Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó (hay còn gọi là Xa Phó), xã Sơn Thuỷ, huyện Văn Bàn được tổ chức hằng năm vào tháng 8 hoặc tháng 10 âm lịch với nhiều nghi thức độc đáo. Khi những bông lúa ngoài ruộng hoặc trên nương trịu bông, người Xá Phó náo nức tổ chức nghi lễ rước hồn mẹ lúa về kho để nghỉ ngơi, chuẩn bị cho một năm canh tác mới. Đồng thời, dâng cơm mới mời tổ tiên, mừng cho mùa màng bội thu.

phan le (2).jpg
phan le (3).jpg
Lễ mừng cơm mới là hoạt động cuối cùng của quá trình canh tác, là thời điểm các gia đình dân tộc Xá Phó thu hoạch thành quả của mình. Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó có lịch sử lâu đời, đến nay vẫn được đồng bào duy trì, trở thành nét văn hóa độc đáo trong cuộc sống thường nhật của họ. Để chuẩn bị cho ngày lễ đặc biệt này, bà chủ nhà dậy từ 3 giờ sáng đồ xôi; các thành viên trong gia đình mổ lợn, chuẩn bị các món để làm cỗ cơm mới.
phan le (4).jpg
Người dân mang xôi, đồ ăn đã chế biến lên nhà sàn, nơi diễn ra nghi lễ cúng hồn lúa và hoạt động ăn mừng mùa lúa mới.
phan le (6).jpg
Mọi thứ dùng để cúng mời hồn lúa, dâng tổ tiên như lá cây, các con vật đều được lựa chọn kỹ, cây trồng, con vật sống ở nơi sạch sẽ.
phan le (5).jpg
Mâm lễ được chuẩn bị gồm: 3 bông hoa gừng, 3 chùm cà gai, 1 gói thịt sóc, 3 quả đỗ nương, 3 quả mướp, 1 hoa chuối vỏ bi màu vàng.
phan le (8).jpg
Ngày đầu tiên đi gặt, chỉ có hai vợ chồng chủ nhà, họ dậy sớm chuẩn bị cơm gói, chiếc hái, gùi qua đầu và đặc biệt là hòn đá thần. Ngày đi hái lúa đầu tiên giống như đi đón hồn lúa về nhà nên mọi việc phải được kiêng kỵ thì hồn lúa mới về đến nhà, nên gia chủ phải đi một mạch đến ruộng, không đi đường tắt, trên đường đi không được hỏi chuyện hay trả lời người khác. Trong ảnh: Chủ nhà làm lễ đón hồn lúa.
 phan le (1).jpg
Hòn đá thần (loại đá trắng có nhiều hạt hình ngũ giác tạo thành - trông giống hạt gạo).
phan le (7).jpg
Sau khi chủ nhà làm lý, chị em trong thôn sẽ cùng nhau đi gặt lúa đổi công.
phan le (10).jpg
Người Xá Phó quan niệm rằng, khi hái lúa, mọi người tuyệt đối không được chớp mắt, vì nếu chớp mắt, khi hái và buộc thành từng cum, lúa sẽ bị rụng hạt; cũng không được thở mạnh, vì nếu thở mạnh sẽ làm hồn lúa hoảng sợ mà bỏ đi khỏi ruộng.
phan le (9).jpg
Sau đó, mọi người gùi lúa trở về nhà. Phụ nữ Xá Phó dùng địu qua đầu để gùi, còn đàn ông thì dùng đòn xóc xiên qua hai cum lúa gánh trên vai trở về nhà.
le 13.jpg
Người Xá Phó đưa thóc cất trữ trên sàn gác, khi mang lúa vào nhà, chủ nhà đóng hết các cửa để tránh hồn lúa mẹ sợ mà bỏ đi. Khi mang lúa về nhà, người hái lúa sẽ đặt những cum lúa ở mẹt, chia thành 1 nắm lúa tẻ, 1 nắm lúa nếp dùng để dâng cúng. Trong ảnh: Bà con Xá Phó treo hồn lúa làm lý ở gác bếp.
phan le (11).jpg
phan le (12).jpg
Khi cơm, xôi chín, họ đổ ra mẹt đan rải lá chuối, trên đặt thịt lợn, thịt gà, chén, đũa, rượu, bát canh khoai sọ. Bày xong mâm lễ, bà chủ nhà đặt trước bàn thờ, khấn cúng mời tổ tiên về ăn cơm mới, cầu mong tổ tiên phù hộ hồn lúa năm tiếp theo mùa màng tươi tốt, bông lúa trĩu hạt, phù hộ gia đình con cháu ấm no, hạnh phúc. Ông chủ thắp hương, bày mâm cỗ khấn góc nhà gần cầu thang.
ff096a923b7aef24b66b.jpg
Cúng xong, gia chủ mời cơm khách chung vui, ăn mừng cơm mới với gia đình và người thân.

Phần 2: Hấp dẫn các trò chơi dân gian trong Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Người thầy của những nghệ sĩ sáo

Người thầy của những nghệ sĩ sáo

Tại Khoa Văn hóa - Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Lào Cai, sáo là nhạc cụ dân tộc duy nhất được đào tạo. Hơn 20 năm gắn bó với nghề, giảng viên Nguyễn Đình Chí dành nhiều tâm huyết truyền dạy kỹ thuật và tình yêu với cây sáo cho các thế hệ học trò. Nhiều người trong số đó nay đã trở thành những nghệ sĩ sáo, tiếp tục đưa tiếng sáo đến với sân khấu và đời sống.

Khai mạc Lễ hội Mùa Thu Y Tý

Khai mạc Lễ hội Mùa Thu Y Tý

Sáng 12/9, UBND xã Y Tý tổ chức khai mạc Lễ hội Mùa Thu Y Tý với chủ đề: “Y Tý - Sức hút đại ngàn”. Đây là lần đầu tiên địa phương tổ chức lễ hội nhằm quảng bá tiềm năng thiên nhiên, con người và những nét văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Hà Nhì, Mông, Dao đang sinh sống trên địa bàn.

Lễ hội Mường Lò 2026: Chốt lịch khai hội, sẵn sàng đón du khách

Lễ hội Mường Lò 2026: Chốt lịch khai hội, sẵn sàng đón du khách

Chiều 11/9, tại Trụ sở UBND tỉnh, đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì cuộc họp rà soát công tác tổ chức Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Theo kế hoạch, Tuần lễ du lịch diễn ra từ ngày 1 - 7/10, trong đó chương trình khai mạc được tổ chức lúc 20 giờ ngày 2/10.

Trống đồng Đông Sơn trở về Việt Nam sau hơn 10 năm được lưu giữ tại Pháp

Trống đồng Đông Sơn trở về Việt Nam sau hơn 10 năm được lưu giữ tại Pháp

Sáng 10/9 (theo giờ Paris), lễ bàn giao Trống đồng Đông Sơn cho Việt Nam đã được tổ chức trọng thể tại trụ sở Bộ Văn hóa Cộng hòa Pháp. Sự kiện không chỉ đánh dấu hành trình trở về của một hiện vật quý giá mà còn thể hiện kết quả hợp tác giữa Việt Nam và Pháp trong bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Nối dài câu hát giao duyên của người Dao quần trắng

Nối dài câu hát giao duyên của người Dao quần trắng

Bước vào căn nhà nhỏ ở thôn Tân Đồng 4, xã Trấn Yên, tôi bắt gặp những câu hát giao duyên của người Dao quần trắng đang cất lên. Không sân khấu, không nhạc cụ đệm, chỉ có những giọng hát mộc mạc, khi ngân nga, khi đối đáp. Trong không gian giản dị ấy, những người cao tuổi đang kiên trì giữ lại những câu hát từng gắn bó với tuổi thơ, cuộc sống của mình và truyền lại cho thế hệ sau.

Phát động cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi quốc tế 'Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình' 2026

Phát động cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi quốc tế 'Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình' 2026

Cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi quốc tế “Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình” 2026 tạo sân chơi văn hóa, nghệ thuật bổ ích, lành mạnh, khơi dậy tư duy sáng tạo, năng khiếu thẩm mỹ và khả năng hội họa, qua đó nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu Hà Nội và tinh thần yêu chuộng hòa bình.

Người đẹp Cộng hòa Dominica đăng quang Miss World 2026

Người đẹp Cộng hòa Dominica đăng quang Miss World 2026

Đêm chung kết Hoa hậu Thế giới lần thứ 73 – Miss World 2026 đã khép lại sau khi người đẹp Joheirry Mola đến từ Cộng hòa Dominica đăng quang ngôi vị Hoa hậu. Danh hiệu Á hậu 1 thuộc về người đẹp Taanusiya Veerapandian – Malaysia, danh hiệu Á hậu 2 trao cho Elisabeth Reynes Alabern - Tây Ban Nha.

Quy định mới về quản lý và sử dụng tiền công đức, tài trợ tại các di tích

Quy định mới về quản lý và sử dụng tiền công đức, tài trợ tại các di tích

UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Quyết định số 60/2026/QĐ-UBND kèm theo Quy định về quản lý, phân bổ và sử dụng tiền công đức, tài trợ cho các di tích giao cho đơn vị sự nghiệp công lập và Ban quản lý di tích kiêm nhiệm quản lý trên địa bàn tỉnh. Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026.

Mường Lò vào hội

Mường Lò vào hội

Tháng Chín về, Mường Lò khoác lên mình sắc vàng óng của mùa lúa chín. Ngoài đồng, người dân đang hối hả thu hoạch lúa, tranh thủ làm đất để kịp gieo trồng vụ đông. Giữa nhịp sống tất bật của mùa vụ, tiếng gọi của Xòe như một mạch nguồn văn hóa vẫn rộn ràng lan tỏa, hòa cùng hơi thở cuộc sống nơi đất Mường.

UBND phường Yên Bái tổ chức Chương trình giao lưu văn nghệ chào mừng kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2026)

UBND phường Yên Bái tổ chức Chương trình giao lưu văn nghệ chào mừng kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2026)

Tối 2/9, tại phố đi bộ phường Yên Bái, UBND phường Yên Bái phối hợp với Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật và Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức Chương trình giao lưu văn nghệ chào mừng kỷ niệm 81 năm quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026).

Tiếp nối mạch nguồn văn hóa truyền thống

Tiếp nối mạch nguồn văn hóa truyền thống

Tết Độc lập, những bản làng vùng cao như bừng lên sức sống mới. Cờ hoa rực rỡ trên mỗi nẻo đường, nhà văn hóa, sân chơi thêm náo nức tiếng hát, tiếng cười trong những cuộc gặp gỡ cộng đồng. Giữa dòng người trở về đón ngày hội, nhiều người trẻ cũng tìm về cội nguồn theo một cách riêng: trở về với văn hóa của dân tộc mình, để hiểu hơn, thêm tự hào và tiếp nối hành trình gìn giữ những giá trị làm nên bản sắc quê hương.

Gìn giữ bản sắc văn hoá giữa dòng chảy hiện đại

Gìn giữ bản sắc văn hoá giữa dòng chảy hiện đại

Quán triệt quan điểm của Đảng “văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển”, Lào Cai luôn xác định bảo tồn văn hóa các dân tộc là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Đây cũng chính là động lực quan trọng để phát triển du lịch bền vững, từ đó, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho cộng đồng sở hữu tri thức văn hóa đó.

fb yt zl tw