Từ một vùng đất nghèo khó, chịu nhiều thiệt hại do chiến tranh và thiên tai, Lào Cai hôm nay đã vươn mình mạnh mẽ, trở thành hình mẫu tiêu biểu về giảm nghèo bền vững, đặc biệt tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Căn nhà xây khang trang của gia đình anh Ma Seo Sành nổi bật giữa thôn biên giới Sả Chải, xã Pha Long. Gia đình thuộc diện hộ nghèo, để trang trải cuộc sống, vợ chồng anh Sành phải gửi con ở nhà để đi làm công nhân tại một khu công nghiệp ở Hải Phòng. Ăn uống tằn tiện, mỗi tháng cũng chỉ dành dụm được ít tiền gửi về lo cho con ăn học.
Anh Sành chia sẻ: “Nếu không có chương trình hỗ trợ xóa nhà tạm của Nhà nước thì không biết bao giờ gia đình mới làm được căn nhà mơ ước này. Có nhà mới vững chãi cho vợ con ở, mình sẽ yên tâm đi làm”.
Xã Pha Long có hơn 500 hộ được hỗ trợ kinh phí và vay vốn ưu đãi thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Với sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, sự chung tay, hỗ trợ của cộng đồng, các hộ nghèo, cận nghèo ở xã biên giới này đã được sống trong căn nhà mới, yên tâm gắn bó với bản làng, góp sức giữ gìn biên cương.
Đồng chí Phạm Tất Minh - Chủ tịch UBND xã Pha Long cho biết: “Thời gian tới cấp ủy, chính quyền địa phương sẽ tiếp tục lồng ghép, sử dụng hiệu quả các nguồn lực để chăm lo đời sống người dân, đồng thời đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào các dân tộc nơi đây”.
Là xã vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh, những năm qua, xã Y Tý đã được quan tâm, đầu tư từ nhiều chính sách hỗ trợ của tỉnh như: Nghị quyết 20-NQ/TU của Tỉnh ủy về giảm nghèo đối với các xã có tỷ lệ hộ nghèo cao từ 40% trở lên; Đề án số 10-ĐA/TU của Tỉnh ủy về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025; các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025; các dự án, chính sách về giảm nghèo, hỗ trợ phát triển sản xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng, đường dân sinh…
Cấp ủy, chính quyền xã đã tập trung vận động Nhân dân tham gia sản xuất, phát triển các mô hình trồng trọt, chăn nuôi, dược liệu để cải thiện đời sống, phát triển kinh tế hộ gia đình. Công tác giảm nghèo bền vững trên địa bàn từng năm đã có nhiều chuyển biến đáng kể. Tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn giảm bình quân 7,6%/năm.
Để tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác giảm nghèo, xã tập trung tuyên truyền, nâng cao nhận thức để các hộ dân thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo nỗ lực vươn lên thoát nghèo, không ỷ lại, trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước
Lào Cai là nơi sinh sống của nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, sau ngày Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 thành công, để thực hiện thắng lợi công cuộc đấu tranh bảo vệ chính quyền cách mạng, cùng với xây dựng lực lượng vũ trang, Đảng bộ tỉnh coi việc quan tâm, chăm lo cải thiện đời sống đồng bào các dân tộc là nhiệm vụ chính trị quan trọng.
Đến cuối năm 1947, tỉnh đã giải quyết được nạn đói đe dọa ở một số nơi, nhờ đó đã động viên được đông đảo Nhân dân tham gia các phong trào quần chúng, đấu tranh cách mạng.
Trong suốt những năm đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước hay trong quá trình xây dựng và phát triển, tỉnh Lào Cai luôn dành sự quan tâm rất lớn đối với công tác giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Từ giảm nghèo về lương thực, thực phẩm, bảo đảm đủ ăn đủ mặc cho người dân, chính sách giảm nghèo từng bước tiến tới bảo đảm các dịch vụ xã hội cơ bản cho người nghèo.
Cùng với phát triển kinh tế là hàng loạt các chính sách giảm nghèo được triển khai đồng bộ ở tất cả các cấp với nguồn kinh phí huy động từ Trung ương, địa phương, cộng đồng và các tổ chức xã hội đã góp phần nâng cao đời sống người dân. Từ tỷ lệ hộ nghèo còn trên 50% vào những năm đầu tái lập tỉnh, đến hết năm 2024, tỷ lệ nghèo đa chiều trên địa bàn giảm còn 14,3%; trong đó hộ nghèo là 8,18%, cận nghèo 6,12%.
Vùng dân tộc thiểu số và miền núi khó khăn vốn được coi là “lõi nghèo” của tỉnh do đó, để giúp đồng bào sống ở khu vực này có điều kiện vươn lên thoát nghèo, đồng thời thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, tỉnh đã có những cách làm chủ động, sáng tạo, với phương châm “Lấy động lực và tư duy dẫn đường cho công tác giảm nghèo”.
Các chính sách về giảm nghèo đã được xây dựng toàn diện, đa dạng theo nhiều hướng tiếp cận nhằm giải quyết các nguyên nhân của nghèo đói, các nhu cầu thiết yếu của người nghèo, vùng nghèo bao gồm: các chính sách đầu tư cơ sở hạ tầng; các chính sách hỗ trợ y tế, giáo dục, nhà ở, nước sinh hoạt, cung cấp dịch vụ, trợ giá, tín dụng… và hỗ trợ trực tiếp (công cụ sản xuất, giống cây trồng, vật nuôi…), các chính sách đặc thù; công tác đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm được cả hệ thống chính trị chung tay vào cuộc, chỉ đạo xuyên suốt từ tỉnh đến cơ sở.
Các chính sách giảm nghèo đã hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng giảm nghèo bền vững, giảm cho không, thực hiện cho vay có điều kiện tạo sự chuyển biến tích cực về nhận thức và khơi dậy ý chí chủ động, tự lực vươn lên của người nghèo…
Sau hợp nhất, tỉnh Lào Cai có trên 60% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Nhận thức rõ vai trò và vị trí quan trọng của vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong sự phát triển chung, Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương tiếp tục ban hành nhiều chính sách thiết thực, tập trung hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.
Trong đó, HĐND tỉnh tiếp tục duy trì và triển khai 135 chính sách phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân, thu hẹp dần khoảng cách giữa các vùng miền, đảm bảo an sinh xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và chính quyền các cấp.
Thành tựu trong công tác giảm nghèo bền vững những năm qua tạo tiền để cho tỉnh đặt mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 phấn đấu giảm nghèo đa chiều bình quân từ 2 - 3% mỗi năm, trong đó các xã nghèo giảm ít nhất 4%/năm.
Hành trình giảm nghèo bền vững ở Lào Cai không chỉ được thể hiện qua những con số thống kê đơn thuần mà thành quả quan trọng nhất của các chính sách về công tác giảm nghèo là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ của cộng đồng doanh nghiệp và sự hưởng ứng tích cực của người dân.
Đặc biệt là sự thay đổi về nhận thức của người dân vùng “lõi nghèo” về vai trò, trách nhiệm của mình trong triển khai chính sách. Thực tế cho thấy đích đến cốt lõi của những chương trình này chính là hướng tới giảm nghèo bền vững, tạo sức bật cho các xã vùng “lõi nghèo” của tỉnh phát triển, rút ngắn khoảng cách vùng miền, nâng cao đời sống đồng bào các dân tộc.
