Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó (hay còn gọi là Xa Phó), xã Sơn Thuỷ, huyện Văn Bàn được tổ chức hằng năm vào tháng 8 hoặc tháng 10 âm lịch với nhiều nghi thức độc đáo. Khi những bông lúa ngoài ruộng hoặc trên nương trịu bông, người Xá Phó náo nức tổ chức nghi lễ rước hồn mẹ lúa về kho để nghỉ ngơi, chuẩn bị cho một năm canh tác mới. Đồng thời, dâng cơm mới mời tổ tiên, mừng cho mùa màng bội thu.

phan le (2).jpg
phan le (3).jpg
Lễ mừng cơm mới là hoạt động cuối cùng của quá trình canh tác, là thời điểm các gia đình dân tộc Xá Phó thu hoạch thành quả của mình. Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó có lịch sử lâu đời, đến nay vẫn được đồng bào duy trì, trở thành nét văn hóa độc đáo trong cuộc sống thường nhật của họ. Để chuẩn bị cho ngày lễ đặc biệt này, bà chủ nhà dậy từ 3 giờ sáng đồ xôi; các thành viên trong gia đình mổ lợn, chuẩn bị các món để làm cỗ cơm mới.
phan le (4).jpg
Người dân mang xôi, đồ ăn đã chế biến lên nhà sàn, nơi diễn ra nghi lễ cúng hồn lúa và hoạt động ăn mừng mùa lúa mới.
phan le (6).jpg
Mọi thứ dùng để cúng mời hồn lúa, dâng tổ tiên như lá cây, các con vật đều được lựa chọn kỹ, cây trồng, con vật sống ở nơi sạch sẽ.
phan le (5).jpg
Mâm lễ được chuẩn bị gồm: 3 bông hoa gừng, 3 chùm cà gai, 1 gói thịt sóc, 3 quả đỗ nương, 3 quả mướp, 1 hoa chuối vỏ bi màu vàng.
phan le (8).jpg
Ngày đầu tiên đi gặt, chỉ có hai vợ chồng chủ nhà, họ dậy sớm chuẩn bị cơm gói, chiếc hái, gùi qua đầu và đặc biệt là hòn đá thần. Ngày đi hái lúa đầu tiên giống như đi đón hồn lúa về nhà nên mọi việc phải được kiêng kỵ thì hồn lúa mới về đến nhà, nên gia chủ phải đi một mạch đến ruộng, không đi đường tắt, trên đường đi không được hỏi chuyện hay trả lời người khác. Trong ảnh: Chủ nhà làm lễ đón hồn lúa.
 phan le (1).jpg
Hòn đá thần (loại đá trắng có nhiều hạt hình ngũ giác tạo thành - trông giống hạt gạo).
phan le (7).jpg
Sau khi chủ nhà làm lý, chị em trong thôn sẽ cùng nhau đi gặt lúa đổi công.
phan le (10).jpg
Người Xá Phó quan niệm rằng, khi hái lúa, mọi người tuyệt đối không được chớp mắt, vì nếu chớp mắt, khi hái và buộc thành từng cum, lúa sẽ bị rụng hạt; cũng không được thở mạnh, vì nếu thở mạnh sẽ làm hồn lúa hoảng sợ mà bỏ đi khỏi ruộng.
phan le (9).jpg
Sau đó, mọi người gùi lúa trở về nhà. Phụ nữ Xá Phó dùng địu qua đầu để gùi, còn đàn ông thì dùng đòn xóc xiên qua hai cum lúa gánh trên vai trở về nhà.
le 13.jpg
Người Xá Phó đưa thóc cất trữ trên sàn gác, khi mang lúa vào nhà, chủ nhà đóng hết các cửa để tránh hồn lúa mẹ sợ mà bỏ đi. Khi mang lúa về nhà, người hái lúa sẽ đặt những cum lúa ở mẹt, chia thành 1 nắm lúa tẻ, 1 nắm lúa nếp dùng để dâng cúng. Trong ảnh: Bà con Xá Phó treo hồn lúa làm lý ở gác bếp.
phan le (11).jpg
phan le (12).jpg
Khi cơm, xôi chín, họ đổ ra mẹt đan rải lá chuối, trên đặt thịt lợn, thịt gà, chén, đũa, rượu, bát canh khoai sọ. Bày xong mâm lễ, bà chủ nhà đặt trước bàn thờ, khấn cúng mời tổ tiên về ăn cơm mới, cầu mong tổ tiên phù hộ hồn lúa năm tiếp theo mùa màng tươi tốt, bông lúa trĩu hạt, phù hộ gia đình con cháu ấm no, hạnh phúc. Ông chủ thắp hương, bày mâm cỗ khấn góc nhà gần cầu thang.
ff096a923b7aef24b66b.jpg
Cúng xong, gia chủ mời cơm khách chung vui, ăn mừng cơm mới với gia đình và người thân.

Phần 2: Hấp dẫn các trò chơi dân gian trong Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nghề sáng tạo phía sau sân khấu

Nghề sáng tạo phía sau sân khấu

Đằng sau mỗi tiết mục ca múa ấn tượng trên sân khấu, bên cạnh nỗ lực của diễn viên là tâm huyết của người biên đạo. Họ là người đứng phía sau, miệt mài ấp ủ và chăm chút từng động tác, sắp xếp đội hình, lựa chọn âm nhạc, ánh sáng, trang phục… để tất cả hòa quyện thành một tổng thể hài hòa, tạo nên những tác phẩm giàu cảm xúc, chạm tới người xem.

Cung điện thế kỷ 15 ở Venice trở thành không gian triển lãm nghệ thuật Việt Nam

Cung điện thế kỷ 15 ở Venice trở thành không gian triển lãm nghệ thuật Việt Nam

Sau hơn 1 năm cải tạo và trùng tu, cung điện lịch sử Ca' Giustinian Faccanon tại Venice (Italy) đã chính thức mở cửa trở lại. Điều đặc biệt là không gian này sẽ trở thành địa điểm tổ chức triển lãm nghệ thuật Việt Nam trong khuôn khổ Venice Art Biennale 2026 - một trong những sự kiện nghệ thuật danh giá.

Tình yêu Tổ quốc trong các tác phẩm đoạt Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh

Tình yêu Tổ quốc trong các tác phẩm đoạt Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh

Đi qua những cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, tình yêu Tổ quốc vẫn luôn là ngọn lửa rực cháy trong tâm khảm những người nghệ sĩ. Tại Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh năm 2025, một lần nữa, tình yêu Tổ quốc được khẳng định mạnh mẽ. Đó là sự kết nối giữa quá khứ hào hùng và hiện tại kiên trung, được các tác giả tái hiện bằng tất cả sự trân trọng, lòng biết ơn và ý thức gìn giữ giá trị thiêng liêng của dân tộc.

Gìn giữ múa Mường

Gìn giữ múa Mường

Trong đời sống của đồng bào Mường, các điệu múa truyền thống không chỉ là nghệ thuật biểu diễn mà còn là cách lưu giữ ký ức cộng đồng. Qua bao thế hệ, những bước múa mộc mạc nhưng giàu sức biểu đạt vẫn “sống” mãnh liệt, góp phần khẳng định bản sắc riêng văn hóa Mường tại vùng đất Liên Sơn.

Thư viện tỉnh Lào Cai trưng bày ấn phẩm chào mừng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031

Thư viện tỉnh Lào Cai trưng bày ấn phẩm chào mừng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031

Nhằm đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Thư viện tỉnh Lào Cai tổ chức trưng bày, giới thiệu ấn phẩm tư liệu chuyên đề phục vụ bạn đọc.

Trưng bày 300 tài liệu sách, báo chủ đề 'Quốc hội Việt Nam trong tiến trình đổi mới đất nước'

Trưng bày 300 tài liệu sách, báo chủ đề 'Quốc hội Việt Nam trong tiến trình đổi mới đất nước'

Hướng tới cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, từ ngày 10 đến 20/3, Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội tổ chức trưng bày sách, báo với chủ đề “Quốc hội Việt Nam trong tiến trình đổi mới đất nước” tại địa chỉ 54E Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, Hà Nội).

Tháng 3 thắm đỏ nơi đầu nguồn biên giới

Tháng 3 thắm đỏ nơi đầu nguồn biên giới

Tháng 3, mùa xuân đã vào “độ chín”, khắp các bản làng nơi rẻo cao Tây Bắc ngập tràn trong sắc hoa đào, hoa mận. Tháng 3 cũng là mùa của những lễ hội tưng bừng mở ra khắp nơi. Giữa bầu không khí rộn ràng của mùa xuân, tôi ngược dòng sông Hồng, ngắm những hàng cây mộc miên (hoa gạo) đang “thắp lửa” đỏ rực giữa trời biên giới mà nhớ về những năm tháng lịch sử hào hùng của quân và dân ta bảo vệ từng tấc đất biên cương.

Bắc Ninh tổ chức lễ đón bằng UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Bắc Ninh tổ chức lễ đón bằng UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Tỉnh Bắc Ninh sẽ tổ chức lễ đón nhận bằng của UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, đồng thời công bố Quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới và khai mạc Festival “Về miền di sản - 2026”.

'Việt Nam trên hành trình đổi mới' qua góc nhìn ảnh báo chí

'Việt Nam trên hành trình đổi mới' qua góc nhìn ảnh báo chí

Cuộc thi ảnh báo chí “Việt Nam trên hành trình đổi mới” do Báo Nhân Dân phối hợp với Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức, đã ghi nhận nhiều tác phẩm chất lượng, phản ánh sinh động diện mạo Việt Nam hiện đại, năng động, phát triển bền vững và giàu bản sắc dân tộc.

Tưng bừng lễ hội đền Hai Cô

Tưng bừng lễ hội đền Hai Cô

Ngày 09/3 (tức ngày 21 tháng giêng năm Bính Ngọ), UBND xã Bảo Hà tưng bừng tổ chức lễ hội đền Hai Cô năm 2026. Dự lễ hội có lãnh đạo cấp ủy, chính quyền xã Bảo Hà cùng đông đảo người dân và du khách thập phương.

Người thắp lửa đam mê nhạc cụ dân tộc

Người thắp lửa đam mê nhạc cụ dân tộc

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, khi những giai điệu sôi động của âm nhạc đương đại chiếm ưu thế, tại Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, vẫn có một người phụ nữ lặng lẽ nhưng bền bỉ gìn giữ và lan tỏa giá trị của âm nhạc truyền thống. Đó là cô giáo Trần Huyền Trang. Với cô, tiếng đàn không chỉ là âm thanh, mà là mạch nguồn văn hóa cần được gìn giữ và trao truyền qua các thế hệ.

fb yt zl tw