỗi sản xuất gắn kết, từ vùng nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ.
Giá trị xuất khẩu hàng hóa đến thời điểm hết tháng 10 ước đạt 27 triệu USD; năm 2025, ước đạt trên 37 triệu USD. Một số sản phẩm có giá trị xuất khẩu cao là ván ghép thanh ước đạt 2,4 triệu USD; quần áo may gia công xuất khẩu ước đạt 20 triệu USD; giấy vàng mã, giấy đế ước đạt 6,2 triệu USD; tơ tằm ước đạt 8,5 triệu USD... Thị trường xuất khẩu chủ yếu là Mỹ, Canada, Nhật, Pháp, Hà Lan, Anh, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ...
Phát huy lợi thế về nguyên liệu, Trấn Yên xác định công nghiệp chế biến nông - lâm sản là hướng đi chủ đạo. Trong đó, Công ty Cổ phần Dâu tằm tơ Yên Bái là điển hình cho mô hình sản xuất gắn với sinh kế người dân. Thành lập năm 2020, Công ty đã đầu tư xây dựng nhà máy ươm tơ công suất 2.500 kg kén/ngày, doanh thu năm 2024 đạt hơn 4 triệu USD, sản phẩm tơ tằm được xuất khẩu sang thị trường các nước Ấn Độ, Nhật Bản và châu Âu. Công ty hiện thu mua toàn bộ sản lượng kén trong vùng, đồng thời mở rộng vùng trồng dâu, đào tạo nghề và hỗ trợ kỹ thuật cho hàng trăm hộ dân, hình thành chuỗi sản xuất khép kín, thân thiện với môi trường.
Ông Vũ Xuân Trường - Giám đốc công ty chia sẻ: “Chúng tôi xác định doanh nghiệp chỉ phát triển bền vững khi người trồng dâu, nuôi tằm có thu nhập ổn định, môi trường được bảo đảm”.
Tương tự, Hợp tác xã (HTX) Quế hồi Việt Nam tại xã Trấn Yên cũng là mô hình tiêu biểu trong phát triển công nghiệp chế biến gắn với nông nghiệp hữu cơ. Với dây chuyền công nghệ hiện đại, HTX sản xuất 1.500 - 2.000 tấn quế/năm, doanh thu trên 30 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 100 lao động. Đến nay, HTX đã liên kết với hơn 800 hộ dân, phát triển gần 1.000 ha quế hữu cơ đạt tiêu chuẩn quốc tế, cung ứng sản phẩm cho các thị trường cao cấp như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp... Không chỉ tạo giá trị kinh tế, mô hình sản xuất quế hữu cơ còn giúp thay đổi tư duy sản xuất, bảo vệ đất rừng, giảm phát thải, hướng đến sản xuất nông nghiệp xanh, bền vững.
Ngoài lĩnh vực chế biến nông - lâm sản, Trấn Yên còn là địa bàn đặt trụ sở Công ty TNHH Một thành viên Cơ khí 83 - đơn vị thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng. Đại tá Vương Chí Toại - Giám đốc Công ty cho biết: “Những năm qua, đơn vị đã chuyển đổi mạnh mẽ mô hình sản xuất, mở rộng hợp tác quốc tế. Năm 2024, giá trị sản xuất đạt hơn 1.146 tỷ đồng, tăng 40% so với năm 2023; thu nhập bình quân người lao động gần 20 triệu đồng/tháng”. Công ty không chỉ đảm bảo nhiệm vụ kinh tế mà còn tích cực tham gia an sinh xã hội, đào tạo nghề và tạo việc làm cho lao động trẻ tại địa phương.
Trấn Yên đang tập trung hoàn thiện hạ tầng Cụm công nghiệp Báo Đáp, khuyến khích doanh nghiệp mở rộng nhà máy chế biến gỗ, quế, dâu tằm, may mặc... đồng thời thu hút đầu tư vào các ngành có giá trị gia tăng cao và thân thiện với môi trường. “Trấn Yên đặt mục tiêu phát triển công nghiệp gắn với không gian sản xuất xanh, hiện đại, sử dụng lao động địa phương và ứng dụng công nghệ số. Đây là hướng đi bền vững, vừa chuyển dịch cơ cấu kinh tế, vừa đảm bảo an sinh xã hội” - đồng chí Đỗ Minh Huấn cho biết thêm.
Thời gian tới, Trấn Yên ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường. Xã đang đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, hỗ trợ mở rộng các cơ sở sản xuất như Nhà máy ươm tơ Yên Bái, nhà máy chế biến quế, cơ khí, may mặc... Song song đó, chính quyền tiếp tục hỗ trợ kinh tế tư nhân phát triển cả về quy mô và năng lực cạnh tranh; khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, phát triển mô hình HTX kiểu mới; ưu tiên lĩnh vực chế biến, công nghệ cao, công nghiệp sinh học và hữu cơ. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa được tạo điều kiện tiếp cận thị trường, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị xanh.
Với định hướng phát triển công nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống Nhân dân, Trấn Yên đang từng bước khẳng định vị thế là trung tâm công nghiệp mới của Lào Cai. Những mô hình sản xuất tiên phong, sự đồng hành của chính quyền và nỗ lực đổi mới của doanh nghiệp đang mở ra hướng phát triển bền vững.
