Công tác truyền thông về phòng, chống bệnh lao được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong việc chủ động phòng bệnh và tham gia tiêm chủng đầy đủ. Nhờ đó, Lào Cai đã duy trì tốt tỷ lệ tiêm vắc xin BCG (phòng lao) cho trẻ em.
Riêng trong tháng 12/2025, tỷ lệ tiêm chủng đạt 97%. Tính chung cả năm 2025, toàn tỉnh đã tiêm phòng cho 17.462 trẻ, đạt tỷ lệ 93,2%. Tỷ lệ tiêm vắc xin phòng bệnh lao tại các bệnh viện, trung tâm y tế khu vực trong tháng 3/2026 đạt 95,1% (1.326/1.394 trẻ), lũy kế 3 tháng đầu năm 2026 đạt 96,9% (4.305/4.443 trẻ). Đây là những con số có ý nghĩa quan trọng, góp phần tạo hàng rào miễn dịch sớm, giảm nguy cơ mắc các thể lao nặng ở trẻ nhỏ.
Bên cạnh đó, hoạt động tầm soát tại cộng đồng là một trong những điểm sáng trong công tác phòng, chống bệnh lao. Với mục tiêu không để sót ca bệnh, công tác sàng lọc lao đã được triển khai quyết liệt tại các cơ sở y tế, góp phần phát hiện sớm, quản lý và điều trị kịp thời các trường hợp mắc bệnh, từng bước kiểm soát hiệu quả bệnh lao trong cộng đồng.
Năm 2025, toàn tỉnh đã thực hiện sàng lọc cho 28.097 lượt người thông qua nhiều hình thức như khám lưu động, lồng ghép với các chương trình y tế cơ sở và tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức cho người dân. Ngành y tế đã thực hiện hơn 12.000 lượt xét nghiệm và soi đờm cho hơn 19.000 mẫu, từ đó phát hiện kịp thời 608 bệnh nhân lao để đưa vào quản lý, điều trị.
Tỷ lệ điều trị thành công toàn tỉnh đạt 93,5%, vượt mức chỉ tiêu chung (≥90%). Riêng trong tháng 12/2025, ghi nhận tỷ lệ bệnh nhân lao được điều trị thành công đạt mức tuyệt đối 100%. Trong 3 tháng đầu năm 2026, công tác phòng, chống bệnh lao tiếp tục được triển khai đồng bộ và đạt được những kết quả khả quan. Theo báo cáo mới nhất, hệ thống y tế dự phòng đã thực hiện sàng lọc lao cho gần 4.000 lượt người, trong đó tiến hành xét nghiệm chuyên sâu cho 1.688 trường hợp có nguy cơ cao. Kết quả tầm soát trong quý I đã phát hiện 117 bệnh nhân lao mới, với 111 trường hợp đã nhanh chóng được đăng ký và đưa vào phác đồ điều trị chuyên khoa. Đáng chú ý, hiệu quả công tác điều trị tiếp tục được duy trì ở mức rất cao. Tỷ lệ điều trị thành công lũy kế trong 3 tháng đạt 92%, đặc biệt trong tháng 3 đạt 97%.
Để đạt được những kết quả tích cực trong công tác phòng, chống bệnh lao, các đơn vị y tế trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là hệ thống bệnh viện và trung tâm y tế khu vực, đã đóng vai trò nòng cốt trong triển khai các hoạt động chuyên môn. Các cơ sở y tế đã chú trọng đầu tư trang thiết bị, áp dụng các kỹ thuật chẩn đoán hiện đại, đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y, bác sĩ nhằm phát hiện sớm các trường hợp nghi mắc lao.
Đồng thời, các trung tâm y tế khu vực đã chủ động phối hợp với trạm y tế xã, phường, thị trấn triển khai hiệu quả hoạt động sàng lọc tại cộng đồng. Thông qua việc lập danh sách người có triệu chứng nghi lao, tổ chức khám lưu động, lấy mẫu xét nghiệm và tư vấn trực tiếp cho người dân, nhiều trường hợp mắc lao đã được phát hiện kịp thời ngay từ tuyến cơ sở.
Bên cạnh đó, các đơn vị y tế cũng tăng cường quản lý, theo dõi điều trị bệnh nhân lao tại cộng đồng, đảm bảo người bệnh tuân thủ phác đồ. Công tác tư vấn, hỗ trợ tâm lý, giảm kỳ thị đối với người bệnh lao cũng được chú trọng, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế bỏ điều trị.
Bác sĩ Lưu Ánh Dương - Phó trưởng Khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh chia sẻ: Phần lớn bệnh nhân lao thuộc độ tuổi lao động, trong đó nhiều người hoàn cảnh kinh tế khó khăn, thậm chí thuộc hộ nghèo. Việc điều trị bệnh lao thường kéo dài tối thiểu 6 tháng và có thể lên tới 2 năm đối với các trường hợp lao kháng thuốc, khiến gánh nặng tài chính trở thành rào cản lớn đối với người bệnh. Bởi vậy, việc có thẻ bảo hiểm y tế không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính mà còn tạo điều kiện để người bệnh được tiếp cận đầy đủ dịch vụ khám, chữa bệnh cần thiết.
Từ tháng 7/2022, quỹ bảo hiểm y tế đã thực hiện chi trả chi phí thuốc điều trị cho tất cả bệnh nhân lao nhạy cảm có thẻ bảo hiểm y tế. Chính sách này đã góp phần quan trọng trong việc giảm bớt áp lực kinh tế cho người bệnh, đồng thời bảo đảm nguồn lực tài chính bền vững cho công tác phòng, chống lao. Bên cạnh được hỗ trợ thuốc điều trị, người bệnh còn có thể sử dụng thẻ bảo hiểm y tế để khám, chữa bệnh đối với nhiều dịch vụ y tế khác, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Thời gian tới, ngành y tế Lào Cai tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông phòng, chống bệnh lao, mở rộng hoạt động sàng lọc chủ động, ứng dụng các kỹ thuật chẩn đoán hiện đại, đồng thời tăng cường sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền địa phương và cộng đồng. Qua đó, huy động sự chung tay của toàn xã hội trong công tác phòng, chống bệnh lao, nâng cao ý thức tự bảo vệ sức khỏe của mỗi người dân, hướng tới mục tiêu từng bước khống chế và tiến tới chấm dứt bệnh lao trên địa bàn.
