Từ người phụ nữ Mông tảo tần trong gia đình, sau khi giác ngộ cách mạng, bà Sùng Seo PLa, sinh năm 1915, ở thôn Sín Phà Chải, xã Tả Ngài Chồ, huyện Mường Khương (cũ) đã có thời gian công tác tại Hội Phụ nữ huyện Mường Khương. Đầu năm 1960, khi Quốc hội phân bổ cho tỉnh 1 chỉ tiêu đại biểu Quốc hội theo cơ cấu là cán bộ nữ, dân tộc thiểu số, người ngoài Đảng, huyện Mường Khương đã giới thiệu bà Sùng Seo PLa. Với đầy đủ tiêu chuẩn, bà PLa được tỉnh giới thiệu làm ứng cử viên để bầu làm đại biểu Quốc hội khóa II. Ngày 8/5/1960 đã diễn ra cuộc bầu cử, bà PLa trở thành phụ nữ đầu tiên của tỉnh Lào Cai vinh dự trúng cử đại biểu Quốc hội khóa II nhiệm kỳ 1960 - 1964.
Trong những kỳ họp Quốc hội khóa II, bà mang theo tâm tư, ý chí và nguyện vọng của đồng bào Lào Cai đến với Trung ương. Bà cũng nhiều lần được gặp Bác Hồ, cảm nhận được sự quan tâm của Bác với đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số và công tác phụ nữ ở vùng cao.
Mỗi khi nhắc đến bà Sùng Seo PLa, con cháu trong gia đình đều không giấu được niềm xúc động, tự hào. Ngắm nhìn tấm ảnh bà chụp cùng các đại biểu dân tộc thiểu số bên Bác Hồ, ông Sùng A Sáng, cháu nội của bà Sùng Seo Pla bồi hồi nhớ lại lời bà từng căn dặn: “Gia đình mình là gia đình cách mạng, ông đi tiễu phỉ đã hy sinh năm 1952, bà cũng đi cách mạng theo Bác Hồ. Các con, các cháu phải không sợ khó, không sợ khổ, cố gắng học hành, sau này còn đi bộ đội, về giúp dân, lo cho dân, phải hiểu biết mà xây dựng quê hương”.
Những lời dặn dò mộc mạc ấy đã trở thành "kim chỉ nam" cho ông Sáng cũng như con cháu trong nhà. Bản thân ông Sáng từng có 18 năm làm cán bộ chuyên trách công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình của xã Tả Ngài Chồ cũ, mang hết tâm huyết, nhiệt tình để giúp sức cho sự phát triển của thôn, bản.
Không chỉ tham gia công tác xã hội, ông Sùng A Sáng còn dạy con cháu phải mạnh dạn phát triển kinh tế, làm giàu cho quê hương. Trong gia đình ông, nhiều người đã xây dựng mô hình trồng quýt, sa nhân và một số loại cây ăn quả khác. “Việc bám đất, bám nương không chỉ là sinh kế, mà còn là cách gìn giữ truyền thống, phát huy giá trị lao động cần cù của cha ông. Kinh tế gia đình khấm khá hơn, con cái có điều kiện học hành đầy đủ, đó cũng là cách thiết thực để hiện thực hóa mong ước về cuộc sống ấm no mà bà nội tôi đã từng trăn trở” - ông Sùng A Sáng chia sẻ thêm.
Niềm tự hào về bà Sùng Seo PLa không chỉ được gìn giữ trong ký ức, mà còn được con cháu trong gia đình hiện thực hóa thành hành động cụ thể trong học tập và lao động hôm nay. Anh Sùng Seo Tỉn, chắt nội của bà PLa, hiện là chuyên viên Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Pha Long. Sinh ra trong điều kiện kinh tế gia đình còn nhiều thiếu thốn, con đường học tập của anh Tỉn từng phải gián đoạn. Anh nhập ngũ, rèn luyện trong quân đội, sau đó trở về địa phương và quyết tâm học tập tiếp để có đủ trình độ công tác tại xã. Với anh, đó là cách thiết thực nhất để tiếp nối truyền thống cách mạng của gia đình.
Anh Tỉn tâm sự: "Dù chỉ được biết về cụ Pla qua lời kể của ông bà, bố mẹ và những câu chuyện sưu tầm trên sách báo, nhưng với tôi, từng chi tiết nhỏ cũng đủ khơi dậy niềm tự hào và động lực phấn đấu. Được làm việc, cống hiến ngay trên mảnh đất quê hương như tâm nguyện của cụ nội cũng là ước mong mà tôi luôn hướng tới".
Chị Hảng Thị Xênh, vợ anh Tỉn, hiện đang công tác tại Uỷ ban Kiểm tra Đảng ủy xã Pha Long. Từ khi về làm dâu gia đình, chị đã được nghe bố mẹ chồng kể lại câu chuyện về cụ Sùng Seo Pla và bản thân thấy rất tự hào. “Cụ là tấm gương sáng để tôi học tập và noi theo. Vượt qua nhiều rào cản, tôi luôn cố gắng để công tác, cống hiến. Các con của tôi cũng được đi học đầy đủ, tương lai còn đóng góp xây dựng cho quê hương" - chị Xênh tâm sự.
Người phụ nữ dân tộc thiểu số, trong điều kiện còn vô vàn thiếu thốn của những năm 60 thế kỷ trước, được Nhân dân tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội là niềm vinh dự không chỉ của riêng gia đình, mà còn của cả cộng đồng người Mông nơi đây; là sự khẳng định vai trò, vị thế của đồng bào các dân tộc thiểu số trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đồng thời mở ra niềm tin, khát vọng cho phụ nữ vùng cao về cơ hội tham gia công việc chung của đất nước.
Hơn 60 năm trước, bà Sùng Seo Pla đã mang tiếng nói của đồng bào vùng cao đến nghị trường Quốc hội. Hôm nay, hướng tới Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, con cháu bà và người dân Pha Long đang tiếp tục mang khát vọng ấy vào những lá phiếu, để bầu ra những người đủ đức, đủ tài, gửi gắm trọn niềm tin, tiếng nói của đồng bào. “Niềm tự hào của một gia đình không chỉ là ký ức, mà đã trở thành động lực để vùng cao biên giới Pha Long hôm nay vững bước trên con đường phát triển”, ông Phạm Đăng Năm - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Pha Long chia sẻ.
Câu chuyện về bà Sùng Seo PLa như nhắc nhớ mỗi người, khi cầm lá phiếu bầu cử phải lựa chọn được người xứng đáng, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của mình trong Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ mới.
Pha Long hôm nay, những tuyến đường bê tông đã vươn tới nhiều thôn, bản, trường lớp được xây dựng khang trang hơn, đời sống người dân từng bước được cải thiện. Trong dòng chảy đổi thay ấy, câu chuyện về nữ đại biểu Quốc hội đầu tiên của Lào Cai vẫn truyền cảm hứng. Đó là câu chuyện về sức mạnh của truyền thống gia đình được bồi đắp qua nhiều thế hệ, về sự nỗ lực vươn lên của người phụ nữ Mông giữa núi rừng, về niềm tin của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào dân tộc thiểu số nơi biên cương Tổ quốc.
Trình bày: Thanh Ba
