Người cao tuổi là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất bởi khói thuốc lá, khi tuổi càng cao, các chức năng trong cơ thể như hô hấp, tuần hoàn, miễn dịch càng suy giảm. Người cao tuổi hút thuốc lá hoặc sống cùng người hút thuốc có nguy cơ cao mắc phải một số bệnh, như tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, đột quỵ; viêm phế quản, phổi tắc nghẽn (COPD), ung thư phổi và giảm hiệu quả điều trị các bệnh mãn tính như tiểu đường, viêm khớp, Parkinson…
Khoa Nội Hô hấp - Nội tiết - Nội C, Bệnh viện Đa khoa tỉnh có 46 bệnh nhân đang điều trị, trong đó có 14 bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Ông Phùng Đức Thịnh ở phường Pom Hán, thành phố Lào Cai phát hiện mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính đã 3 năm nay. Bệnh khiến ông ho, nhiều đờm, khó thở, chất lượng cuộc sống giảm sút. Theo ông Thịnh, một trong những nguyên nhân khiến ông mắc căn bệnh này là do trước đây hút thuốc lá nhiều. Sau khi bỏ thuốc, ông đã đỡ nhiều triệu chứng, đặc biệt là khó thở.
Bác sĩ Nguyễn Thị Định, Trưởng Khoa Nội Hô hấp - Nội tiết - Nội C chia sẻ: Phổi tắc nghẽn mãn tính là bệnh hô hấp phổ biến có thể phòng, điều trị được và khói thuốc lá, thuốc lào chính là yếu tố nguy cơ gây bệnh. Phác đồ điều trị bệnh gồm có thuốc và các biện pháp không dùng thuốc, trong đó ngừng các yếu tố nguy cơ phơi nhiễm từ thuốc lá, thuốc lào là rất quan trọng.
“Việc cai nghiện thuốc lá, thuốc lào cần bắt đầu ngay từ hôm nay, trong đó dùng thuốc cai nghiện thuốc lá sẽ giúp tăng gấp 2 lần tỷ lệ thành công. 3 loại thuốc hiện được Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo trong điều trị nghiện thuốc lá là nicotine thay thế, bupropion và varenicline” - bác sĩ Định chia sẻ thêm.
Hiện nay, các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã và đang được triển khai sâu rộng, góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng, trong đó ngành y tế đã vào cuộc mạnh mẽ. Ông Trần Trung Kiên, cán bộ tham mưu về phòng, chống tác hại của thuốc lá, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lào Cai cho biết: Các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh hiện được triển khai đồng bộ nhằm tăng cường thực thi nghiêm Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, nâng cao nhận thức về tác hại của việc sử dụng thuốc lá, xây dựng môi trường không khói thuốc. Đặc biệt, chúng tôi chú trọng tập huấn, nâng cao năng lực phòng, chống tác hại của thuốc lá cho cán bộ y tế cơ sở về kỹ năng tư vấn cai nghiện thuốc lá tại cộng đồng; đẩy mạnh truyền thông bằng nhiều hình thức (thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, truyền thông trực tiếp và truyền thông lưu động) để nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của việc sử dụng thuốc lá.
Hằng năm, trung tâm y tế các huyện, thị xã, thành phố đã đẩy mạnh việc truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá trong các trường học, đặc biệt nhấn mạnh nội dung về tác hại của thuốc lá điện tử. Đồng thời, tổ chức các buổi truyền thông trực tiếp tại khu dân cư, trong các phiên chợ vùng cao và tuyên truyền thông qua hình ảnh, pa-nô, áp-phích trên đường phố... Từ năm 2024 đến nay có 68 buổi truyền thông trực tiếp tại các trường học và các phiên chợ vùng cao được tổ chức cho hơn 15.000 người nghe. Bên cạnh đó, ngành y tế cũng đã thành lập đoàn liên ngành giám sát thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá tại các cơ quan, đơn vị, cơ sở y tế, nhà máy, xí nghiệp...
Ngày Thế giới không thuốc lá (31/5) năm 2025, Tổ chức Y tế thế giới chọn chủ đề “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo” với mục tiêu phơi bày chiến thuật của các tập đoàn thuốc lá trên thế giới trong việc quảng cáo sai sự thật, gây hiểu lầm thuốc lá không có hại để mở rộng thị trường tiêu thụ, đặc biệt là trong giới trẻ. Tổ chức Y tế thế giới kêu gọi các nước cùng chung tay thực hiện Chiến dịch truyền thông hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá năm nay vì một tương lai khỏe mạnh hơn.
Phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn cần hành động thiết thực từ mỗi cá nhân. Hành trình từ bỏ thuốc lá không dễ dàng nhưng hoàn toàn có thể nếu chúng ta có sự quyết tâm. Hãy cùng nhau hành động ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe bản thân và góp phần xây dựng một xã hội không khói thuốc.
Để bảo vệ người cao tuổi, phụ nữ và trẻ em khỏi tác hại của thuốc lá, vai trò hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng là vô cùng quan trọng, giúp thay đổi thói quen hút thuốc của người thân, như: khuyến khích và hỗ trợ người thân bỏ thuốc bằng cách trò chuyện nhẹ nhàng, đưa đi khám, tư vấn, sử dụng thuốc hỗ trợ nếu cần thiết; không hút thuốc trong nhà, giữ cho không gian sống chung được trong lành; xây dựng mô hình “Gia đình không khói thuốc”, “Khu dân cư không thuốc lá”...
