Một năm qua, cùng với cả nước, Lào Cai triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong điều kiện đặc biệt khi đồng thời thực hiện hợp nhất hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái.
Đây không chỉ là sắp xếp lại đơn vị hành chính mà còn là bước đổi mới phương thức quản trị Nhà nước, chuyển từ mô hình có cấp trung gian sang quản trị trực tiếp, tăng tính chủ động của cơ sở và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu.
Đổi mới trong tư duy quản trị, UBND tỉnh đã tăng cường bám cơ sở, kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh, tạo điều kiện để bộ máy mới nhanh chóng vào nền nếp. Cùng đó, việc phân cấp, phân quyền cũng chính là động lực để chính quyền cơ sở phát huy tính chủ động, sáng tạo và nâng cao hiệu quả quản trị.
Nếu trước đây, nhiều công việc phải qua nhiều cấp xin ý kiến thì nay UBND xã được giao thêm thẩm quyền để chủ động tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết những vấn đề phát sinh ngay tại địa bàn theo đúng tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".
Từ khi thực hiện mô hình mới, UBND xã Mỏ Vàng đã triển khai nhiều nhiệm vụ trên các lĩnh vực: đầu tư, xây dựng, tài chính - ngân sách, đất đai, văn hóa - xã hội, giải quyết thủ tục hành chính...
Đặc biệt, trong 6 tháng đầu năm 2026, xã đã cấp 12 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho doanh nghiệp, qua đó thu hơn 3 tỷ đồng, trong khi chỉ tiêu thu ngân sách xã được giao cả năm 2026 là 110 triệu đồng.
Cùng với đó, nhiều dự án hạ tầng từng gặp khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng như: tuyến Đường tỉnh 175, dự án điện lưới nông thôn, các công trình giao thông nông thôn cũng được tháo gỡ nhanh hơn nhờ chính quyền cơ sở chủ động nắm tình hình, trực tiếp đối thoại với người dân và xử lý kịp thời những vướng mắc ngay tại địa bàn.
Không chỉ được trao thêm thẩm quyền, UBND xã Mỏ Vàng còn đổi mới phương thức điều hành. UBND xã đã chuyển từ giao việc theo quy trình sang giao việc theo kết quả đầu ra; tiến độ công việc được theo dõi trên môi trường số. Đối với các nhiệm vụ như: giải phóng mặt bằng, triển khai dự án đầu tư, Chủ tịch UBND xã trực tiếp chỉ đạo các tổ công tác xuống hiện trường để tháo gỡ từng khó khăn, vướng mắc.
Chính cách điều hành linh hoạt, quyết liệt ấy đã rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao trách nhiệm của từng cán bộ, công chức và tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Nếu Mỏ Vàng là minh chứng cho hiệu quả của phân cấp, phân quyền trong nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở thì phường Cam Đường và xã Cốc San lại cho thấy kết quả rõ nét trong cải cách hành chính, hướng đến xây dựng nền hành chính phục vụ.
Ngay sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, UBND phường Cam Đường đã rà soát, ban hành quy chế làm việc, phân định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, từng cán bộ; đồng thời triển khai mô hình “Một điểm dừng - Vạn sự thông” theo nguyên tắc “5 tại chỗ”.
Người dân chỉ cần đến một đầu mối để thực hiện nhiều thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng mà không phải đi lại nhiều nơi như trước. Ông Nguyễn Văn Chi ở phường Cam Đường chia sẻ: “Việc giải quyết hồ sơ hiện nay thuận tiện hơn rất nhiều; cán bộ hướng dẫn cụ thể, thời gian xử lý được rút ngắn, nhiều thủ tục trước đây phải đi lại nhiều lần thì nay được giải quyết ngay tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường”.
Đối với xã Cốc San, đến nay, hiệu quả của đổi mới điều hành cũng được phản ánh rõ nét qua kết quả giải quyết công việc. Sau khi kiện toàn bộ máy, bố trí cán bộ theo vị trí việc làm và chủ động tiếp nhận các nhiệm vụ được phân cấp, UBND xã đã giải quyết 99,6% hồ sơ thủ tục hành chính đúng và trước hạn, nhiều thủ tục được xử lý ngay trong ngày.
Kết quả ấy phản ánh sự thay đổi trong tư duy phục vụ của chính quyền cơ sở. Đây cũng là yêu cầu tất yếu khi chính quyền cấp xã được giao nhiều quyền hạn hơn, đồng thời phải chịu trách nhiệm cao hơn trước Nhân dân về chất lượng phục vụ.
Cùng với kiện toàn tổ chức bộ máy, tỉnh tập trung hoàn thiện quy trình giải quyết thủ tục hành chính, đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tích hợp dịch vụ công trực tuyến, kết nối dữ liệu dùng chung và tăng cường điều hành trên môi trường điện tử. Nhờ đó, hoạt động của 99 xã, phường được duy trì thông suốt ngay từ những ngày đầu vận hành mô hình mới; giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn đạt 99%, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Những kết quả bước đầu đã khẳng định hướng đi đúng trong đổi mới công tác quản lý, điều hành của UBND các cấp. Khi quyền hạn được trao đúng cấp, trách nhiệm được xác lập rõ ràng, cải cách hành chính được thực hiện thực chất và chuyển đổi số trở thành công cụ hỗ trợ quản trị, giá trị của cuộc cải cách không còn được đo bằng số lượng đầu mối được tinh gọn mà bằng chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đó cũng là nền tảng để xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và kiến tạo phát triển.
