LCĐT - Trong những năm qua, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đóng góp tích cực từ các tổ chức, cá nhân, đặc biệt là sự đồng thuận của người dân, nhất là đối với Chương trình xây dựng nông thôn mới, mạng lưới giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh đã không ngừng được nâng cấp, mở rộng.
Theo báo cáo mới nhất của Sở Giao thông - Vận tải, kể từ khi triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (năm 2011) đến nay, toàn tỉnh đã thực hiện được 1.730 km đường giao thông nông thôn. Trong đó, 1.034 km đường được đổ bê tông, 255 km đường rải đá cấp phối, 439 km đường được mở mới. Những con số trên là vô cùng ấn tượng bởi điều kiện kinh tế của Lào Cai còn nhiều khó khăn, địa hình bị chia cắt mạnh, thực hiện trong thời điểm kinh tế thế giới và trong nước có nhiều biến động không thuận lợi. Ngay từ ban đầu thực hiện, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XIV đã xây dựng riêng một Đề án (Đề án số 6) về chỉ đạo các cấp, các ngành và người dân về phát triển hệ thống giao thông nông thôn, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Tính riêng số xi-măng mà tỉnh hỗ trợ cho các địa phương đổ bê tông đường giao thông nông thôn trong hơn 3 năm qua đã đạt 163.000 tấn, tương đương gần 1.000 tỷ đồng. Các hộ dân đã tích cực đóng góp hàng vạn m2 đất, hàng trăm nghìn ngày công lao động để làm đường giao thông nông thôn. Tính đến thời điểm này, toàn tỉnh có 157/164 xã, phường có đường ôtô đến trung tâm đã được rải nhựa, hoặc đổ bê tông và 2.095/2.205 thôn, bản có đường giao thông đạt chuẩn đến trung tâm.
Người dân xã Sín Chéng (Si Ma Cai) làm đường giao thông nông thôn.
Nhờ có hệ thống giao thông thuận lợi, kinh tế các địa phương đều có bước phát triển khá, đời sống người dân được nâng lên, nhiều hộ thoát nghèo do nông sản tiêu thụ nhanh với giá bán cao hơn. Anh Giàng A Châu, thôn Mào Phìn, xã Sín Chéng (Si Ma Cai) chia sẻ rằng, trước đây đường giao thông khó khăn, người dân trồng được ngô, nuôi gà, lợn thì cũng chỉ tự tiêu thụ, không có người hỏi mua. Giờ đây đã khác nhiều, giao thông thuận lợi, nên hàng hóa của bà con làm ra chỉ lo không đủ để bán. Hiện, toàn xã Sín Chéng có 736 hộ, năm 2012, tỉ lệ hộ nghèo ở đây là 29,73%, đến cuối năm 2013 còn 21,7%, trong năm 2014 chắc chắn con số này sẽ xuống dưới mức 20%. Với toàn huyện Si Ma Cai, sau hơn 3 năm triển khai Chương trình xây dựng nông thôn mới, huyện đã làm được 187 km đường giao thông nông thôn, trong đó có 86 km đường được đổ bê tông, 30 km rải đá cấp phối và hơn 71 km đường được mở mới. Theo anh Viên Đình Hiệp, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Si Ma Cai thì, kể từ khi hệ thống đường giao thông nông thôn phát triển, người dân đều thấy thuận tiện trong mua sắm vật tư nông nghiệp, trao đổi hàng. Tỉ lệ hộ nghèo trên địa bàn huyện đã giảm từ 43% (năm 2012), xuống 29% tính đến nay.
Tuy nhiên, trong năm 2014, tiến độ xây dựng đường giao thông nông thôn tại Si Ma Cai khá chậm. Theo kế hoạch, trong năm, toàn huyện phải thực hiện 79 km đường, trong đó đổ bê tông 39,3 km, nhưng đến thời điểm này, mới thực hiện được 37 km. Nguyên nhân là những tuyến, đoạn dễ thi công đã thực hiện từ những năm trước, các tuyến còn lại chủ yếu có địa hình bị chia cắt, nhiều núi đá, dân cư thưa, điều kiện để vận hành máy trộn bê tông khó khăn. Để khắc phục, Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới huyện Si Ma Cai đang phải áp dụng nhiều biện pháp thi công linh hoạt nhằm mang lại hiệu quả lớn nhất. Đó là việc tập kết vật liệu và trộn sẵn bê tông tại một điểm tập trung trước khi dùng phương tiện cơ giới vận chuyển đến các điểm thi công. Kế hoạch của huyện đưa ra là chậm nhất đến ngày 30/12, huyện Si Ma Cai sẽ hoàn thành kế hoạch được giao.
Tìm hiểu thêm tại các huyện Bát Xát, Sa Pa, Mường Khương... chúng tôi cũng được phản ánh về những khó khăn tương tự.
Tại huyện Bát Xát, sau hơn 3 năm tiến hành xây dựng nông thôn mới, toàn huyện đã thực hiện được gần 200 km đường giao thông nông thôn, trong đó có 157 km đường được đổ bê tông. Giao thông thuận lợi là tiền đề quan trọng giúp Bát Xát triển khai các chương trình, dự án phát triển, với nông dân thì càng phấn chấn hơn bởi nông sản được vận chuyển cung ứng nhanh ra thị trường, giá trị kinh tế nâng lên. Tìm hiểu thực tế tại xã vùng cao Y Tý, ông Ly Giờ Lù, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, trong 10 tháng của năm 2014, xã đã nhận được 1.078 tấn xi-măng hỗ trợ làm đường giao thông nông thôn. Với hệ thống đường giao thông được nâng cấp thì nông sản của bà con các thôn như Mò Phú Chải, Nhìu Cồ San, Mũ Phỳ, Choản Thèn, Lao Chải 3... sẽ được tiêu thụ dễ dàng và không bị tiểu thương ép giá như trước đây.
Sau hơn 3 năm xây dựng nông thôn mới, huyện Bảo Thắng đã thực hiện được 261 km đường giao thông nông thôn; trong đó có 215 km đường được đổ bê tông. Khi hệ thống đường giao thông nông thôn thuận lợi thì chính tư thương chuyên thu mua nông sản cũng được lợi. Bà Nguyễn Thị Hoa, thôn Thái Vô, xã Xuân Quang (Bảo Thắng), tiểu thương chuyên kinh doanh mặt hàng nông sản cho biết, trước đây, đường giao thông khó khăn, ôtô không đến được địa bàn vùng cao của các huyện Bắc Hà, Si Ma Cai, Mường Khương, nên mỗi năm gia đình bà chỉ thu mua được khoảng từ 900 - 1.200 tấn nông sản. Từ năm 2012 đến nay, mỗi năm gia đình thu mua được 1.700 tấn nông sản của bà con các huyện trong tỉnh.
Vấn đề quản lý, khai thác đường giao thông nông thôn cũng đang được các địa phương tăng cường, bởi hiện có một số địa bàn đường đang có nguy cơ xuống cấp do sự thiếu ý thức của người dân trong sử dụng công trình do mình đóng góp xây dựng. Đó là tình trạng người dân dùng trâu kéo gỗ trên đường, tuốt lúa và đốt rơm rạ trên mặt đường, cho phương tiện quá tải trọng lưu thông. Tại xã Quang Kim (Bát Xát), một trong 3 xã đầu tiên của tỉnh hoàn thành Chương trình xây dựng nông thôn mới đã phải cho lắp đặt cổng sắt tại đầu đường để giới hạn phương tiện trọng tải lớn.
Giao thông là huyết mạch nuôi dưỡng nền kinh tế - xã hội, giao thông có thuận mới góp phần xoá đói, giảm nghèo nhanh và bền vững. Giờ đây, những tuyến đường giao thông nông thôn mới xây dựng đang phát huy tốt vai trò đẩy mạnh giao thương, giúp hàng vạn hộ nông dân nghèo có thêm cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao đời sống.
