8 giờ sáng, tại quầy tiếp nhận hồ sơ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bản Lầu, chị Lê Thị Thanh Mai vừa kiểm tra giấy tờ của một công dân, vừa hướng dẫn một người cao tuổi thao tác trên điện thoại để nộp hồ sơ trực tuyến. Chưa kịp hoàn tất, chị Mai lại hỗ trợ một người khác kích hoạt tài khoản định danh điện tử.
Công việc nối tiếp công việc, không còn đơn thuần là tiếp nhận hồ sơ như trước mà đòi hỏi chị phải vừa thành thạo chuyên môn, vừa am hiểu công nghệ, vừa biết hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số.
Những công việc tưởng như rất bình thường ấy lại là "bài kiểm tra" hằng ngày đối với mỗi cán bộ. Không có bản nhận xét nào khách quan hơn thực tiễn công việc. Ai làm tốt sẽ được cấp ủy, người dân ghi nhận, đồng nghiệp tin tưởng.
Bí thư Đảng ủy xã Bản Lầu Nguyễn Hải Đăng cho rằng, muốn lựa chọn đúng cán bộ thì trước hết phải giao việc cho họ. Đặc biệt là những nhiệm vụ mới, nhiệm vụ khó để cán bộ trẻ được thử sức. Chính trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, khả năng tổ chức thực hiện và kỹ năng xử lý công việc của cán bộ mới được bộc lộ, tạo cơ sở để đào tạo, quy hoạch và bố trí cán bộ.
Không chỉ ở bộ phận "một cửa", cán bộ, công chức xã Bản Lầu còn được yêu cầu thường xuyên xuống thôn, bản gặp gỡ người dân nắm tình hình, tháo gỡ những khó khăn phát sinh.
Theo lãnh đạo xã, nếu chỉ nhìn vào hồ sơ hay bằng cấp sẽ rất khó đánh giá đầy đủ năng lực của cán bộ. Chỉ có thực tiễn mới trả lời được ai phù hợp với vị trí nào. Từ cách nhìn ấy, việc quy hoạch, đào tạo và sử dụng cán bộ ở Bản Lầu không còn nặng về hồ sơ, bằng cấp mà hướng nhiều hơn tới năng lực thực tiễn và hiệu quả công việc.
Cách làm của Bản Lầu phản ánh sự chuyển biến trong tư duy công tác cán bộ ở nhiều địa phương trong tỉnh. Quy trình vẫn được thực hiện chặt chẽ, nhưng thay vì dừng ở bảo đảm đúng tiêu chuẩn, nhiều nơi đã chuyển mạnh sang đánh giá bằng kết quả công việc và hiệu quả phục vụ Nhân dân.
Rời Bản Lầu, chúng tôi đến xã vùng cao Bản Xèo - địa phương đặc biệt chú trọng hoàn thiện quy trình đánh giá để lựa chọn đúng người cho từng vị trí việc làm.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Bàn Thanh Thảo, cùng với rà soát đội ngũ theo tiêu chuẩn của Trung ương và của tỉnh, địa phương coi trọng kết quả thực hiện nhiệm vụ của từng cán bộ qua từng tháng, từng quý và hằng năm. Những cán bộ có sáng kiến, có giải pháp hiệu quả trong phát triển kinh tế - xã hội, hoặc giải quyết tốt những vấn đề nảy sinh ở cơ sở sẽ được ưu tiên đưa vào quy hoạch.
Để đánh giá đảm bảo khách quan, lãnh đạo xã không chỉ căn cứ vào báo cáo của các bộ phận chuyên môn mà còn xuống thôn, bản, gặp cán bộ cơ sở, lắng nghe ý kiến của người dân và tập thể nơi công tác của cán bộ. Chính những thông tin đa chiều ấy giúp cấp ủy có đánh giá toàn diện về từng cán bộ trước khi đưa ra quyết định quy hoạch hay bố trí nhân sự.
Nếu Bản Lầu và Bản Xèo tập trung vào khâu phát hiện, đánh giá thì tại xã Púng Luông, vấn đề được đặt ra là làm thế nào để cán bộ phát huy tốt nhất năng lực sau khi đã được lựa chọn.
Tại trụ sở UBND xã Púng Luông, bảng phân công nhiệm vụ vừa được điều chỉnh sau đợt rà soát đội ngũ cán bộ. Đó là kết quả của nhiều lần đánh giá, cân nhắc để mỗi cán bộ được bố trí đúng vị trí phù hợp với năng lực và sở trường.
Theo Chủ tịch UBND xã Phạm Tiến Lâm, sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã nhiều lần điều động cán bộ giữa khối Đảng và chính quyền, giữa các lĩnh vực công tác trên cơ sở năng lực và sở trường của từng người.
Việc điều chỉnh nhân sự không nhằm tạo ra sự xáo trộn mà để mỗi cán bộ được làm đúng việc mình có thế mạnh. Nhờ thường xuyên rà soát, bộ máy cán bộ của Púng Luông nhanh chóng ổn định, nhiều công việc tồn đọng được giải quyết; cán bộ yên tâm công tác khi được giao đúng vị trí phù hợp với năng lực.
“Đối với cán bộ trẻ, cán bộ có năng lực thì từng bước giao những nhiệm vụ quan trọng để họ có điều kiện rèn luyện và phát triển” - ông Phạm Tiến Lâm chia sẻ.
Câu chuyện ấy cũng diễn ra tại xã Hạnh Phúc. Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp ủy và chính quyền xã đã nhiều lần đánh giá hiệu quả công việc của từng cán bộ. Không vì tâm lý “ổn định” mà bỏ qua hiệu quả công việc.
Việc điều chỉnh vị trí làm việc của cán bộ không xuất phát từ chức danh hay thâm niên mà từ hiệu quả công việc. Đến nay, đội ngũ cán bộ ở các phòng, ban, đoàn thể đã cơ bản vận hành ổn định, phối hợp nhịp nhàng hơn, nhiều nhiệm vụ được giải quyết nhanh và hiệu quả ngay từ cơ sở - Bà Dương Phương Thảo - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Hạnh Phúc.
Bản Lầu, Bản Xèo, Púng Luông hay Hạnh Phúc đều hướng tới mục tiêu chung: công tác cán bộ không dừng ở lựa chọn đúng quy trình mà phải hướng tới đúng người, đúng việc. Khi được đặt trong môi trường công tác phù hợp và được trao cơ hội thể hiện năng lực, mỗi cán bộ sẽ phát huy tốt nhất khả năng của mình.
Muốn sử dụng cán bộ hiệu quả lâu dài, bên cạnh phát hiện đúng người và bố trí đúng việc thì điều quan trọng hơn là phải có cơ chế đánh giá khách quan, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo. Đó cũng là định hướng được tỉnh xác định trong Nghị quyết số 72 về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở.
Theo đồng chí Phạm Toàn Thắng - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy, một trong những nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là đổi mới công tác đánh giá cán bộ theo hướng lấy sản phẩm và hiệu quả công việc làm thước đo.
Bộ chỉ số đánh giá (KPI) đang được triển khai sẽ gắn trách nhiệm của từng cán bộ với tiến độ giải quyết công việc, chất lượng tham mưu và mức độ hài lòng của người dân.
Qua đánh giá sẽ thực hiện chủ trương “có lên, có xuống; có vào, có ra”, thay thế những cán bộ không còn đáp ứng yêu cầu, đồng thời phát hiện, trọng dụng những người có năng lực và khát vọng cống hiến. Cùng với đó, tỉnh tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như thực hiện Đề án 02 về xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý; xây dựng đề án phát triển cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số và cán bộ khoa học - công nghệ; tăng cường luân chuyển theo yêu cầu nhiệm vụ; đẩy mạnh đào tạo theo hướng “cầm tay chỉ việc” gắn với những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Không chỉ là những lần điều động, luân chuyển hay những bản đánh giá cán bộ ngày càng chặt chẽ hơn, mà còn là sự thay đổi trong tư duy sử dụng con người. Thay cho quan niệm “đúng quy trình là đủ”, nhiều cấp ủy đã giao việc để thử thách, đánh giá cán bộ bằng kết quả để sàng lọc và bố trí theo năng lực để phát huy sở trường. Đó không chỉ là sự đổi mới trong công tác cán bộ, mà còn là tiền đề để xây dựng bộ máy chính quyền tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả - nơi mỗi cán bộ đều được đặt đúng vị trí và có cơ hội cống hiến bằng chính năng lực của mình.
