Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó (hay còn gọi là Xa Phó), xã Sơn Thuỷ, huyện Văn Bàn được tổ chức hằng năm vào tháng 8 hoặc tháng 10 âm lịch với nhiều nghi thức độc đáo. Khi những bông lúa ngoài ruộng hoặc trên nương trịu bông, người Xá Phó náo nức tổ chức nghi lễ rước hồn mẹ lúa về kho để nghỉ ngơi, chuẩn bị cho một năm canh tác mới. Đồng thời, dâng cơm mới mời tổ tiên, mừng cho mùa màng bội thu.

phan le (2).jpg
phan le (3).jpg
Lễ mừng cơm mới là hoạt động cuối cùng của quá trình canh tác, là thời điểm các gia đình dân tộc Xá Phó thu hoạch thành quả của mình. Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó có lịch sử lâu đời, đến nay vẫn được đồng bào duy trì, trở thành nét văn hóa độc đáo trong cuộc sống thường nhật của họ. Để chuẩn bị cho ngày lễ đặc biệt này, bà chủ nhà dậy từ 3 giờ sáng đồ xôi; các thành viên trong gia đình mổ lợn, chuẩn bị các món để làm cỗ cơm mới.
phan le (4).jpg
Người dân mang xôi, đồ ăn đã chế biến lên nhà sàn, nơi diễn ra nghi lễ cúng hồn lúa và hoạt động ăn mừng mùa lúa mới.
phan le (6).jpg
Mọi thứ dùng để cúng mời hồn lúa, dâng tổ tiên như lá cây, các con vật đều được lựa chọn kỹ, cây trồng, con vật sống ở nơi sạch sẽ.
phan le (5).jpg
Mâm lễ được chuẩn bị gồm: 3 bông hoa gừng, 3 chùm cà gai, 1 gói thịt sóc, 3 quả đỗ nương, 3 quả mướp, 1 hoa chuối vỏ bi màu vàng.
phan le (8).jpg
Ngày đầu tiên đi gặt, chỉ có hai vợ chồng chủ nhà, họ dậy sớm chuẩn bị cơm gói, chiếc hái, gùi qua đầu và đặc biệt là hòn đá thần. Ngày đi hái lúa đầu tiên giống như đi đón hồn lúa về nhà nên mọi việc phải được kiêng kỵ thì hồn lúa mới về đến nhà, nên gia chủ phải đi một mạch đến ruộng, không đi đường tắt, trên đường đi không được hỏi chuyện hay trả lời người khác. Trong ảnh: Chủ nhà làm lễ đón hồn lúa.
 phan le (1).jpg
Hòn đá thần (loại đá trắng có nhiều hạt hình ngũ giác tạo thành - trông giống hạt gạo).
phan le (7).jpg
Sau khi chủ nhà làm lý, chị em trong thôn sẽ cùng nhau đi gặt lúa đổi công.
phan le (10).jpg
Người Xá Phó quan niệm rằng, khi hái lúa, mọi người tuyệt đối không được chớp mắt, vì nếu chớp mắt, khi hái và buộc thành từng cum, lúa sẽ bị rụng hạt; cũng không được thở mạnh, vì nếu thở mạnh sẽ làm hồn lúa hoảng sợ mà bỏ đi khỏi ruộng.
phan le (9).jpg
Sau đó, mọi người gùi lúa trở về nhà. Phụ nữ Xá Phó dùng địu qua đầu để gùi, còn đàn ông thì dùng đòn xóc xiên qua hai cum lúa gánh trên vai trở về nhà.
le 13.jpg
Người Xá Phó đưa thóc cất trữ trên sàn gác, khi mang lúa vào nhà, chủ nhà đóng hết các cửa để tránh hồn lúa mẹ sợ mà bỏ đi. Khi mang lúa về nhà, người hái lúa sẽ đặt những cum lúa ở mẹt, chia thành 1 nắm lúa tẻ, 1 nắm lúa nếp dùng để dâng cúng. Trong ảnh: Bà con Xá Phó treo hồn lúa làm lý ở gác bếp.
phan le (11).jpg
phan le (12).jpg
Khi cơm, xôi chín, họ đổ ra mẹt đan rải lá chuối, trên đặt thịt lợn, thịt gà, chén, đũa, rượu, bát canh khoai sọ. Bày xong mâm lễ, bà chủ nhà đặt trước bàn thờ, khấn cúng mời tổ tiên về ăn cơm mới, cầu mong tổ tiên phù hộ hồn lúa năm tiếp theo mùa màng tươi tốt, bông lúa trĩu hạt, phù hộ gia đình con cháu ấm no, hạnh phúc. Ông chủ thắp hương, bày mâm cỗ khấn góc nhà gần cầu thang.
ff096a923b7aef24b66b.jpg
Cúng xong, gia chủ mời cơm khách chung vui, ăn mừng cơm mới với gia đình và người thân.

Phần 2: Hấp dẫn các trò chơi dân gian trong Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sôi động các hoạt động trước ngày khai hội Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Sôi động các hoạt động trước ngày khai hội Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Trước ngày khai hội 16/10, không khí chuẩn bị cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 tại phường Trung Tâm và Nghĩa Lộ diễn ra sôi nổi. Cùng với những đêm luyện tập đại xòe của hàng trăm diễn viên, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm được tăng cường, sẵn sàng đón Nhân dân và du khách.

Người đưa vẻ đẹp hồ Thác Bà ra thế giới

Người đưa vẻ đẹp hồ Thác Bà ra thế giới

Hơn 20 năm cầm máy, Nghệ sĩ nhiếp ảnh Thanh Miền đã kiên trì tìm kiếm những góc nhìn riêng để khắc họa vẻ đẹp của hồ Thác Bà - “Vịnh Hạ Long trên núi”. Từ những đảo xanh, mặt nước mênh mang, những đàn chim sải cánh, đến nhịp sống của cư dân vùng hồ, vẻ đẹp ấy qua ống kính của ông không chỉ được lưu giữ mà còn từng bước vươn ra sân chơi nhiếp ảnh quốc tế, để hồ Thác Bà được biết đến nhiều hơn.

Nơi nuôi dưỡng cảm xúc tuổi mộng mơ

Nơi nuôi dưỡng cảm xúc tuổi mộng mơ

Qua lăng kính hồn nhiên và tiếng nói chân thực của những cây bút tuổi học trò, văn học trẻ mang những gam màu tươi mới, tràn đầy hơi thở cuộc sống. Các chuyên trang “Trang học đường”, “Văn học trẻ” của Tạp chí Văn nghệ Lào Cai là sân chơi khơi nguồn cảm hứng, nuôi dưỡng tình yêu văn chương, đồng thời góp phần tạo nguồn tác giả trẻ kế cận cho Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh.

Giữ nghề truyền thống gắn với phát triển sinh kế

Giữ nghề truyền thống gắn với phát triển sinh kế

Nhiều nghề truyền thống ở Lào Cai đang được duy trì, phát huy giá trị văn hóa và từng bước tạo việc làm, thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, không ít nghề vẫn sản xuất nhỏ, thiếu thị trường, thiếu lực lượng kế cận, đứng trước nguy cơ mai một. Thực tế đặt ra yêu cầu bảo tồn nghề không chỉ để gìn giữ bản sắc, mà phải gắn với phát triển sinh kế, tạo giá trị kinh tế.

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc”, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm nay diễn ra từ ngày 15 - 21/10/2026, đúng vào dịp kỷ niệm 5 năm nghệ thuật xòe Thái được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

UBND tỉnh họp báo Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

UBND tỉnh họp báo Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Chiều 6/10, UBND tỉnh Lào Cai tổ chức họp báo thông tin về Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc”. Đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh- Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội; đồng chí Nông Việt Yên – Giám đốc sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì họp báo.

Thác Voi Phục - Tiềm năng du lịch đang được đánh thức

Thác Voi Phục - Tiềm năng du lịch đang được đánh thức

Ẩn mình giữa núi rừng thôn Đồng Song, xã Quy Mông, tỉnh Lào Cai, thác Voi Phục mang vẻ đẹp nguyên sơ với những tầng đá nối tiếp, dòng nước len qua núi rừng. Từ một địa danh còn ít người biết đến, nơi đây đang dần được du khách tìm đến khám phá, trải nghiệm.

Bánh Sú chiên - Hương vị chợ phiên Bắc Hà

Bánh Sú chiên - Hương vị chợ phiên Bắc Hà

Có dịp đi qua khu ẩm thực ở chợ Bắc Hà, du khách thường bị thu hút bởi mùi thơm lan tỏa trong không gian, vô cùng kích thích vị giác. Đó là hương thơm từ chảo bánh Sú chiên vàng ruộm, nóng hổi - món quà mộc mạc đã gắn bó với đời sống của người Tày, người Nùng qua bao thế hệ.

Giữ hồn Then, ngân điệu Tính nơi vùng đất Ngọc

Giữ hồn Then, ngân điệu Tính nơi vùng đất Ngọc

Ở vùng đất Ngọc, những câu hát Then, tiếng đàn Tính của đồng bào dân tộc Tày vẫn ngân vang giữa nhịp sống mới. Qua nhiều thế hệ, những giá trị văn hóa đặc sắc ấy được gìn giữ, trao truyền, để không chỉ còn trong ký ức mà tiếp tục hiện diện sinh động trong đời sống cộng đồng hôm nay.

fb yt zl tw