Trên sườn dốc cao, đồi chè của gia đình chị Lý Thị Vinh, dân tộc Giáy, thôn Piềng Láo, xã Mường Hum là sinh kế của gia đình. Trước khi trồng chè, diện tích này được gia đình chị Vinh trồng một số loại cây lâu năm nhưng không hiệu quả. Cách đây hơn 10 năm, thấy trong thôn có nhiều hộ trồng chè cho thu nhập ổn định nên chị Vinh quyết định thay thế 0,5 ha cây trồng kém hiệu quả sang trồng chè. Nhờ không cần nhiều công chăm sóc, kỹ thuật canh tác, thu hái được chị học hỏi từ các phụ nữ trong thôn, nên sau 3 - 4 năm đã cho thu hoạch ổn định. Hiện, 0,5 ha chè cho thu nhập vài chục triệu đồng/năm.
Chị Lý Thị Vinh cho biết: "So với nhiều loại cây trồng khác, cây chè đem lại nguồn thu nhập ổn định. Với phụ nữ vùng cao, đây là sinh kế quan trọng giúp chúng tôi tự tin hơn trong cuộc sống".
Câu chuyện làm giàu từ cây chè của chị Chang Thị Ly, thôn Pang Cáng, xã Văn Chấn đã lan tỏa ý chí, nghị lực, sự sáng tạo đến với phụ nữ nói chung, phụ nữ dân tộc thiểu số Lào Cai nói riêng. Từ thu mua chè bán cho nhà máy, thấy giá trị kinh tế ổn định, chị Ly quyết định trồng chè để có thu nhập bền vững, lâu dài. Năm 2006, gia đình chị sở hữu 2 ha chè, dần dần chị Ly đầu tư thêm máy móc, nhà xưởng tự sao chè bán ra thị trường. Sản phẩm trà chất lượng lại thêm kỹ thuật sản xuất riêng biệt, dần dần chị Ly đã xây dựng được thương hiệu trà riêng của gia đình. Thu nhập từ cây chè đạt vài trăm triệu đồng/năm. Với phụ nữ dân tộc thiểu số, đây là thu nhập đáng mơ ước. Không phải đi làm thuê hay đi làm xa nhà, phụ nữ dân tộc thiểu số như chị Ly có thể tự tin làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
Toàn tỉnh hiện có 16.082 ha chè, sản lượng chè búp tươi năm 2025 đạt trên 128,9 nghìn tấn. Cùng với mở rộng diện tích, Lào Cai chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả sản xuất chè theo tiêu chuẩn hữu cơ đạt 2.419 ha, trong đó 1.219 ha chè Bản Liền đạt tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế và 1.200 ha chè cổ thụ sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ tại các xã: Phìn Hồ, Sơn Lương, Văn Chấn. Năm 2025, giá trị sản xuất chè búp tươi đạt hơn 960 tỷ đồng.
Cây chè đóng vai trò quan trọng đối với kinh tế nông nghiệp - nông thôn, trở thành cây trồng chủ lực đem lại sinh kế bền vững. Đánh giá đúng tiềm năng cây chè, phụ nữ dân tộc thiểu số Lào Cai với tính cần cù, chăm chỉ đã từng bước nâng cao kỹ thuật canh tác, chăm sóc, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, mạnh dạn xây dựng thương hiệu, tự tin quảng bá sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội, góp phần đưa thương hiệu trà đặc sản Lào Cai "bay" xa.
Cây chè cũng đang đem lại những giá trị quan trọng với phụ nữ dân tộc thiểu số nói riêng. Thu nhập từ cây chè ổn định, phụ nữ dân tộc thiểu số có điều kiện chăm sóc bản thân, gia đình, con cái. Họ tự tin vươn lên làm chủ cuộc sống, có điều kiện tham gia các hoạt động xã hội, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, hạnh phúc.
Lào Cai luôn phải đối mặt với những khó khăn, rủi ro do thiên tai, việc xây dựng những sinh kế bền vững như cây chè góp phần giúp phụ nữ dân tộc thiểu số ổn định cuộc sống, thoát nghèo và vươn lên làm giàu.