Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 nhấn mạnh tinh thần dấn thân, đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; lấy kết quả, sản phẩm cụ thể, hiệu quả thực thi và khả năng tháo gỡ "điểm nghẽn" làm thước đo đánh giá cán bộ, đảng viên.
Đây không chỉ là yêu cầu về phẩm chất cá nhân, mà sâu xa hơn là yêu cầu hình thành văn hóa hành động mới trong bộ máy.
Giờ đây, cấp xã, phường không còn đơn thuần là nơi thực hiện chủ trương, mà trở thành tuyến đầu của quản trị và phát triển. Một quyết định về đất đai, đầu tư, xây dựng; một thủ tục hành chính được giải quyết nhanh hay chậm; một "điểm nghẽn" về hạ tầng, sản xuất được tháo gỡ hay tiếp tục tồn tại đều tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp. Vì vậy, phân cấp, phân quyền chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng năng lực và trách nhiệm của người được giao quyền.
Ở xã Phúc Lợi, yêu cầu ấy đang được cụ thể hóa bằng cách chuyển từ “giao việc - chờ báo cáo” sang quản trị nhiệm vụ bằng mục tiêu, tiến độ và sản phẩm đầu ra. Bí thư Đảng ủy xã Phúc Lợi Hoàng Trung Chinh cho biết: “Với cách làm như vậy, đến 31/8, xã tiếp nhận 2.505 hồ sơ thủ tục hành chính, đã giải quyết 2.503 hồ sơ, 98,9% hồ sơ được giải quyết trước hạn. Trong đầu tư công, 7/7 công trình năm 2026 đã được triển khai, 5 công trình cơ bản hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng”.
Xã Mường Khương có hơn 5.000 hộ với trên 24.400 nhân khẩu. Địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao, trong khi nhiệm vụ vừa phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, vừa giữ vững an ninh biên giới đặt ra yêu cầu rất lớn đối với cấp ủy, chính quyền cơ sở.
Một trong những việc khó là xây dựng “Xã không ma túy”. Đến tháng 8/2026, Mường Khương đã quán triệt chủ trương đến 100% thôn, 97,2% số hộ dân ký cam kết, tổ chức 50 buổi tuyên truyền với hơn 18.900 lượt người tham gia. Công tác tuyên truyền còn được đổi mới bằng video sử dụng công nghệ AI, tiếng các dân tộc Mông, Nùng, Pa Dí. Bí thư Đảng ủy xã Mường Khương Giàng Seo Vần nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất trong quá trình lãnh đạo là làm sao để Nhân dân hiểu, tin và cùng làm”. Theo đó, nghị quyết phải được cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch sát thực tiễn. Khi người dân thấy rõ lợi ích, thấy cán bộ nói đi đôi với làm thì nghị quyết mới vào cuộc sống.
Cách làm này phù hợp với phương thức lãnh đạo mà tỉnh đang đẩy mạnh. Tại Hội nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy lần thứ 11, Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng “nhanh chóng, cụ thể, sát sao, quyết liệt”, gắn với “6 rõ”: rõ đơn vị chủ trì, rõ thẩm quyền, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và rõ sản phẩm.
Thực tế cho thấy, phân cấp, phân quyền sẽ không tạo ra chuyển biến nếu quyền hạn được trao nhưng trách nhiệm không rõ, nếu việc khó tiếp tục bị đẩy lên cấp trên hoặc vòng qua nhiều cấp trung gian. Bởi vậy, người đứng đầu phải là người nhận việc khó, trực tiếp tháo gỡ vướng mắc và chịu trách nhiệm về kết quả.
Rào cản đối với tinh thần đổi mới là tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm, ngại va chạm. Khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm không có nghĩa buông lỏng kỷ luật. Ngược lại, phải tạo không gian cho đổi mới trên nền tảng pháp luật, kiểm soát rủi ro và trách nhiệm giải trình. Đồng thời, công tác cán bộ phải tạo sự công bằng giữa người làm và người không làm. Người dám nhận việc khó, có sáng kiến, tạo ra sản phẩm phải được ghi nhận; cán bộ né tránh, đùn đẩy, trì trệ phải được nhận diện và sàng lọc.
Khi cán bộ thấy việc phải làm thì chủ động nhận việc, khi gặp khó thì tìm cách tháo gỡ, khi được giao quyền thì dám quyết và chịu trách nhiệm, lúc ấy, “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” mới thực sự trở thành văn hóa hành động. Đó cũng là cách để Nghị quyết 24 vào đời sống, biến trách nhiệm của cán bộ thành năng lực thực thi và biến năng lực thực thi thành động lực phát triển của Lào Cai trong kỷ nguyên mới.
Trình bày: Hữu Huỳnh
