Tại thôn trung tâm Xá Nhù của xã Tà Xi Láng, chòm “Mái nhà xanh” có 28 hộ dân người Mông sống quây quần. Cái tên gợi nhắc về một thời kỳ mà ngôi nhà lợp mái tôn xanh duy nhất trong vùng là niềm mơ ước của bao người. Ông Giàng Nỏ Hồ, người có uy tín trong chòm, bồi hồi: “Cái tên ấy giờ không chỉ để gọi tên một địa danh, mà đã trở thành mục tiêu phấn đấu. Chúng tôi muốn nhà nào cũng khang trang, cũng vững chãi như thế”.
Quyết tâm thoát nghèo từ chòm “Mái nhà xanh” đang lan tỏa ở cả 3 chòm của Xá Nhù, tạo động lực để bà con vươn lên thoát nghèo, làm chủ cuộc sống.
Ở giữa thôn Xá Nhù, gia đình anh Giàng A Xà đang khẩn trương hoàn thiện ngôi nhà mới khang trang. Anh Xà tâm sự: “Dù vẫn còn thiếu một chút kinh phí, nhưng tôi vẫn quyết tâm xây nhà mới. Tôi đi làm ở nhiều nơi, thấy người ta thoát nghèo được rồi, tại sao lại không làm được? Tôi quyết tâm xây được ngôi nhà khang trang, đồng thời chăm chỉ làm ăn, để thay đổi cuộc sống”.
Khát vọng thoát nghèo ở Xá Nhù, không chỉ dừng lại trong suy nghĩ, ước muốn, mà đang hiện thực hóa bằng những việc làm cụ thể. Có những người tiên phong, dẫn dắt thôn đi lên, như anh Giàng A Dê - Bí thư Chi bộ thôn Xá Nhù. Là Bí thư Chi bộ trẻ nhất xã, anh Giàng A Dê được kết nạp Đảng khi mới tròn 20 tuổi và làm Bí thư Chi bộ được 6 năm nay. Để nêu gương cho bà con làm kinh tế, anh Dê đã không quản ngại vất vả làm đủ mọi công việc. Ngoài trồng lúa, trồng ngô và chăn nuôi lợn bản địa, anh Dê còn học sửa chữa đồ gia dụng, điện tử, điện lạnh; làm thêm dịch vụ giao nhận hàng cho bưu điện. Kinh tế ổn định, việc tuyên truyền, vận động bà con cũng hiệu quả hơn. Toàn thôn Xá Nhù có 114 hộ, hiện còn 52 hộ nghèo.
“Năm nay, cả thôn có 12 hộ thoát nghèo. Con số không quá lớn, nhưng là một thành công của chúng tôi”, anh Giàng A Dê phấn khởi chia sẻ.
Khát vọng đã được nhen lên, quyết tâm đã được củng cố. Cốt lõi nhất của bài toán giảm nghèo ở Tà Xi Láng chính là cần có những sinh kế vững bền, phù hợp với thực tế của địa phương.
Dịp Tết năm trước, gia đình chị Sùng Thị Máy, thôn Tà Cao, bán 4 cây đào, thu về khoảng 40 triệu đồng. Với người dân vùng cao, đây là khoản thu không nhỏ, đủ để gia đình thực hiện được các dự định lớn. Từ kết quả đó, chị Máy và nhiều hộ dân trong thôn Tà Cao bắt đầu mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Những diện tích đất trước đây bỏ hoang hoặc canh tác kém hiệu quả được tận dụng để trồng đào bán Tết. Bà con phấn khởi bởi cây đào dễ chăm sóc, ít rủi ro, cho giá trị cao vào đúng thời điểm Tết.
Tại các thôn vùng cao của Tà Xi Láng, câu chuyện trồng cây gì, nuôi con gì để thoát nghèo từng là trăn trở nhiều năm. Hiện, các mô hình kinh tế mới như trồng cây dược liệu, cây quế, hoàng sin cô, phát triển chăn nuôi trâu hàng hóa… đang được triển khai tại một số thôn, trên cơ sở điều kiện tự nhiên và tập quán canh tác của người dân.
Ông Trần Văn Hai - Chủ tịch Hội Nông dân xã Tà Xi Láng cho biết: “Xã tổ chức cho người dân tham quan, học tập kinh nghiệm tại các địa phương có điều kiện tương đồng, sau đó lựa chọn cây, con phù hợp để đưa vào thử nghiệm. Khi mô hình cho hiệu quả, địa phương từng bước vận động nhân rộng, tạo sự lan tỏa trong cộng đồng”.
Từ chỗ còn dè dặt, nhiều hộ dân đã thay đổi tư duy sản xuất, chủ động đầu tư phát triển kinh tế, góp phần cải thiện đời sống, giảm dần sự phụ thuộc vào hỗ trợ của Nhà nước.
Hiện địa phương cũng đang triển khai từng bước theo đúng quy trình các dự án hỗ trợ sinh kế thuộc Dự án 3, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025. “Với tổng kinh phí được giao 3,6 tỷ đồng, dự án chăn nuôi trâu vỗ béo và nuôi bò cái sinh sản được kỳ vọng sẽ mở lối thoát nghèo cho nhiều hộ dân ở Tà Xi Láng”, ông Trần Văn Hai chia sẻ thêm.
Ông Trần Bình Trọng - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Tà Xi Láng cho biết: “Tà Xi Láng là một trong những địa phương thuộc lõi nghèo của tỉnh Lào Cai mới. Địa hình bị chia cắt mạnh, đất sản xuất ít, hạ tầng còn chưa phát triển, trình độ dân trí không đồng đều khiến tỷ lệ hộ nghèo của xã hiện vẫn ở mức rất cao. Trong bối cảnh đó, ngay từ những ngày đầu nhiệm kỳ 2025 - 2030, bài toán giảm nghèo bền vững luôn đặt ra áp lực lớn đối với cấp ủy, chính quyền và Nhân dân địa phương”.
Đại hội đại biểu Đảng bộ xã đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 61,12% xuống còn khoảng 10 - 11% vào cuối nhiệm kỳ. Để thực hiện mục tiêu này, xã đề ra 3 khâu đột phá gồm: đột phá về nguồn nhân lực, phát triển hạ tầng và phát triển nông nghiệp gắn với du lịch.
Trong đó, việc xây dựng đội ngũ cán bộ tại chỗ, nhất là cán bộ trẻ, cán bộ người dân tộc thiểu số được coi là yếu tố then chốt, mang lại nguồn sinh khí mới, vững thêm niềm tin nơi Nhân dân bằng chính hành động, trách nhiệm và hiệu quả của mỗi cán bộ tiên phong, gương mẫu. Những cán bộ nhiệt tình, tâm huyết sẽ phát huy được trí tuệ, hiến kế để địa phương tìm lời giải cho bài toán thoát nghèo.
Song song với đó, địa phương tranh thủ các nguồn lực đầu tư điện, đường, trường, trạm, từng bước tháo gỡ những “nút thắt” về hạ tầng, tạo điều kiện cho phát triển sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Hệ thống điện quốc gia đã tới 4/5 thôn, tỷ lệ hộ dân sử dụng điện đạt 62,8%; 100% dân cư được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Giai đoạn 2020 - 2025, xã đã mở mới 16 km đường giao thông, bê tông hóa gần 7 km đường nội thôn, kiên cố hóa trên 5 km kênh mương thủy lợi.
Riêng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch, năm 2025 địa phương còn gặp nhiều khó khăn do tác động của thiên tai. Tuy nhiên, sản xuất nông, lâm nghiệp vẫn duy trì ổn định, doanh thu từ du lịch đạt 7 tỷ đồng, đạt 101,8% kế hoạch. Năm 2025, xã hoàn thành 22 nhà cho hộ nghèo khó khăn về nhà ở theo Đề án của tỉnh và 2 nhà do ảnh hưởng của bão số 9, giúp bà con sớm an cư và yên tâm lao động, sản xuất.
Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Tà Xi Láng Trần Bình Trọng khẳng định: Dù những con số còn khiêm tốn, nhưng quyết tâm thoát nghèo của xã đã có những tín hiệu tích cực. Hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của Tà Xi Láng đạt 50,12%, tỷ lệ cận nghèo đạt 9,31%; so với năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo giảm 10%.
Tà Xi Láng hôm nay vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng những hướng đi đã dần rõ nét, niềm tin đang được vun đắp từng ngày. Với sự đồng lòng của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trên địa bàn, khát vọng thoát nghèo nơi vùng cao Tà Xi Láng đang dần được hiện thực hóa bằng những việc làm cụ thể, đưa vùng đất khó vươn lên.
