Sáng 8/6, Quốc hội đã thảo luận về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2014; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2015. Phiên họp được truyền hình trực tiếp đến các cử tri trong cả nước.
Thảo luận tại Hội trường, đa số ý kiến cho rằng, năm 2014, trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực có những biến động phức tạp, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nỗ lực phấn đấu của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn dân, tình hình kinh tế - xã hội năm 2014 có chuyển biến tích cực và đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Hầu hết các chỉ tiêu chủ yếu đều đạt và vượt mức kế hoạch. Kinh tế vĩ mô ổn định vững chắc hơn. Lạm phát được kiểm soát, chỉ số giá tiêu dùng tăng thấp. Môi trường đầu tư có những chuyển biến tích cực khi thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và giải ngân vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn vay ưu đãi đạt khá. Tăng trưởng GDP cả năm đạt 5,98%, cao nhất trong 3 năm qua (2012-2014) và vượt mục tiêu đề ra. An sinh xã hội và phúc lợi xã hội được bảo đảm; tỷ lệ hộ nghèo giảm; đời sống nhân dân được cải thiện. Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng được chú trọng. ...
Bao giờ mới xoá tan được “cục máu đông” nợ xấu?
Tuy nhiên, đại biểu (ĐB) Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) chỉ ra, Báo cáo của Chính phủ không phản ánh, đề cập hết một số hạn chế hiện nay; cử tri, nhân dân đề xuất, kiến nghị nhiều lần nhưng chưa giải quyết và báo chí phản ánh như: Tình trạng tham nhũng lãng phí, thất thoát xây dựng, quá tải bệnh viện, doanh nghiệp trốn thuế hay chính sách hoàn thuế, tái xuất; xét tuyển công chức còn nhiều kẽ hở…
 |
| Theo ĐB Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng), sự phục hồi tăng trưởng của nền kinh tế hiện nay là nhờ “uống thuốc” khỏe. |
Theo ĐB Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng), sự phục hồi tăng trưởng của nền kinh tế hiện nay là nhờ “uống thuốc” khỏe mà chủ yếu là sự ứng phó thụ động thiếu các giải pháp chủ động, đồng bộ; phục hồi chủ yếu tăng trưởng về số lượng chưa thay đổi về chất lượng, sức cạnh tranh thấp, cơ cấu mô hình tăng trường cũ sau 2 năm tái cơ cấu chưa có chuyển biến căn bản… Cùng với đó, doanh nghiệp phá sản tiếp tục gia tăng, năm sau cao hơn năm trước, quý sau cao hơn quý trước, trong khi tỷ trọng doanh nghiệp FDI không ngừng tăng nhanh, đặc biệt trong cơ cấu xuất nhập khẩu.
Đáng chú ý, đến nay, nợ xấu đã lên đến hàng trăm ngàn tỷ đồng, đã được Công ty mua bán nợ quốc gia (VAMC) “bắt nhốt” nhưng nợ xấu hầu như còn nguyên, trở thành gánh nặng cho nền kinh tế, trong đó quan ngại là chưa xử lý nợ xấu theo nguyên tắc thị trường. Qua 2 năm triển khai, VAMC mới “bắt” được 2-3% nợ xấu. “Theo đà này, bao giờ xử lý hết nợ xấu, bao giờ cả doanh nghiệp và ngân hàng mới giải phóng được nợ xấu để xoá tan “cục máu đông” nợ xấu và cứu vãn nền kinh tế hiện nay?”, ĐB Huỳnh Nghĩa trăn trở.
Mặt khác, ĐB Huỳnh Nghĩa cũng chỉ ra: Nợ công đang tăng ở mức độ cao, 15-20% năm trong một thập niên gần đây, tỷ lệ nghĩa vụ trả nợ và thu ngân sách vượt ngưỡng trên 25%, dự kiến năm 2015 chạm mức gần 30%. “Đây là mối nguy hiểm trực tiếp và đáng lo ngại nhất của nền kinh tế hiện nay”, ĐB Nghĩa nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, ĐB Nguyễn Cao Sơn (Hoà Bình) phản ánh, nhiều ý kiến cử tri cho rằng, tăng trưởng kinh tế tuy được phục hồi nhưng thực sự chưa bền vững. Hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn. Số doanh nghiệp giải thể, ngừng hoạt động lớn, tăng 4,5% so với cùng kỳ năm 2014. Tỷ lệ doanh nghiệp hoạt động có lãi thấp…
Tình trạng được mùa mất giá, khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm
Cũng theo ĐB Nguyễn Cao Sơn, tăng trưởng kinh tế chưa bền vững còn thể hiện qua sản xuất nông nghiệp của nông dân gặp nhiều khó khăn, thách thức; vẫn xảy ra tình trạng được mùa mất giá, khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm…
Nhấn mạnh kinh tế nông nghiệp là lĩnh vực trụ cột của Việt Nam, song theo ĐB Nguyễn Thị Kim Bé (Kiên Giang), sản xuất nông nghiệp hiện còn mang tính tự phát, chưa liên kết chặt chẽ theo chuỗi giá trị, cạnh tranh yếu, kinh doanh thấp. Đề án tái cơ cấu nông nghiệp vẫn còn loay hoay nên nông dân vẫn còn đau đầu với trồng cây gì, nuôi con gì để có thể tiêu thụ.
ĐB Đỗ Văn Đương (TP.Hồ chí Minh) cũng nêu thực trạng ở một số địa phương nông dân làm theo phong trào, tạo ra nhiều sản phẩm khiến nông sản ế ẩm, vậy vai trò định hướng của bộ, ngành, địa phương ở đâu để lúc thì khoai lang, dưa hấu, khi thì hành tím ế ẩm, còn cây mắc ca đang trồng ở nhiều nơi nhưng đầu ra không biết ra sao?
Tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh
Để thực hiện hoàn thành nhiệm vụ chỉ tiêu trong những tháng cuối năm 2015, ĐB Nguyễn Cao Sơn đề nghị Chính phủ phân tích, đánh giá cụ thể hơn hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, để từ đó có giải pháp chỉ đạo đồng bộ, quyết liệt nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh. Thực hiện ổn định các chính sách tiền lương, tiền bảo hiểm, tiền thuê đất, tiền đền bù, giải phóng mặt bằng tạo niềm tin cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước yên tâm tiếp tục đầu tư lâu dài. Thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước; rà soát, bổ sung doanh nghiệp cần cổ phần hoá; bán hết phần vốn nhà nước.
Trong đó, đề nghị Ngân hàng Nhà nước tiếp tục nghiên cứu giảm lãi suất cho vay trung và dài hạn thêm từ 2% - 2,5% nhằm hỗ trợ giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp. Điều hành ổn định tỷ giá, thị trường ngoại hối từ nay đến cuối năm nhằm ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
ĐB Huỳnh Nghĩa đề xuất, Chính phủ cần tập trung vào công cuộc đổi mới mô hình tăng trưởng và tái cơ cấu nền kinh tế, trong đó quan tâm đến mục tiêu tăng trưởng. Tư duy xử lý nợ xấu theo nguyên tắc thị trường, “tiền tươi thóc thật, sòng phẳng”; tập trung giải quyết nợ công không phải bằng cách đi vay mà cần quản lý đầu tư công chặt chẽ, đúng pháp luật, có tầm nhìn…
“Người dân đang ngóng chờ những cú huých về chính sách, đầu tư thoả đáng của Nhà nước để tạo bước đột phá tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững”- ĐB Đỗ Văn Đương nói.
Đối với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nhiều ý kiến đại biểu đề nghị, cần tập trung giải quyết những vướng mắc hiện nay, trong đó cần xác định rõ những lợi thế và các loại sản phẩm của từng địa phương, nâng cao tính hiệu quả trong tổ chức thực hiện tái cơ cấu, giải pháp hàng đầu vẫn là công tác quy hoạch, kế hoạch sản xuất.
Theo đó, đề nghị Chính phủ, Bộ Công thương và các địa phương cần quan tâm mở rộng thị trường tiêu thụ cho nông dân, hợp tác mạnh với các nước có công nghệ cao để hướng tới phát triển nền nông nghiệp xanh, sạch, đổi mới khâu quản lý, điều hành, quy hoạch, tránh đầu tư quy mô tràn lan nhưng không gắn với thị trường dẫn đến khủng hoảng thừa.
