Trên địa bàn khu vực Bát Xát hiện có khoảng 20 - 25 điểm dân cư, cụm dân cư hoặc nhóm hộ có nguy cơ cao bị chia cắt, cô lập trong mùa mưa bão, tập trung chủ yếu tại các khu vực vùng núi cao, địa hình dốc như Phìn Ngan, Pa Cheo, Trung Lèng Hồ, Sàng Ma Sáo, A Lù.
Những năm gần đây, thiên tai trên địa bàn diễn biến ngày càng phức tạp. Các cơ sở y tế trên địa bàn khu vực Bát Xát đã chủ động xây dựng phương án ứng phó phù hợp với đặc điểm địa bàn; từng bước củng cố năng lực cấp cứu tại chỗ; dự trữ thuốc, hóa chất, vật tư thiết yếu, đồng thời tăng cường phối hợp giữa ngành y tế với chính quyền, lực lượng quân sự, công an, biên phòng và các lực lượng tại cơ sở.
Trạm Y tế xã Y Tý hiện duy trì 12 cán bộ y tế, gồm 2 bác sĩ, 2 cử nhân y tế công cộng, 2 y sĩ, 2 điều dưỡng, 2 hộ sinh và 2 dược sĩ. Đây là lực lượng nòng cốt thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu và ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp trên địa bàn.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Trạm Y tế xã Y Tý đã tổ chức tập huấn cho nhân viên y tế thôn, bản về cấp cứu ban đầu, phòng, chống dịch bệnh sau thiên tai, xử lý môi trường, vệ sinh nguồn nước và phòng, chống ngộ độc thực phẩm.
Trạm cũng thành lập 2 đội xung kích ứng cứu tại chỗ và 2 đội giám sát phòng, chống dịch bệnh, xử lý môi trường; tổ chức trực 24/24 giờ trong thời gian xảy ra thiên tai. Mạng lưới nhân viên y tế thôn, bản được duy trì tại 10/10 thôn, giúp nắm tình hình sức khỏe Nhân dân, sơ cứu ban đầu và báo cáo kịp thời về trạm y tế.
Cùng với đó, trạm y tế xã chủ động dự trữ thuốc, hóa chất và vật tư; rà soát, bổ sung cơ số thuốc cấp cứu, thuốc điều trị các bệnh thường gặp sau thiên tai, dung dịch truyền, thuốc sát khuẩn và các thuốc cấp cứu thiết yếu.
Xác định công tác chủ động ứng phó thiên tai, bảo đảm an toàn tính mạng và sức khỏe Nhân dân là nhiệm vụ quan trọng, Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương đã xây dựng phương án sẵn sàng ứng phó với các tình huống thiên tai, thảm họa trên địa bàn 4 xã: Bản Lầu, Cao Sơn, Pha Long và Mường Khương. Trung tâm đã thành lập 1 đội xung kích ứng cứu tại chỗ, 2 tổ cấp cứu điều trị cơ động và 2 tổ phòng, chống dịch bệnh, an toàn thực phẩm cơ động theo quy định.
Cùng với kiện toàn lực lượng, Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương thường xuyên lồng ghép tập huấn, hướng dẫn chuyên môn về cấp cứu và phòng, chống dịch bệnh sau thiên tai thông qua các buổi giao ban chuyên môn, tư vấn, hội chẩn từ xa với các phòng khám đa khoa khu vực trực thuộc.
Đáng chú ý, tháng 8/2025, toàn bộ cán bộ, nhân viên y tế của Trung tâm Y tế, các phòng khám đa khoa khu vực và trạm y tế xã đã tham gia lớp tập huấn “Cấp cứu ngừng tuần hoàn và xử trí phản vệ” do Bệnh viện Bạch Mai tổ chức. Qua đó, góp phần nâng cao năng lực xử trí cấp cứu và sẵn sàng ứng phó trong các tình huống khẩn cấp.
Trong năm 2026, trên địa bàn 4 xã khu vực Mường Khương không xảy ra thiên tai nghiêm trọng gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động y tế. Tuy nhiên, tại xã Mường Khương vừa xảy ra một đợt mưa lớn kéo dài, gây ngập úng cục bộ tại một số khu dân cư và tuyến đường. Ngay sau khi xảy ra mưa lớn, Trung tâm Y tế đã cử tổ phòng, chống dịch cơ động phối hợp với chính quyền địa phương triển khai giám sát, đánh giá nguy cơ dịch bệnh; hướng dẫn người dân vệ sinh môi trường, xử lý nguồn nước sinh hoạt, thu gom rác thải và phun hóa chất khử khuẩn tại các khu vực bị ảnh hưởng. Nhờ triển khai kịp thời các biện pháp phòng ngừa, trong năm không ghi nhận ổ dịch phát sinh sau thiên tai.
Ông Vũ Văn Bốn - Phó Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương cho biết: “Chúng tôi duy trì thường trực cấp cứu, hồi sức tích cực và chống độc 24/24 giờ; xây dựng phương án chỉ huy, tăng cường kíp trực và tiếp nhận cấp cứu hàng loạt khi xảy ra thiên tai, thảm họa”...
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về xây dựng và triển khai các phương án xử lý tình huống khẩn cấp, Sở Y tế đã xây dựng kế hoạch chung toàn ngành, trong đó xác định rõ yêu cầu thực hiện phương châm “4 tại chỗ”.
Theo đó, các đơn vị y tế phải xây dựng phương án cụ thể, dự kiến các tình huống có thể xảy ra và thường xuyên tổ chức luyện tập, diễn tập để nâng cao khả năng xử trí. Ngành y tế đồng thời yêu cầu các đơn vị bảo đảm cơ sở vật chất, phương tiện, xe ô tô, đội phản ứng nhanh, trang thiết bị và thuốc thiết yếu, sẵn sàng huy động ngay khi có tình huống.
Cùng với chuẩn bị nguồn lực tại chỗ, công tác tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân cũng rất quan trọng. Người dân cần được trang bị kiến thức, biết cách xử lý ban đầu khi có tình huống xảy ra và chủ động phối hợp với chính quyền, cơ quan, đơn vị y tế trong quá trình ứng phó.
Ông Hoàng Quốc Hương - Giám đốc Sở Y tế
Sau khi ban hành kế hoạch, trong tháng 7/2026, ngành y tế đã tổ chức 2 đoàn kiểm tra tại các đơn vị y tế và UBND các xã nhằm đánh giá việc triển khai kế hoạch bảo đảm y tế trong các tình huống khẩn cấp.
Qua kiểm tra, các cơ quan, đơn vị, đặc biệt là UBND các xã, đã triển khai công tác bảo đảm y tế trong phòng, chống thiên tai, thảm họa. Từ nhân lực, phương tiện, trang thiết bị đến công tác tập huấn, đào tạo đều được quan tâm, chuẩn bị theo yêu cầu. Đáng chú ý, nhận thức của người dân về phương châm “4 tại chỗ” và trách nhiệm chủ động ứng phó khi có tình huống thiên tai đã từng bước được nâng lên.
Trong công tác ứng phó với thiên tai, ngành y tế duy trì phối hợp với chính quyền, lực lượng quân sự, công an, biên phòng, trường học, các tổ chức đoàn thể, trưởng thôn và nhân viên y tế thôn, bản để kịp thời nắm tình hình, huy động lực lượng và tổ chức ứng phó khi có tình huống xảy ra.
Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin, duy trì trao đổi chuyên môn và khám - chữa bệnh từ xa góp phần tháo gỡ một phần khó khăn trong điều kiện giao thông bị chia cắt...
Với phương châm “4 tại chỗ”, lấy phòng ngừa làm chính, chủ động ứng phó từ cơ sở, ngành y tế Lào Cai đang nỗ lực khó khăn, từng bước củng cố năng lực sẵn sàng ứng phó với thiên tai, thảm họa.
Sự chủ động của chính quyền và ngành y tế, cùng với sự phối hợp của các lực lượng tại cơ sở và ý thức phòng tránh của người dân, sẽ là “lá chắn” quan trọng giúp giảm thiểu thiệt hại, duy trì hoạt động chăm sóc sức khỏe và không để người dân bị bỏ lại phía sau trong những thời điểm khó khăn nhất.
