Đằng sau mỗi hiện vật được trưng bày tại bảo tàng là những câu chuyện, thông điệp lịch sử và thuyết minh viên là “sứ giả” kết nối những câu chuyện, những thông điệp của quá khứ đến với hiện tại.
Bảo tàng tỉnh Lào Cai hiện lưu giữ, bảo quản, trưng bày hơn 20.000 hiện vật, trong đó nhiều hiện vật có giá trị cao về lịch sử, văn hóa và khoa học. Đặc biệt, có hàng nghìn hiện vật được phát hiện sau khi tỉnh Lào Cai được tái lập, như bộ trống đồng Đông Sơn đời đầu gồm 12 chiếc được phát hiện tại khu vực đầu đường Ngô Quyền, phường Cốc Lếu (thành phố Lào Cai) vào năm 1993 - thời điểm thị xã Lào Cai (cũ) bắt đầu giai đoạn xây dựng, mở rộng…
Thuyết minh viên Nguyễn Thu Thủy (sinh năm 1984) nói với đoàn khách tham quan Bảo tàng tỉnh.
Thuyết minh viên Thu Thủy đã có hơn 14 năm làm công việc này. Chị cho biết, công việc của thuyết minh viên đòi hỏi không chỉ có kiến thức lịch sử - văn hóa - xã hội tốt, hiểu biết sâu sắc về hiện vật được trưng bày tại bảo tàng… mà còn rất cần sự linh hoạt, đặc biệt là kỹ năng giao tiếp, kỹ năng kể và dẫn dắt câu chuyện, bởi mỗi đoàn khách đến bảo tàng có những độ tuổi và trình độ khác nhau, nên thuyết minh viên phải biết chọn lọc phương pháp truyền đạt phù hợp. Ví dụ, học sinh tiểu học rất hiếu động, nên việc thu hút sự chú ý của các em sẽ khó hơn. Do vậy, thuyết minh viên phải kể những câu chuyện ngắn gọn, kết hợp với những hiện vật được trưng bày, bố trí hợp lý, giúp các em tập trung và dễ hiểu. Còn với đoàn khách lớn tuổi, nhu cầu nghiên cứu thì thuyết minh viên sẽ đi sâu hơn vào các nguồn tư liệu.
Không chỉ chị Thủy, mà tất cả thuyết minh viên đang công tác tại Bảo tàng tỉnh đều trăn trở làm thế nào để truyền đạt được đầy đủ kiến thức lịch sử, văn hóa, xã hội… của 25 dân tộc đang chung sống tại vùng đất biên cương Lào Cai đến khách tham quan.
Để biến những thông tin mình biết thành những câu chuyện mà khách muốn nghe là kỹ năng quan trọng nhất mà các thuyết minh viên phải hoàn thiện.
Thuyết minh viên Nguyễn Thanh Huyền (sinh năm 1996) chia sẻ.
Số lượng hiện vật tại Bảo tàng tỉnh Lào Cai luôn được bổ sung, vì vậy các thuyết minh viên phải thường xuyên trau dồi, cập nhật kiến thức cho bản thân. Cùng với các cán bộ bảo tàng và nhà khảo cổ, các thuyết minh viên thường dành nhiều thời gian nghiên cứu tài liệu, đến tận nơi phát hiện ra hiện vật tìm hiểu từ thực tế, từ người hiến tặng và nhân chứng lịch sử, trên cơ sở đó bổ sung, hoàn thiện kiến thức cho mình, giúp truyền đạt đến công chúng những câu chuyện có sức thuyết phục hơn.
Công việc thuyết minh viên đòi hỏi rất nhiều kỹ năng, kiến thức, kinh nghiệm và trải nghiệm, thường rất khó đối với các bạn trẻ mới ra trường, nhưng đó không phải là vấn đề với thuyết minh viên “gen Z” Dương Thị Tuyết (sinh năm 1999). Lúc mới vào công tác tại Bảo tàng tỉnh, chị Tuyết gặp nhiều khó khăn khi nhận ra việc học tại trường đại học và khi đi làm thực tế có nhiều khác biệt. Sau khi trải nghiệm công việc thực tế, cùng với học hỏi ở những người đi trước, rồi nghiên cứu tài liệu, sách, báo chuyên ngành, chị đã rút ra được nhiều bài học cho bản thân.
Lần đầu tôi dẫn đoàn là một kỷ niệm đáng nhớ. Do còn trẻ nên tâm lý của tôi chưa được vững, có chút lo lắng, sau đó tôi phải bình tâm lại để dáng đi được tự tin và giọng nói trôi chảy nhất có thể. Thật may mắn, lần đầu tiên tôi đã trải qua suôn sẻ
Thuyết minh viên “gen Z” Dương Thị Tuyết chia sẻ.
Không còn “đóng mình” trong khuôn viên bảo tàng, các hiện vật tại Bảo tàng tỉnh Lào Cai được các thuyết minh viên mang đến gần hơn với công chúng qua các bài viết, bài nghiên cứu được đăng trên fanpage, website của Bảo tàng tỉnh và trên các tạp chí chuyên ngành. Bên cạnh đó, các trường phổ thông trên địa bàn phối hợp với Bảo tàng tỉnh tổ chức các buổi học, thuyết minh viên thường mang một số hiện vật đến giảng dạy trực quan cho học sinh, giúp các em hứng thú hơn với môn Lịch sử.
Với tình yêu công việc, các thuyết minh viên tại Bảo tàng tỉnh đã làm “sống dậy” và truyền tải những câu chuyện, thông điệp lịch sử, văn hóa qua các hiện vật, góp phần quảng bá hình ảnh mảnh đất và con người Lào Cai đến với nhiều người.
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam được xác định là một trong những định hướng lớn, có ý nghĩa chiến lược trong xây dựng con người và nền tảng tinh thần của xã hội trong giai đoạn mới.
Hai mươi năm đứng trên sân khấu chuyên nghiệp, diễn viên Ngọc Quỳnh (Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh) vẫn giữ nguyên vẹn tình yêu với những điệu múa mang hồn cốt dân tộc.
Năm 2025, tốt nghiệp đại học loại Giỏi nhưng không chọn con đường ổn định nơi phố thị - Giàng Thị Gấm, dân tộc Mông (23 tuổi) sinh ra và lớn lên ở thôn Ngã Ba, xã Si Ma Cai đã trở về quê hương khởi nghiệp với việc mở cơ sở Thiết kế trang phục dân tộc Mông cách tân - Mongi tại thôn Sản Sín Pao, xã Sín Chéng.
Vừa qua, tại thôn Mường Kem, UBND xã Nghĩa Đô tổ chức Lễ hội quả còn năm 2026. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (01/5/1886 - 01/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).
Tối 30/4, tại Quảng trường Golden Field, chương trình bế mạc và trao giải Hội thi “Lung linh vòng Xòe” năm 2026 đã diễn ra sôi nổi, khép lại chuỗi ngày tranh tài đầy ấn tượng.
Về thôn Lao Chải, xã Y Tý, bản làng như ẩn mình trong mây. Buổi sớm đầu hè vẫn phảng phất chút se lạnh, đủ để tôi phải khoác thêm chiếc áo gió mỏng. Trước mắt là những mái nhà trình tường được bao quanh bởi mây trắng và núi rừng. Trong vẻ bình yên quen thuộc ấy, đời sống người Hà Nhì nơi đây đang từng bước đổi thay.
Sáng 30/04, tại xã Bảo Yên, Lễ hội đua mảng trên sông Chảy "Hào khí trận Phố Ràng" lần thứ I đã chính thức khai mạc trong không khí sôi động, thu hút đông Nhân dân và du khách thập phương tham gia cổ vũ.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đường Trường Sơn đã trở thành huyền thoại bởi ý chí của những con người quả cảm, gan dạ, anh hùng. Cựu chiến binh Trần Huy Hùng, thuộc Đại đội 8, Tiểu đoàn 57, Trung đoàn 512, Sư đoàn 571 là một trong những người lính như thế. Nhập ngũ năm 1971, ông đã trực tiếp cầm lái qua những cung đường khốc liệt nhất, góp phần viết nên bản hùng ca về sự hy sinh và khát vọng thống nhất đất nước.
Trang phục truyền thống của người dân tộc Mông tại xã Ngũ Chỉ Sơn đang đứng trước nguy cơ mai một. Tuy nhiên, bằng tình yêu và trách nhiệm, những người phụ nữ nơi đây đang âm thầm “giữ lửa” cho bản sắc dân tộc thông qua dự án khôi phục vùng nguyên liệu cây lanh - tạo nên vẻ đẹp độc đáo của trang phục dân tộc Mông.
Với 207 di tích và danh lam thắng cảnh, tỉnh Lào Cai đang quyết tâm thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm nhằm nâng tầm giá trị di sản, tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030.
Tối 29/4/2026, tại Quảng trường 19/8, phường Yên Bái, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai đã tổ chức tổng duyệt chương trình nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026) và 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (01/5/1886 - 01/5/2026).
Tối 29/4, tại sân Nhà thi đấu Thể dục thể thao Liên đoàn Lao động tỉnh Lào Cai, UBND phường Văn Phú tổ chức chương trình văn nghệ đặc sắc chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026).
Tối 29/4, tại trung tâm Khu du lịch Quốc gia Sa Pa (Lào Cai), Lễ hội mùa hè Sa Pa 2026 chính thức khai mạc. Sự kiện diễn ra trong không khí chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước, đồng thời là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kích cầu và quảng bá du lịch của tỉnh Lào Cai.
Chương trình “Hành trình từ ký ức” như một dòng chảy ký ức chậm rãi, đưa người nghe trở về với những năm tháng hào hùng nhưng cũng đầy mất mát của dân tộc.
Từ những người thợ Hà Nhì ở thôn Lao Chải, xã Y Tý, Lào Cai trực tiếp tham gia phục dựng, tu sửa ngôi nhà trình tường tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, câu chuyện bảo tồn không chỉ góp phần gìn giữ kiến trúc truyền thống đặc sắc mà còn lan tỏa trách nhiệm bảo vệ, trao truyền bản sắc văn hóa dân tộc Hà Nhì của Lào Cai qua nhiều thế hệ.
Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và say mê.
Những cơn gió hồ xoa dịu cái nắng hanh hao đầu hè của miền sơn cước, theo con đường uốn lượn, chúng tôi tìm về thôn Xuân Lai, xã Yên Thành, nơi những nếp nhà sàn nép mình bên sườn đồi lưu giữ nhịp sống của người Tày vùng Đông Hồ Thác Bà. Trong không gian yên bình ấy, câu hát Coọi, tiếng đàn Tính ngân lên, hòa cùng điệu Then da diết như đưa người nghe trở về với cội nguồn văn hóa đã được gìn giữ qua bao thế hệ.
Tối 28/4, tại quảng trường Golden Field (phường Nghĩa Lộ), UBND các phường Nghĩa Lộ, Trung Tâm, Cầu Thia và xã Liên Sơn đã phối hợp tổ chức khai mạc Hội thi “Lung linh vòng xòe” năm 2026.
Trong không khí sôi động của kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5, Lễ hội Hoa hồng Fansipan 2026 tại Sun World Fansipan Legend đang trở thành tâm điểm thu hút du khách. Với chủ đề “Bản giao hưởng hoa hồng”, sự kiện không chỉ mang đến không gian thưởng lãm rực rỡ mà còn đánh dấu cột mốc 10 năm cáp treo Fansipan đi vào hoạt động - hành trình đưa “Nóc nhà Đông Dương” đến gần hơn với hàng triệu du khách.
