Khai thác tiềm năng, lợi thế, kiến tạo tương lai phát triển mới

Năm 2025, năm của những dấu mốc, sự kiện có ý nghĩa lịch sử: Cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp lại các đơn vị hành chính, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức đại hội đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng… vừa khép lại trong niềm vui và những thành công to lớn, toàn diện trên quê hương Lào Cai. Dấu mốc lịch sử này là nền tảng, sức mạnh để Lào Cai định hình con đường phát triển trong giai đoạn mới, mà điểm khởi đầu là năm 2026, để đưa Lào Cai bứt phá đi lên, sớm hiện thực khát vọng giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam.

Hòa cùng khát vọng của dân tộc trong kỷ nguyên mới, Đảng bộ, chính quyền, quân và dân các dân tộc tỉnh Lào Cai đã triển khai quán triệt, thực hiện nghiêm túc, bài bản, hiệu quả các nội dung lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương; đồng thời khai thác tốt các tiềm năng, lợi thế; quyết liệt khơi thông mọi khó khăn, điểm nghẽn để đạt được những kết quả nổi bật, toàn diện trong phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị năm 2025, tạo đà cho giai đoạn phát triển mới.

Tỉnh đã thực hiện thành công việc đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, hoàn thành hợp nhất tỉnh, sắp xếp lại các đơn vị hành chính cấp xã và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025. Những công việc hệ trọng này đã được triển khai với tinh thần chủ động, quyết liệt, đồng bộ, dân chủ và minh bạch, nhiều nhiệm vụ hoàn thành sớm so với thời hạn yêu cầu của Trung ương.

Sau hợp nhất, trong thời gian đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc rất lớn, nhiều việc mới, việc khó, có những công việc đã tồn đọng kéo dài, trong khi một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức chưa theo kịp với những thay đổi rất nhanh của hệ thống mới…, vì vậy, đã có những thời điểm tiến độ, chất lượng của một số công việc bị ảnh hưởng, nhiều mục tiêu, chỉ tiêu phát triển của tỉnh trong năm 2025 có nguy cơ không thể hoàn thành.

Trước thực trạng này, Thường trực, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và tập thể Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã tập trung đánh giá đúng tình hình, nhận diện rõ những khó khăn, điểm nghẽn để quyết liệt chỉ đạo tháo gỡ trong từng tuần, từng tháng. Đặc biệt là từ sau Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng bộ tỉnh đã truyền đi thông điệp mạnh mẽ về yêu cầu đổi mới tư duy và hành động, tạo sự đột phá trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền các cấp. Thường trực Tỉnh ủy đã tổ chức nhiều chuyến công tác xuống cơ sở để nắm bắt tình hình, chỉ đạo những nhiệm vụ trọng tâm, cốt lõi; cho ý kiến tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc, nhất là các vấn đề thuộc về thể chế, cơ chế, chính sách để đảm bảo thuận lợi cho hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở. Việc phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh theo đúng tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm; đi cùng với phân cấp, phân quyền là nâng cao trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, giám sát của cấp phân quyền. Tiến độ, kết quả thực hiện nhiệm vụ của các ngành, cơ quan, đơn vị, địa phương được cập nhật, báo cáo hằng tuần, nhiều công việc quan trọng, có áp lực tiến độ cao phải báo cáo hằng ngày để Thường trực, Ban Thường vụ Tỉnh ủy kịp thời chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đảm bảo tiến độ thực hiện.

Quyết tâm cao độ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân đã giúp tỉnh hoàn thành tương đối toàn diện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ chủ yếu đề ra trong năm 2025. Bức tranh kinh tế - xã hội địa phương có nhiều điểm sáng: Tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt khoảng 8,5%, đứng thứ 2/9 tỉnh vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ. Thu ngân sách nhà nước đạt trên 21 nghìn tỷ đồng, hoàn thành dự toán HĐND tỉnh giao và gấp 1,55 lần so với dự toán Trung ương giao. Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công ước đạt 88,6% kế hoạch, đứng trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước. Các ngành kinh tế quan trọng của tỉnh đều có sự phục hồi và phát triển ấn tượng, nhất là trong những tháng cuối năm.

Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế có nhiều chuyển biến tích cực; công tác an sinh xã hội được quan tâm chăm lo. Tỉnh đã hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát trước gần 4 tháng tháng so với thời hạn yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ. Hàng loạt chính sách địa phương đã được HĐND tỉnh ban hành nhằm hỗ trợ đào tạo nghề, tạo việc làm, đảm bảo quyền tiếp cận với các dịch vụ và phúc lợi xã hội của mọi người dân. Đặc biệt là ngay sau những mất mát, thiệt hại do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 10 xảy ra vào cuối tháng 9, đầu tháng 10 vừa qua, cùng với việc chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả, Thường trực, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo khẩn trương nghiên cứu triển khai Dự án khắc phục, xử lý tình trạng ngập, úng ven sông Hồng khu vực trung tâm tỉnh và vùng phụ cận. Đây là quyết tâm chính trị rất lớn của Đảng bộ tỉnh trong việc khắc phục một khó khăn, tồn tại đã đã kéo dài nhiều năm, nhận được sự đồng thuận, ủng hộ cao của Nhân dân.

Công tác xây dựng Đảng, củng cố hệ thống chính trị được chú trọng triển khai đồng bộ. Phương thức lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh tiếp tục có những đổi mới mang tính đột phá. Nhiều chỉ thị, nghị quyết do Tỉnh ủy ban hành đã khẳng định được bản lĩnh, vai trò và trách nhiệm của Đảng trong những việc khó, những nội dung có tính chiến lược đối với sự phát triển của địa phương. Đặc biệt, trong điều kiện có nhiều khó khăn, xáo trộn bước đầu vận hành hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp, nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy và cách thức triển khai sáng tạo của các đảng bộ trực thuộc, Đảng bộ tỉnh đã hoàn thành vượt chỉ tiêu kết nạp đảng viên trước 1 tháng, trong đó có gần một nửa số đảng viên được kết nạp trong 3 tháng cuối năm, đảm bảo tốt chất lượng và quy trình kết nạp.

Công tác quốc phòng - an ninh được củng cố vững chắc; quan hệ đối ngoại và hợp tác quốc tế của tỉnh ngày càng sâu rộng, lan tỏa hình ảnh về một Lào Cai thân thiện, giàu tiềm năng, sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy của các địa phương, vùng lãnh thổ, các tổ chức quốc tế, các nhà đầu tư nước ngoài.

Dù đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, nổi bật trong phát triển kinh tế - xã hội, nhưng với đặc thù của địa bàn miền núi, biên giới, có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, thực trạng phát triển hiện nay của tỉnh vẫn còn khoảng cách nhất định so với các khu vực trung tâm, các tỉnh đồng bằng.

Hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái trước hợp nhất vốn là những địa phương giàu tiềm năng phát triển, được hình thành bởi yếu tố địa lý chiến lược; điều kiện tự nhiên, địa hình, khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù; nền văn hóa đa dạng, giàu bản sắc. Sau hợp nhất, những tiềm năng, thế mạnh này không chỉ đơn thuần được cộng vào một cách cơ học, mà được nhân lên gấp nhiều lần, tạo ra một không gian rộng lớn, dư địa phát triển nổi trội, cùng khả năng liên thông chiến lược trong tổng thể quy hoạch phát triển của vùng và quy hoạch quốc gia.

Với những tiềm năng, cơ hội to lớn, để bứt phá trong giai đoạn mới, Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định mục tiêu: Xây dựng tỉnh Lào Cai trở thành một cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế; phát triển theo hướng “Xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”. Về không gian, cơ cấu, mô hình phát triển, Đảng bộ tỉnh xác định: Một trục động lực (trục dọc sông Hồng), Hai cực phát triển (cực phía Bắc và cực phía Nam), Ba vùng kinh tế (vùng phía Đông, vùng phía Tây và vùng Trung tâm), Bốn trụ cột tăng trưởng kinh tế (kinh tế cửa khẩu; công nghiệp; du lịch - dịch vụ; nông nghiệp).

Để thực hiện thành công những mục tiêu lớn trong giai đoạn phát triển mới, Đảng bộ tỉnh xác định phải nắm bắt tốt mọi thời cơ, tận dụng tối đa tiềm năng, lợi thế, sử dụng hiệu quả tất cả nguồn lực. Nhưng yêu cầu đặt ra là nhận thức và cách thức khai thác các nguồn lực sẽ cần có sự thay đổi. Những nguồn lực hữu hạn như tài nguyên tự nhiên, khoáng sản, đất đai sẽ ngày càng cạn kiệt, vì vậy cần được khai thác, sử dụng một cách hợp lý và hiệu quả. Đồng thời phát huy mạnh mẽ những nguồn lực mới, vô hạn hoặc có tính bền vững cao, như yếu tố địa lý, các nguồn năng lượng mới, năng lượng tái tạo, hay các giá trị về văn hóa, lịch sử, cơ chế, chính sách và đặc biệt là nguồn lực con người. Chính vì vậy, 3 khâu đột phá đã được Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định gồm cơ chế, chính sách; chất lượng nguồn nhân lực và kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại chính là những yếu tố then chốt giúp hình thành những nguồn lực và động lực tăng trưởng mới.

Về cơ chế, chính sách, trong thời gian vừa qua, Đảng bộ tỉnh đang tiếp tục chỉ đạo thực hiện việc tinh gọn tổ chức bộ máy và vận hành hiệu quả hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp, chuyển nhanh tư duy hành chính từ quản lý sang phục vụ và kiến tạo; tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, gắn với trách nhiệm người đứng đầu; đồng thời nghiên cứu, xây dựng, ban hành các cơ chế, chính sách địa phương nhằm giải phóng mọi nguồn lực, nhất là trong thu hút đầu tư phát triển.

Về chất lượng nguồn nhân lực, tỉnh xác định việc nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo và xây dựng chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao là quan trọng, nhưng điều quan trọng và cấp bách hơn chính là “nâng cấp” đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, công nhân, người lao động hiện có của tỉnh. Một hệ thống giải pháp đồng bộ sẽ được triển khai ngay trong năm 2026, bao gồm công tác quy hoạch, tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, tăng cường cán bộ; thực hiện đánh giá cán bộ theo từng quý, dựa trên chất lượng, hiệu quả công việc, năng lực đổi mới sáng tạo, tinh thần dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, với phương châm sử dụng cán bộ phải “có vào, có ra, có lên, có xuống”. Hệ thống giáo dục của tỉnh cũng sẽ tiếp tục được quan tâm đầu tư ở cả hệ giáo dục phổ thông và giáo dục nghề nghiệp, đảm bảo từng bước đáp ứng nhu cầu về nguồn lao động được dự báo sẽ tăng mạnh trong những năm tới, nhất là các ngành công nghiệp, logistics và du lịch - dịch vụ.

Về phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, trong đó trọng tâm là hạ tầng giao thông kết nối và hạ tầng số, tỉnh Lào Cai đang nhận được sự quan tâm rất lớn của Trung ương để trở thành trung tâm kết nối giao thương, bởi trong năm 2025 đã khởi công Dự án thành phần 1 thuộc Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; khởi công Dự án đầu tư, nâng cấp tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đoạn từ Yên Bái đến Lào Cai lên 4 làn xe. Cùng với Dự án Cảng hàng không Sa Pa đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, dự kiến sau 5 năm nữa, mạng lưới giao thông kết nối của Lào Cai sẽ đảm bảo đồng bộ và hiện đại. Tỉnh cũng sẽ tiếp tục ưu tiên đầu tư nguồn lực để hoàn thiện hệ thống giao thông nội tỉnh, mở đường lớn đến các trọng điểm du lịch; nâng cấp, mở rộng đồng loạt để tháo “điểm nghẽn” giao thông nông thôn; xây dựng hạ tầng các khu, cụm công nghiệp mới; đầu tư trọng tâm cho hạ tầng năng lượng, công nghệ thông tin, viễn thông, đảm bảo phục vụ phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số - những động lực tăng trưởng, phát triển mới.

Trình bày: Hữu Huỳnh