Việc triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ của tỉnh Lào Cai thời gian qua được thực hiện đồng bộ trên nhiều lĩnh vực. Các đề tài, dự án đã bám sát những vấn đề căn bản, cấp thiết, lĩnh vực phù hợp với đặc thù, thế mạnh của tỉnh. Các kết quả nghiên cứu đã góp phần cung cấp các luận cứ khoa học cho việc đề ra chủ trương, chính sách trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao, nhân rộng các kết quả nhiệm vụ khoa học và công nghệ được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh triển khai, bám sát mục tiêu, nhiệm vụ, chương trình hành động, định hướng chiến lược phát triển khoa học và công nghệ theo Đề án 06 ngày 11/12/2020 của Tỉnh ủy về đổi mới, phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện nguồn nhân lực khoa học và công nghệ tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2020 - 2025.
Từ năm 2020 - 2022, toàn tỉnh đã thực hiện 100 đề tài, dự án (78 đề tài nghiên cứu khoa học; 16 dự án thuộc chính sách khuyến khích ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ; 6 dự án thuộc Chương trình nông thôn miền núi do Trung ương ủy quyền cho địa phương quản lý).
Ông Nguyễn Đắc Thủy, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: Nhiều đề tài, dự án được áp dụng vào sản xuất tạo ra sản phẩm mới có năng suất, chất lượng cao, góp phần tăng thu nhập cho người dân.
Những tiến bộ khoa học và công nghệ cơ bản áp dụng nhiều trong lĩnh vực nông nghiệp. Nhiều công trình nghiên cứu khoa học mang tính đột phá về sản xuất giống cây trồng, vật nuôi. Đơn cử như đối với cây lúa, đã lai tạo được 4 giống lúa mới được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận, gồm 3 giống lúa lai (LC25, LC212, LC270) và 1 giống lúa thuần Tân Thịnh 15.
Giống lúa LC25 đã và đang được gieo cấy nhiều tại các tỉnh, thành phố miền Bắc, khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Các giống lúa lai LC212, LC270 được nông dân Lào Cai, Tuyên Quang, Yên Bái, Bắc Giang, Hà Nam, Nam Định ưa chuộng, lựa chọn để gieo trồng do đặc tính dễ trồng, dễ chăm sóc, phù hợp với thâm canh tăng vụ. Còn đối với giống lúa thuần Tân Thịnh 15, mặc dù mới đưa vào sản xuất nhưng đã chứng minh được khả năng sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất cao, chống chịu sâu bệnh và đặc biệt chất lượng gạo ngon, đã được nhân rộng với quy mô 15 ha tại các huyện Văn Bàn, Bảo Thắng, Bát Xát.
Đối với cây dược liệu, thông qua các dự án nghiên cứu khoa học đã góp phần chủ động nguồn giống, đảm bảo mục tiêu phát triển cây dược liệu theo Nghị quyết 10 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về Chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hoá tỉnh Lào Cai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Tại nhiều địa phương vùng cao đã hình thành vùng trồng cây dược liệu theo chuỗi giá trị và từng bước hoàn thiện quy trình kỹ thuật nhân giống, trồng gắn với bảo quản, sơ chế, chế biến, xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý. Nổi bật là đề tài nghiên cứu xây dựng mô hình sản xuất giống và trồng cây dược liệu có giá trị kinh tế (đương quy, đan sâm, cát cánh) theo hướng tiêu chuẩn GACP-WHO, triển khai tại huyện Bắc Hà, giúp địa phương chủ động được 100% giống cây cát cánh, 80% giống cây đương quy.
Không chỉ trong nông nghiệp, nhiều lĩnh vực khác cũng đạt nhiều thành tựu nhờ đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ.
Đối với giáo dục và đào tạo, đã triển khai nhiều công trình khoa học đánh giá nhu cầu nguồn nhân lực và đề xuất các giải pháp đào tạo, bồi dưỡng cho các trường chuyên nghiệp; xây dựng tài liệu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tiểu học, tài liệu hướng dẫn hướng nghiệp phân luồng cho học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông; tài liệu giáo dục kỹ năng sống an toàn cho trẻ mầm non, học sinh tiểu học.
Lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, nhiều công trình có tính phản biện khoa học đối với các cơ chế, chính sách, chương trình, dự án, từ đó tham mưu cho cấp ủy đảng, chính quyền các cấp xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với thực tế.
Trong lĩnh vực y tế, đã ứng dụng hiệu quả các đề tài nghiên cứu khoa học và công nghệ vào điều trị bệnh tại hệ thống bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến huyện. Đặc biệt, nâng cao chất lượng khám - chữa bệnh, như ứng dụng phẫu thuật thay khớp háng bằng vật liệu nhân tạo; kỹ thuật sinh học phân tử trong chẩn đoán và điều trị bệnh nhiễm trùng hô hấp; ứng dụng giải pháp nâng cao năng lực cấp cứu giảm thiểu tử vong trẻ sơ sinh...
Tuy nhiên, việc ứng dụng, chuyển giao, nhân rộng tiến bộ khoa học và công nghệ vẫn còn một số hạn chế. Các đề tài khoa học có quy mô nhỏ, chỉ giải quyết những vấn đề đơn lẻ, phục vụ chủ yếu cho một ngành, một cơ sở. Việc tiếp cận thông tin, ứng dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ còn hạn chế, nhất là đối với các gia đình ở vùng cao, vùng dân tộc thiểu số. Bên cạnh đó, chính sách khuyến khích huy động nguồn nhân lực từ các thành phần kinh tế, các tổ chức, cá nhân, các nhà khoa học trong, ngoài tỉnh tham gia đầu tư nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào phát triển sản xuất chưa đủ mạnh…
Một số đề tài, dự án sau nghiệm thu được đưa vào ứng dụng chỉ 1 hoặc 2 năm đầu, sau đó không duy trì hoặc không mở rộng ứng dụng. Một số địa phương chưa quan tâm nhiều đến việc phát triển, ứng dụng khoa học và công nghệ vào sản xuất, kinh doanh; việc bố trí nguồn tài chính đầu tư cho lĩnh vực này còn hạn chế.
Ông Nguyễn Đắc Thủy, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ
Để giải quyết các vấn đề đặt ra, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ triển khai nhiều giải pháp, trong đó thực hiện triệt để cơ chế đặt hàng nhiệm vụ khoa học và công nghệ gắn với địa chỉ ứng dụng thực tế; nâng cao vai trò của địa phương, cơ sở trong việc phối hợp với sở và các ngành để lựa chọn và nhân rộng kết quả các đề tài, dự án mang tính khả thi.
Cùng với đó, khuyến khích các tổ chức và cá nhân tự đầu tư kinh phí nhân rộng các kết quả nghiên cứu đã thành công vào sản xuất tại doanh nghiệp và hộ gia đình, góp phần nâng cao đời sống cho người dân.
Ngày đầu năm, trong ánh nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại những khu tái định cư - nơi từng oằn mình chịu đau thương sau những trận lũ dữ. Những ngôi nhà mới khang trang, những tuyến đường bê tông phẳng lì và những nương quế xanh mướt trải dài đã làm nên bức tranh hồi sinh đầy hy vọng. Đó không chỉ là thành quả từ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của cộng đồng.
Khi nhiều gia đình quây quần đón xuân, thì ở xã biên giới Pha Long, mùa xuân lại hiện hữu trên công trường xây dựng Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tiểu học và THCS Pha Long.
Sáng nay, trong không khí hân hoan của những ngày đầu năm mới, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Lào Cai đã chào đón 2 công dân đầu tiên của năm Bính Ngọ. Đặc biệt, 2 em bé (1 bé trai và 1 bé gái) cùng cất tiếng khóc chào đời vào đúng 9 giờ 30 phút, mang đến niềm vui nhân đôi cho gia đình và đội ngũ y, bác sĩ.
Thay vì tất bật sắm sửa, dọn dẹp "quên ăn quên ngủ", nhiều gia đình trẻ hiện nay đang lựa chọn cách đón Tết tối giản. Với họ, Tết không còn là áp lực về vật chất hay những thủ tục rườm rà mà là khoảng thời gian quý giá để tái tạo năng lượng và trân trọng những giá trị cốt lõi của gia đình.
Trong không khí hân hoan chào đón năm mới Bính Ngọ, chương trình “Chào Xuân 2026” được tổ chức tại Khu đô thị Yên Bái Riverside đã trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc của phường Âu Lâu, tỉnh Lào Cai.
Xuân về, khi nhiều gia đình sum vầy đón Tết thì những cán bộ kiểm lâm, lực lượng bảo vệ rừng vẫn lặng lẽ bám rừng, gác lại niềm riêng, giữ an toàn cho màu xanh đại ngàn.
Khi pháo hoa rực rỡ khắp phố phường, các gia đình quây quần bên mâm cơm ngày Tết, khi đó nhiều nhà máy thủy điện trên địa bàn tỉnh Lào Cai, vẫn có những người thầm lặng gác lại niềm vui riêng để hoàn thành nhiệm vụ vận hành các tổ máy, đưa dòng điện ổn định lên lưới điện quốc gia.
Tối 16/2 (tức 29 Tết), phường Cam Đường tổ chức các đoàn công tác đến thăm, chúc Tết và tặng quà các lực lượng làm nhiệm vụ trực Tết, động viên công nhân môi trường làm việc trong đêm giao thừa.
Những ngày cuối năm, khi không khí Tết Nguyên đán lan tỏa khắp các bản làng, phố thị, nhiều công trình xây dựng tạm dừng để người lao động trở về sum họp bên gia đình, thì tại xã Y Tý, tỉnh Lào Cai, không khí lao động trên công trường Dự án Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú (PTDTNT) Tiểu học và THCS Y Tý vẫn diễn ra khẩn trương, liên tục.
Trong những thôn, bản cheo leo nơi sườn núi, hình ảnh người phụ nữ Mông thường gắn chặt với căn bếp, nương đồi và những công việc không tên. Nhưng những năm gần đây, cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, vai trò của họ đang thay đổi mạnh mẽ. Không chỉ quán xuyến gia đình, nhiều phụ nữ đã chủ động tham gia phát triển kinh tế, tạo thu nhập và góp tiếng nói vào những quyết định quan trọng của gia đình, cộng đồng.
Với tinh thần “Không để ai bị bỏ lại phía sau”, những năm qua, công tác chăm lo Tết cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn luôn được Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của Mặt trận trong công tác an sinh xã hội.
Theo Đài Khí tượng - Thủy văn tỉnh Lào Cai, đêm 16 và ngày 17/2, thời tiết các địa phương trong tỉnh trời nhiều mây, đêm và sáng có mưa nhỏ vài nơi, trưa chiều giảm mây trời nắng. Vùng cao và vùng núi cao trời rét.
Sáng 16/2, Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương dự Lễ thông xe cầu phao Đoan Hùng qua sông Lô - Phú Thọ.
Nhằm tạo không khí vui tươi, phấn khởi chào đón năm mới, UBND tỉnh Lào Cai đã công bố kế hoạch tổ chức bắn pháo hoa tại 11 địa điểm trên toàn tỉnh dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Không khí xuân đã tràn về khắp các bản làng vùng cao Pha Long. Cùng với sắc đào, sắc mận khoe thắm, nhiều hoạt động thiện nguyện ý nghĩa đã được tổ chức, mang theo tình yêu thương từ khắp nơi hướng về miền biên viễn còn nhiều khó khăn. Từng phần quà trao tận tay các hoàn cảnh yếu thế đã góp thêm hương vị Tết, thắp lên niềm vui và niềm tin để mùa xuân rẻo cao càng thêm trọn vẹn.
Có những mùi hương để nhớ. Chúng lặng lẽ đi cùng ta qua năm tháng, như phần ký ức không thể gọi tên. Với tôi - kẻ sinh ra và lớn lên giữa phố thị - đó là mùi khói củi bảng lảng trong sương chiều giáp Tết, quấn quýt trên mái ngói nâu trầm quê vợ tôi.
Mỗi độ Tết đến, xuân về, tinh thần “tương thân tương ái” lại được lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Ở Lào Cai, những hoạt động thiện nguyện hướng về phụ nữ, trẻ em nghèo vùng cao không chỉ mang theo những phần quà thiết thực, mà còn gửi gắm niềm tin, sự động viên để những mảnh đời còn nhiều khó khăn đón mùa xuân mới ấm áp, đủ đầy hơn.
Những ngày cuối năm, các thôn bản vùng cao của Lào Cai lại rộn ràng không khí dọn làng đón Tết. Ai cũng mong góp sức làm đẹp môi trường, cải tạo không gian nơi mình sinh sống để đón Tết bình an, hạnh phúc.