Những ngày này, gia đình anh Đào Văn Thảo, ở thôn Hợp Thành, xã Quy Mông, đang mong chờ ngày ngôi nhà mới hoàn thành.
Cha anh từng tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Nam và bị nhiễm chất độc hóa học. Người anh trai cũng mang trong mình di chứng chiến tranh. Nhiều năm sống trong căn nhà xuống cấp, mong muốn có một mái ấm kiên cố để gia đình ổn định cuộc sống luôn là điều anh Thảo trăn trở.
Từ nguồn hỗ trợ 60 triệu đồng của Nhà nước trong chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát dành cho con đẻ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, cùng sự chung tay của người thân, bà con lối xóm, ngôi nhà cấp 4 rộng hơn 100 m² đang dần hoàn thiện.
Với gia đình anh Thảo, căn nhà mới không chỉ giúp ổn định chỗ ở mà còn là sự động viên sau những năm tháng chịu ảnh hưởng của chiến tranh. Những ngày công của người thân, hàng xóm cùng nguồn hỗ trợ từ chính sách đã góp phần biến mong ước về một mái ấm thành hiện thực.
Ở xã Lục Yên, chị Trần Thị Nhung cũng đón niềm vui tương tự. Là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, nhiều năm chị phải chống chọi với bệnh tật trong khi căn nhà đã xuống cấp.
Được Nhà nước hỗ trợ 60 triệu đồng, chị xây dựng căn nhà cấp 4 rộng 40 m². Với chị Nhung, căn nhà mới là điểm tựa để tiếp tục vượt qua khó khăn, từng bước ổn định cuộc sống.
Tại xã Lục Yên, chính quyền thường xuyên nắm bắt hoàn cảnh của các gia đình chính sách, người có công; với những trường hợp còn khó khăn, địa phương vừa thực hiện chính sách hỗ trợ, vừa vận động thêm nguồn lực xã hội hóa, giúp các hộ giảm bớt khó khăn.
Từ những trường hợp cụ thể như gia đình anh Đào Văn Thảo, chị Trần Thị Nhung, có thể thấy việc hỗ trợ nhà ở đang phát huy phương châm “Nhà nước hỗ trợ, cộng đồng giúp đỡ, hộ gia đình tham gia”, qua đó huy động nhiều nguồn lực xã hội, khơi dậy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, hướng tới mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau.
Giai đoạn 2024 - 2025, từ nguồn ngân sách Trung ương, Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” và nguồn xã hội hóa, tỉnh đã hỗ trợ làm nhà cho 716 hộ, gồm 378 nhà xây mới và 338 nhà sửa chữa, với tổng kinh phí 33,232 tỷ đồng.
Những con số cho thấy việc hỗ trợ nhà ở cho người có công không phải là hoạt động riêng lẻ mà đã được triển khai trong nhiều năm, với sự kết hợp giữa nguồn lực Nhà nước và nguồn xã hội hóa.
Đến năm 2026, việc hỗ trợ tiếp tục được mở rộng tới con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.
Theo kế hoạch được phê duyệt, toàn tỉnh có 157 căn nhà được hỗ trợ, trong đó 104 căn xây mới, 53 căn sửa chữa, với tổng kinh phí 7,83 tỷ đồng từ nguồn Quỹ “Vì người nghèo” Trung ương hỗ trợ.
Từ danh sách được phê duyệt đến những căn nhà thực tế, chính quyền các địa phương đang khẩn trương triển khai. Đến nay, 149 căn đã được khởi công, trong đó, 101 căn hoàn thành, đưa vào sử dụng, tiếp thêm niềm vui cho các gia đình được thụ hưởng.
Điều đáng ghi nhận trong quá trình triển khai là sự vào cuộc từ cơ sở. Các địa phương có đối tượng thụ hưởng đều thành lập ban chỉ đạo, phân công trách nhiệm cụ thể; cán bộ trực tiếp theo dõi, đôn đốc, giúp đỡ các gia đình trong quá trình làm nhà.
Công tác kiểm tra, giám sát cũng được thực hiện thường xuyên để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Đáng chú ý, 100% đối tượng hưởng chính sách được tuyên truyền, biết về chính sách và mức hỗ trợ. Qua đó tạo sự đồng thuận, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân tham gia công tác “Đền ơn đáp nghĩa”.
Ông Vũ Lê Thành Anh - Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Lào Cai cho rằng công tác người có công không chỉ dừng ở việc thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách theo quy định, mà phải trở thành nhiệm vụ chính trị và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.
Trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, hàng nghìn người con ưu tú của quê hương Lào Cai đã lên đường chiến đấu.
Nhiều người hy sinh, nhiều người trở về mang theo thương tật và những di chứng chiến tranh. Những hy sinh ấy góp phần làm nên cuộc sống bình yên hôm nay.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những mất mát vẫn hiện hữu trong nhiều gia đình. Có thể là một căn nhà xuống cấp, một người mang bệnh tật hay những di chứng kéo dài qua nhiều thế hệ.
Vì thế, một mái nhà mới được dựng lên hôm nay không chỉ giải quyết khó khăn về chỗ ở mà còn thể hiện sự tri ân với những người đã cống hiến cho Tổ quốc.
Giá trị của những mái ấm ấy không nằm ở diện tích căn nhà hay số tiền hỗ trợ, mà ở tình cảm được gửi gắm phía sau.
Đó là sự ghi nhớ đối với những hy sinh của thế hệ trước và là cách đạo lý “Đền ơn đáp nghĩa” tiếp tục được vun đắp bằng những việc làm cụ thể.
