Những năm qua, Tổ bảo vệ rừng thôn Sín Chải và lực lượng kiểm lâm khu vực Mường Khương tăng cường bảo vệ, giữ khu rừng nghiến cổ thụ luôn xanh tốt.
Hôm chúng tôi đến Sín Chải trời mưa to. Nhìn về phía khu rừng xanh thẫm phía xa xa nhạt nhòa trong cơn mưa và biển sương mờ ảo, anh Giàng Sín Sài - Trưởng thôn Sín Chải, Tổ trưởng Tổ bảo vệ rừng thôn Sín Chải cho biết: Dù trời mưa nhưng nhiệm vụ tuần tra bảo vệ rừng, đặc biệt là bảo vệ khu rừng cây gỗ nghiến cổ thụ của thôn không thể dừng lại.
Vì khu rừng nghiễn cổ thụ nằm ngay sát thôn Sín Chải, nên để đến được ven rừng không quá khó khăn. Tuy nhiên, để mục sở thị những cây nghiến cổ thụ, chúng tôi phải vượt qua những triền đá tai mèo nhọn hoắt bám đầy rêu trơn trượt, chỉ cần sơ ý một chút là có thể ngã xuống khe đá, nguy hiểm khôn lường.
Dù có đường mòn nhỏ đi vào trong rừng, nhưng để đến tận ngốc cây gỗ nghiến thì phải vạch lá, cây rừng tìm lối đi. Ở nơi chỉ có đá tai mèo như đỉnh núi này, không hiểu sao những cây gỗ nghiến có thể mọc, thích nghi và phát triển như vậy.
Ngay cả người nhiều tuổi nhất trong thôn Sín Chải cũng không biết rõ những cây gỗ nghiến cổ thụ trong khu rừng này có từ bao giờ, đến nay được bao nhiêu tuổi. Nhìn thân cây khổng lồ 3 đến 4 người ôm không hết, chiều cao của cây hơn 30 m, thì chắc chắn những cây gỗ nghiến này đã tồn tại qua hàng trăm năm.
Điều đáng nói là trải qua hàng thế kỷ, cộng đồng người Mông ở đây luôn quan tâm bảo vệ, giữ cho khu rừng gỗ nghiến cổ thụ xanh tốt.
Anh Giàng Sín Sài cho biết thêm: Khu rừng gỗ nghiến cổ thụ cũng là khu rừng cấm của thôn, hằng năm thôn đều tổ chức lễ cúng rừng ở đây, nên bà con luôn có ý thức giữ gìn, bảo vệ. Từ nhiều năm qua, người dân luôn cùng với lực lượng kiểm lâm khu vực Mường Khương làm tốt nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ những khu rừng do thôn quản lý, đặc biệt là khu rừng gỗ nghiến cổ thụ của thôn. Khi có dấu hiệu vi phạm sẽ báo cáo lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương kịp thời xử lý.
Được biết, mặc dù rừng nghiến được quan tâm bảo vệ, nhưng trong giai đoạn trước có thời điểm “kho vàng xanh” đã “chảy máu”. Đó là vụ việc xảy ra vào ngày 24/5/2019, lực lượng tuần tra bảo vệ rừng đã phát hiện 2 đối tượng trú tại xã Nậm Chảy cũ là Hồ Cồ Du, sinh năm 1981 và Giàng Quáng Phủng, sinh năm 1979 mang cưa máy đến Tiểu khu 14 rừng tự nhiên phòng hộ, thuộc thôn Sín Chải để chặt hạ cây gỗ nghiến với mục đích lấy gỗ đem bán.
Hai đối tượng trên đã cưa đổ 1 cây gỗ nghiến thuộc nhóm IIA trong “Danh mục thực vật, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm”, tổng khối lượng là 26,479 m3 gỗ. Căn cứ theo quy định của pháp luật, Tòa án nhân dân huyện Mường Khương cũ tuyên phạt bị cáo Hồ Cồ Du 6 năm tù giam, Giàng Quáng Phủng 5 năm tù giam.
Mặc dù các đối tượng đã phải trả giá về hành vi vi phạm vào khu rừng gỗ quý của thôn Sín Chải, nhưng việc 1 cây gỗ quý hàng trăm năm tuổi bị chặt hạ khiến bà con trong thôn không khỏi đau xót. Qua vụ việc trên, công tác tuần tra bảo vệ rừng nghiến của thôn Sín Chải ngày càng được tăng cường. Nhân dân quyết tâm bảo vệ rừng nghiến, không để các đối tượng xấu xâm phạm vào rừng nghiến cổ thụ của cộng đồng.
Theo thông tin từ Hạt Kiểm lâm khu vực Mường Khương, khu rừng gỗ nghiến cổ thụ thôn Sín Chải có diện tích 28,5 ha, với 108 cây gỗ nghiến là loại gỗ quý có tên trong sách đỏ Việt Nam, cần được bảo vệ nghiêm ngặt. Thời gian qua, cùng với Nhân dân trên địa bàn thôn Sín Chải, lực lượng kiểm lâm tăng cường tuần tra, bảo vệ rừng, ngăn chặn các đối tượng xấu xâm hại rừng gỗ quý.
Ông Hoàng Văn Hải, Hạt Kiểm lâm khu vực Mường Khương chia sẻ: Thông thường, hằng tháng chúng tôi họp thôn 2 lần để tuyên truyền về công tác bảo vệ rừng, đặc biệt là khu rừng gỗ nghiến cổ thụ. Chúng tôi chú trọng phối hợp cùng với thôn bản tuyên truyền phòng cháy, chữa cháy và nghiêm cấm khai thác lâm sản trong những khu vực rừng cấm như rừng gỗ nghiến để bảo tồn thiên nhiên, bảo tồn nguồn gen quý.
Nhờ công tác tuần tra, bảo vệ của lực lượng kiểm lâm và Nhân dân được tăng cường, nên trong khoảng 5 năm trở lại đây, khu rừng gỗ nghiến cổ thụ tại thôn Sín Chải được bảo vệ hiệu quả.
Trong số 108 cây gỗ nghiến cổ thụ trong rừng chỉ có 1 cây bị đổ do mưa bão năm 2021, còn lại vẫn phát triển xanh tốt. Khu rừng gỗ nghiến cổ thụ quý giá là niềm tự hào của người dân nơi đây.
Đặc biệt, lực lượng kiểm lâm và bà con mong muốn gắn việc bảo tồn rừng gỗ nghiến cổ thụ với phát triển du lịch sinh thái, vừa quảng bá vẻ đẹp của rừng gỗ quý, vừa nâng cao ý thức bảo vệ rừng và giúp Nhân dân có cuộc sống ấm no.
Ông Đoàn Doanh Tiến, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực Mường Khương cho biết: Rừng gỗ nghiến cổ thụ thôn Sín Chải là khu rừng gỗ quý hiếm còn lại cho đến nay trên địa bàn xã Mường Khương. Ngoài giá trị về lâm nghiệp, rừng nghiến thôn Sín Chải có nguồn gen quý và có tính đa dạng sinh học cao, có tiềm năng để phát triển du lịch.
Chúng tôi đề xuất các ban, ngành quan tâm để phát triển du lịch sinh thái tại khu vực rừng nghiến, vừa giúp du khách khám phá vẻ đẹp rừng nghiến trăm năm tuổi, vừa nâng cao ý thức bảo vệ rừng nói chung.
Nhìn những cây nghiến cổ thụ vươn lên sừng sững trên núi đá Sín Chải, chúng tôi hiểu rằng đây là di sản quý báu mà các thế hệ đi trước gìn giữ, bảo vệ, để lại cho thế hệ sau, không thể đong đếm bằng tiền. Với giá trị về lâm nghiệp, đa dạng sinh học và tiềm năng phát triển du lịch, khu rừng gỗ nghiến cổ thụ thôn Sín Chải thực sự là “kho vàng xanh”. Mong rằng, thời gian tới, rừng gỗ nghiến không chỉ được bảo vệ tốt hơn mà còn trở thành điểm du lịch sinh thái của địa phương.
