Với chủ đề “Chống ô nhiễm nhựa” (Beat Plastic Pollution), Ngày môi trường thế giới năm nay kêu gọi cộng đồng toàn cầu hành động quyết liệt để giải quyết rác thải nhựa - một trong những thách thức môi trường cấp bách nhất hiện nay.
Hưởng ứng Tháng cao điểm hành động vì môi trường năm 2025 (từ cuối tháng 5 đến hết tháng 6), Lào Cai đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, trọng tâm là chiến dịch “Chung tay giảm thiểu rác thải nhựa - Lan tỏa lối sống xanh”. Các sự kiện như lễ phát động, diễn đàn cộng đồng, triển lãm sản phẩm tái chế, ra quân làm sạch môi trường, ngày “không nhựa sử dụng một lần”... đã thu hút sự tham gia đông đảo của người dân và các tổ chức. Trong đó, nhiều mô hình hay tiếp tục được áp dụng rộng rãi, như mô hình “không nhựa” tại các siêu thị, chợ dân sinh, nhà hàng, cơ quan công sở, trường học...
Chị Nguyễn Thị Hương, Ủy viên Ban Chấp hành Chi đoàn Công ty Cổ phần Môi trường và Đô thị tỉnh Lào Cai cho biết: “Hằng năm, vào dịp Ngày môi trường thế giới và hưởng ứng Tháng hành động vì môi trường, công ty và đặc biệt là Chi đoàn đều tổ chức đổi rác thải nhựa lấy cây xanh hoặc phân bón hữu cơ, lồng ghép các hoạt động vệ sinh môi trường, tuyên truyền về phân loại rác thải. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm nâng cao ý thức phân loại rác và hạn chế sử dụng đồ nhựa một lần trong cộng đồng”.
Trước tình hình đó, từ năm 2020, Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 392/QĐ-UBND ngày 18/02/2020 phê duyệt Đề án giảm thiểu ô nhiễm môi trường do chất thải nhựa trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2020 - 2025. Đây được xem là bước đi chiến lược, thể hiện rõ quyết tâm chính trị trong việc kiểm soát và giảm thiểu ô nhiễm nhựa, đặc biệt là các sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni lông khó phân hủy.
Qua gần 5 năm triển khai, các mục tiêu của Đề án đã cơ bản đạt được theo đúng lộ trình đề ra. 100% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và người dân trên địa bàn tỉnh đã được tuyên truyền, phổ biến và nâng cao nhận thức về tác hại của sản phẩm nhựa dùng một lần, đồng thời được hướng dẫn các biện pháp thay thế. Tất cả cơ quan, đơn vị, địa phương đã chuyển đổi sang sử dụng các vật dụng thân thiện với môi trường như cốc thủy tinh, bình inox, túi vải... trong các hoạt động thường xuyên. Song song đó, vai trò, trách nhiệm của chính quyền các cấp được phát huy mạnh mẽ; các mô hình, phong trào được nhân rộng như: “Chợ văn hóa giảm thiểu rác thải nhựa”, “Tổ phụ nữ thu gom, phân loại rác thải nhựa”, “Khu dân cư tự quản về giảm thiểu ô nhiễm môi trường do chất thải nhựa”... đã tạo sự lan tỏa tích cực trong cộng đồng dân cư.
Thực hiện Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, tỉnh Lào Cai tiếp tục thể chế hóa bằng việc ban hành Quyết định số 16/2023/QĐ-UBND ngày 19/5/2023, trong đó quy định rõ lộ trình giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải nhựa trên địa bàn. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để các sở, ngành, địa phương xây dựng chương trình hành động cụ thể và giám sát hiệu quả công tác thực thi.
Những năm qua, việc triển khai thực hiện Đề án giảm thiểu ô nhiễm môi trường do chất thải nhựa từng bước giúp người dân hạn chế, dần chuyển đổi thói quen từ dùng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni lông khó phân hủy bằng các sản phẩm làm từ chất liệu thân thiện với môi trường, hình thành thói quen tự mang theo túi đựng sử dụng nhiều lần khi đi mua sắm, thực hiện phân loại rác thải ngay tại nguồn phát sinh.
Cũng theo ông Sáng, thời gian tới, các cơ quan chuyên môn sẽ phối hợp với các địa phương, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để huy động sự vào cuộc của cả xã hội, từ chính quyền, doanh nghiệp đến người dân chung tay giảm thiểu rác thải nhựa, góp phần bảo vệ môi trường. Cùng với đó, duy trì và nhân rộng các mô hình hiệu quả, đồng thời phối hợp với các cơ quan có liên quan, tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về bảo vệ môi trường.
Những kết quả đã đạt được cho thấy sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân Lào Cai trong công cuộc giảm thiểu ô nhiễm từ rác thải nhựa. Tỉnh Lào Cai đang dần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng môi trường sống xanh - sạch - đẹp, phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường, đóng góp vào nỗ lực chung của cả nước và toàn cầu trong cuộc chiến chống ô nhiễm rác thải nhựa, vì một hành tinh xanh.
