Là tỉnh có đường biên giới dài tiếp giáp với Trung Quốc, Lào Cai là địa bàn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tội phạm mua bán người. Những năm gần đây, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng hai bên biên giới, số vụ việc đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, tội phạm mua bán người vẫn diễn biến phức tạp và chuyển hướng hoạt động sang nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi hơn.
Đáng chú ý, các đối tượng ngày càng triệt để lợi dụng Internet và mạng xã hội như: Facebook, Zalo, Telegram, WeChat... để tiếp cận, dụ dỗ nạn nhân. Những lời mời gọi “việc nhẹ, lương cao”, xuất khẩu lao động với thu nhập hấp dẫn, môi giới hôn nhân với người nước ngoài hay các mối quan hệ tình cảm nảy sinh trên không gian mạng là thủ đoạn phổ biến để lôi kéo nạn nhân.
Nhiều người sau khi xuất cảnh đã bị bóc lột sức lao động, cưỡng ép tham gia các hoạt động lừa đảo trực tuyến hoặc trở thành nạn nhân của các đường dây mua bán người xuyên biên giới.
Theo đánh giá của cơ quan chức năng, nạn nhân chủ yếu là phụ nữ, trẻ em và thanh niên ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; những người hoàn cảnh khó khăn, thiếu việc làm hoặc hạn chế trong tiếp cận thông tin, kiến thức pháp luật. Đây cũng là nhóm đối tượng dễ bị tác động bởi những lời hứa hẹn về công việc, thu nhập và cuộc sống tốt đẹp ở nơi khác.
Xác định phòng ngừa là giải pháp căn cơ, tỉnh đã ban hành nhiều kế hoạch triển khai Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 - 2030, phân công rõ trách nhiệm cho các sở, ngành, địa phương trong công tác tuyên truyền, đấu tranh và hỗ trợ nạn nhân, trong đó, nâng cao nhận thức cho người dân được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm mua bán người; cảnh báo những chiêu trò tuyển dụng lao động, môi giới hôn nhân, xuất cảnh trái phép và lừa đảo trên không gian mạng.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã tổ chức hơn 150 buổi tuyên truyền tại các trường học thu hút khoảng 9.000 học sinh, giáo viên tham gia; tổ chức hơn 200 buổi tuyên truyền lồng ghép tại thôn, tổ dân phố, thu hút khoảng 25.000 lượt người dự. Công an tỉnh cũng tổ chức 4 hội nghị chuyên đề với 2.462 lượt thành viên tổ an ninh trật tự cơ sở, trưởng thôn, tổ trưởng dân phố tham gia.
Chị Vàng Thị Mỷ, xã Mù Cang Chải chia sẻ: “Qua các buổi tuyên truyền của lực lượng công an và các đoàn thể, chúng tôi hiểu rõ hơn những thủ đoạn lừa đảo, dụ dỗ trên mạng xã hội. Giờ đây, mỗi khi có người lạ giới thiệu việc làm thu nhập cao hay rủ đi làm xa, người dân đều cảnh giác và tìm hiểu kỹ trước khi quyết định”.
Không chỉ đẩy mạnh tuyên truyền trong cộng đồng dân cư, các tổ chức đoàn thể cũng tích cực tham gia từ cơ sở. Thông qua các buổi sinh hoạt chi hội, sinh hoạt thôn, nhiều nội dung cảnh báo về mua bán người được truyền tải đến hội viên, đoàn viên và người dân.
Bà Đặng Thị Đinh - Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Tân Hợp cho biết: “Hội Phụ nữ xã thường xuyên lồng ghép tuyên truyền phòng, chống mua bán người trong các buổi sinh hoạt chi hội, tập trung vào phụ nữ, thanh thiếu niên và các gia đình có người đi làm xa. Điều quan trọng nhất là giúp hội viên nhận diện sớm các thủ đoạn lừa đảo để tự bảo vệ bản thân và người thân trong gia đình”.
Cùng với công tác tuyên truyền, lực lượng công an, biên phòng cũng tăng cường quản lý địa bàn, nắm chắc tình hình dân cư, đặc biệt là những trường hợp đi làm xa, có dấu hiệu xuất cảnh trái phép hoặc bị lôi kéo ra khỏi địa phương. Mạng lưới tổ an ninh, trật tự ở cơ sở tiếp tục phát huy vai trò trong phát hiện, cung cấp thông tin và hỗ trợ ngăn chặn nguy cơ từ sớm.
Song song với công tác phòng ngừa, tỉnh tập trung nâng cao hiệu quả đấu tranh, xử lý tội phạm mua bán người. Các lực lượng chức năng thường xuyên mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm; tăng cường tuần tra, kiểm soát tại khu vực biên giới, các lối mở, đường mòn và địa bàn trọng điểm.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chuyên trách đã tiếp nhận 4 nguồn tin liên quan đến tội phạm mua bán người, trong đó có 1 tin báo mới và 3 tố giác được phục hồi điều tra, đến nay đã giải quyết 3 nguồn tin, khởi tố 2 vụ việc. Cùng với đó, cơ quan điều tra đang thụ lý 11 vụ án với 16 bị can liên quan đến các hành vi mua bán người, mua bán người dưới 16 tuổi và chiếm đoạt trẻ em.
Nổi bật là việc triệt phá thành công chuyên án mua bán người dưới 16 tuổi trên không gian mạng, khởi tố 4 bị can; đấu tranh thành công chuyên án LC326, bóc gỡ đường dây mua bán người từ Sơn La qua Lào Cai đưa sang Trung Quốc, bắt giữ các đối tượng liên quan và giải cứu nạn nhân.
Bên cạnh đấu tranh, xử lý tội phạm, công tác tiếp nhận, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân cũng được quan tâm thực hiện. Các lực lượng chức năng đã tiếp nhận, xác minh và hỗ trợ 2 nạn nhân bị mua bán trao trả qua Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, giúp họ từng bước ổn định cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng.
Tội phạm mua bán người vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, nhất là trên không gian mạng. Vì vậy, nâng cao nhận thức của người dân, phát huy vai trò của cộng đồng và chủ động phòng ngừa từ cơ sở tiếp tục là giải pháp quan trọng để ngăn chặn hiệu quả loại tội phạm này, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.
