Tháng 5, chúng tôi về vùng quê Việt Thành (xã Trấn Yên), mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, nơi có những người nông dân hăng say lao động, tích cực ứng dụng khoa học - công nghệ, lựa chọn cây, con mới vào sản xuất nhằm nâng cao thu nhập, xây dựng cuộc sống mới. Đặc biệt, làng Lan Đình, Trúc Đình, xã Trấn Yên có những người vinh dự được tham gia xây Lăng Bác những năm 70 của thế kỷ trước.
Một vùng quê trù phú, đường rộng thênh thang, hai bên hoa khoe sắc, nhà ở khang trang nổi bật giữa đồng lúa, ruộng dâu… Do hẹn trước nên hai ông Nguyễn Văn Bình và Trần Ngọc Dũng đã chờ sẵn.
Biết chúng tôi muốn tìm hiểu về chuyện đi xây Lăng Bác, cả hai ông ở “tuổi xưa nay hiếm” hồ hởi, ánh mắt đầy tự hào. Rồi những ký ức của hơn 50 năm trước ùa về.
“Chúng tôi, lứa thanh niên tuổi đôi mươi, chờ ngày nhập ngũ lên đường vào Nam chiến đấu; tôi và ông Dũng cũng như một số người thuộc diện tạm hoãn đi bộ đội vì có cha là thương binh nặng. Nhớ nhé, chỉ là tạm hoãn thôi” - ông Bình nhấn mạnh, vì khi thời cơ giải phóng đã đến, quân ta tổng động viên nên ai cũng hăng hái xông trận.
“Ăn tết Quý Sửu (1973) xong, 4 anh em gồm Bình, Dũng, Chiến, An, sau này thêm anh Trung người bên xã Hòa Cuông nữa được lệnh lên xã làm việc. Trong buổi làm việc tại trụ sở xã, đồng chí Ký - Phó Bí thư Huyện ủy Trấn Yên thông báo chúng tôi là những thanh niên được tuyển chọn kỹ lưỡng, đi làm nhiệm vụ đặc biệt tại Hà Nội. Sau khi tập trung tại Tỉnh ủy, nghe cấp trên quán triệt, chúng tôi mới vỡ òa khi được biết, tỉnh tuyển chọn 30 thanh niên khỏe mạnh, lý lịch trong sáng, về Hà Nội tham gia xây dựng Lăng Bác Hồ”, ông Bình kể lại.
Về Thủ đô, tập trung tại khu Quần Ngựa, chúng tôi được biên chế vào đội thi công Công trình 785.86, riêng anh Chiến, học hết cấp 3 nên được tuyển vào làm việc tại Phòng thí nghiệm vật liệu. Do tính chất công việc đặc biệt quan trọng nên chúng tôi được tập huấn, đào tạo về quy trình thi công, quy trình an toàn lao động, vận hành máy móc. Sau tập huấn, chúng tôi trực tiếp lao động trên công trường. Không khí lao động hăng say, bất kể ngày hay đêm, thời tiết nắng tháng 7, tháng 8 hay cái rét của mùa đông Hà Nội, bởi ai cũng mong công trình sớm hoàn thành. Quá trình xây dựng, đội ngũ công nhân nhận được sự hướng dẫn, của các chuyên gia Liên Xô, sự thăm hỏi, động viên thường xuyên của đồng chí Đỗ Mười, đồng chí Phạm Văn Đồng.
3 năm lao động liên tục, làm xuyên Tết, bằng tấm lòng thành kính với Chủ tịch Hồ Chí Minh, công trình xây dựng diễn ra đúng tiến độ, giữa năm 1975 những hạng mục chính đã cơ bản hoàn thành, cấp trên quyết định đưa thi hài Bác vào lăng, sự kiện hết sức đặc biệt, cảm giác linh thiêng và thành kính trào dâng trong mỗi cán bộ, công nhân làm nhiệm vụ xây lăng.
Ông Trần Ngọc Dũng nhớ lại: “Anh em chúng tôi được phát hai tấm thẻ, một tấm cho phép ra vào công trình, tấm còn lại được vào vị trí đặt thi hài Bác. Tranh thủ ngày nghỉ, anh em công nhân vào viếng Bác, ai cũng rưng rưng tiếc thương vô cùng, hứa với Bác sẽ lao động tốt để xứng đáng với công lao của Bác”.
Sau hạng mục chính (Lăng Bác), đơn vị tiếp tục thi công các công trình phụ trợ như nhà điều hành, quản lý, nhà chờ, sân bãi, lối đi, công trình thoát nước… Đoàn công nhân của tỉnh hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, một số đồng chí được tuyển lựa đi học tập và lao động tại Liên Xô, ông Chiến đi học đại học kiến trúc; ông Trần Ngọc Dũng theo học vận hành máy chiếu phim, rồi làm tại quốc doanh chiếu bóng tỉnh nhà; ông Nguyễn Văn Bình tiếp tục làm công nhân Công trường 5 của tỉnh… Mỗi người mỗi nghề khác nhau nhưng cùng chung niềm vinh dự được góp công xây dựng công trình lịch sử, nơi lưu giữ thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Giữa những ngày tháng 5 lịch sử, khi cả dân tộc Việt Nam cùng bạn bè quốc tế hướng về kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, những người thợ năm xưa từng trực tiếp xây dựng Lăng Bác lại bồi hồi sống lại những ký ức không thể nào quên. Với họ, đó là quãng thời gian rực rỡ nhất, dấu ấn cuộc đời gắn liền với vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.
