Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó (hay còn gọi là Xa Phó), xã Sơn Thuỷ, huyện Văn Bàn được tổ chức hằng năm vào tháng 8 hoặc tháng 10 âm lịch với nhiều nghi thức độc đáo. Khi những bông lúa ngoài ruộng hoặc trên nương trịu bông, người Xá Phó náo nức tổ chức nghi lễ rước hồn mẹ lúa về kho để nghỉ ngơi, chuẩn bị cho một năm canh tác mới. Đồng thời, dâng cơm mới mời tổ tiên, mừng cho mùa màng bội thu.

phan le (2).jpg
phan le (3).jpg
Lễ mừng cơm mới là hoạt động cuối cùng của quá trình canh tác, là thời điểm các gia đình dân tộc Xá Phó thu hoạch thành quả của mình. Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó có lịch sử lâu đời, đến nay vẫn được đồng bào duy trì, trở thành nét văn hóa độc đáo trong cuộc sống thường nhật của họ. Để chuẩn bị cho ngày lễ đặc biệt này, bà chủ nhà dậy từ 3 giờ sáng đồ xôi; các thành viên trong gia đình mổ lợn, chuẩn bị các món để làm cỗ cơm mới.
phan le (4).jpg
Người dân mang xôi, đồ ăn đã chế biến lên nhà sàn, nơi diễn ra nghi lễ cúng hồn lúa và hoạt động ăn mừng mùa lúa mới.
phan le (6).jpg
Mọi thứ dùng để cúng mời hồn lúa, dâng tổ tiên như lá cây, các con vật đều được lựa chọn kỹ, cây trồng, con vật sống ở nơi sạch sẽ.
phan le (5).jpg
Mâm lễ được chuẩn bị gồm: 3 bông hoa gừng, 3 chùm cà gai, 1 gói thịt sóc, 3 quả đỗ nương, 3 quả mướp, 1 hoa chuối vỏ bi màu vàng.
phan le (8).jpg
Ngày đầu tiên đi gặt, chỉ có hai vợ chồng chủ nhà, họ dậy sớm chuẩn bị cơm gói, chiếc hái, gùi qua đầu và đặc biệt là hòn đá thần. Ngày đi hái lúa đầu tiên giống như đi đón hồn lúa về nhà nên mọi việc phải được kiêng kỵ thì hồn lúa mới về đến nhà, nên gia chủ phải đi một mạch đến ruộng, không đi đường tắt, trên đường đi không được hỏi chuyện hay trả lời người khác. Trong ảnh: Chủ nhà làm lễ đón hồn lúa.
 phan le (1).jpg
Hòn đá thần (loại đá trắng có nhiều hạt hình ngũ giác tạo thành - trông giống hạt gạo).
phan le (7).jpg
Sau khi chủ nhà làm lý, chị em trong thôn sẽ cùng nhau đi gặt lúa đổi công.
phan le (10).jpg
Người Xá Phó quan niệm rằng, khi hái lúa, mọi người tuyệt đối không được chớp mắt, vì nếu chớp mắt, khi hái và buộc thành từng cum, lúa sẽ bị rụng hạt; cũng không được thở mạnh, vì nếu thở mạnh sẽ làm hồn lúa hoảng sợ mà bỏ đi khỏi ruộng.
phan le (9).jpg
Sau đó, mọi người gùi lúa trở về nhà. Phụ nữ Xá Phó dùng địu qua đầu để gùi, còn đàn ông thì dùng đòn xóc xiên qua hai cum lúa gánh trên vai trở về nhà.
le 13.jpg
Người Xá Phó đưa thóc cất trữ trên sàn gác, khi mang lúa vào nhà, chủ nhà đóng hết các cửa để tránh hồn lúa mẹ sợ mà bỏ đi. Khi mang lúa về nhà, người hái lúa sẽ đặt những cum lúa ở mẹt, chia thành 1 nắm lúa tẻ, 1 nắm lúa nếp dùng để dâng cúng. Trong ảnh: Bà con Xá Phó treo hồn lúa làm lý ở gác bếp.
phan le (11).jpg
phan le (12).jpg
Khi cơm, xôi chín, họ đổ ra mẹt đan rải lá chuối, trên đặt thịt lợn, thịt gà, chén, đũa, rượu, bát canh khoai sọ. Bày xong mâm lễ, bà chủ nhà đặt trước bàn thờ, khấn cúng mời tổ tiên về ăn cơm mới, cầu mong tổ tiên phù hộ hồn lúa năm tiếp theo mùa màng tươi tốt, bông lúa trĩu hạt, phù hộ gia đình con cháu ấm no, hạnh phúc. Ông chủ thắp hương, bày mâm cỗ khấn góc nhà gần cầu thang.
ff096a923b7aef24b66b.jpg
Cúng xong, gia chủ mời cơm khách chung vui, ăn mừng cơm mới với gia đình và người thân.

Phần 2: Hấp dẫn các trò chơi dân gian trong Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khi thi ca hòa quyện cùng sắc xuân

Khi thi ca hòa quyện cùng sắc xuân

Trong không khí rộn ràng của những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật (VHNT) tỉnh Lào Cai, Ngày thơ Việt Nam đã được tổ chức trang trọng và đầy cảm hứng. Với chủ đề “Trước biển lớn”, sự kiện không chỉ là sân chơi của những tâm hồn đồng điệu mà còn là minh chứng cho sức sống mạnh mẽ của thi ca trong dòng chảy phát triển chung của đất nước.

Sôi nổi lễ hội Rằm tháng Giêng ở Nghĩa Lộ

Sôi nổi lễ hội Rằm tháng Giêng ở Nghĩa Lộ

Chiều 03/3 (Rằm tháng Giêng Bính Ngọ), tại sân Nhà văn hóa Tổ dân phố Đêu 1, phường Nghĩa Lộ tưng bừng tổ chức lễ cúng cây còn và hội trò chơi dân gian truyền thống, thu hút đông Nhân dân và du khách thập phương, tạo khí thế sôi nổi những ngày đầu xuân.

Phát động cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật “Viết tiếp bản hùng ca chiến thắng”

Phát động cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật “Viết tiếp bản hùng ca chiến thắng”

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai vừa ban hành văn bản đề nghị các cơ quan, đơn vị phối hợp triển khai Cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật với chủ đề "Viết tiếp bản hùng ca chiến thắng". Đây là hoạt động trọng tâm hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Quân khu 2 (19/10/1946 - 19/10/2026).

Nghi lễ dâng hương Thánh Mẫu Linh Từ tại Lễ hội Đền Mẫu Nam Cường.

Đặc sắc Lễ hội đền Mẫu Nam Cường

Sáng 03/3 (tức ngày 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026), hàng ngàn người dân và du khách thập phương có mặt tại khu Di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường, phường Nam Cường, tỉnh Lào Cai để tham dự Lễ hội đền Mẫu Nam Cường.

Đặc sắc nghi lễ Nhảy lửa ở Bảo Nhai

Đặc sắc nghi lễ Nhảy lửa ở Bảo Nhai

Nhảy lửa là nghi lễ linh thiêng của người Dao đỏ ở xã Bảo Nhai. Nhiều năm trước, nghi lễ dân gian được đưa vào chương trình lễ hội của huyện Bắc Hà cũ, trở thành sản phẩm du lịch độc đáo, được người dân và du khách đón đợi.

Sắc màu văn hóa truyền thống tại Lễ hội đền Thượng

Sắc màu văn hóa truyền thống tại Lễ hội đền Thượng

Lễ hội đền Thượng (phường Lào Cai) diễn ra từ ngày 01 - 03/3 (tức 13 - 15 tháng Giêng). Năm 2026, lễ hội đặc biệt hơn khi lần đầu tiên tổ chức trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và tròn 10 năm được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Trong không gian linh thiêng của lễ hội, sắc màu văn hóa truyền thống được lan tỏa, tạo sức hút với Nhân dân và du khách.

Giữ hồn bản Mường qua điệu múa Mơi

Giữ hồn bản Mường qua điệu múa Mơi

Giữa tiết xuân rộn ràng, đồng bào Mường ở xã Liên Sơn lại nô nức bước vào mùa lễ hội. Trong không gian văn hóa đậm đặc sắc màu ấy, điệu múa Mơi khởi lên như nhịp cầu nối giữa con người với thần linh, giữa hiện tại với cội nguồn, làm nên nét chấm phá độc đáo trong bức tranh văn hóa ngày xuân của vùng đất này.

Long trọng nghi thức Lễ tế dân gian đền Thượng

Long trọng nghi thức Lễ tế dân gian đền Thượng

Chiều 02/3 (tức ngày 14 tháng Giêng), tại sân đại bái đền Thượng đã diễn ra Lễ tế dân gian đền Thượng. Đây là hoạt động ý nghĩa nằm trong khuôn khổ Lễ hội đền Thượng xuân Bính Ngọ 2026 - 10 năm Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

Tưng bừng Lễ hội xuống đồng Bản Liền năm 2026

Tưng bừng Lễ hội xuống đồng Bản Liền năm 2026

Ngày 01/3, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã Bản Liền long trọng tổ chức Lễ hội xuống đồng - nét đẹp văn hóa truyền thống lâu đời của đồng bào dân tộc Tày trên địa bàn. Hoạt động gắn với chuỗi sự kiện mừng Đảng quang vinh, mừng xuân mới, tạo khí thế thi đua sôi nổi ngay từ những ngày đầu năm.

Đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường

Đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường

Trong khuôn khổ Lễ hội đền Thượng (phường Lào Cai), tối 01/3 (ngày 13 tháng Giêng) tại sân đền Thượng đã diễn ra đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường. Hoạt động thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

Với chủ đề “950 năm Quốc học - Khơi dậy khát vọng hiền tài cho kỷ nguyên phát triển mới”, lễ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám dự kiến diễn ra vào 19h30 ngày 14/11/2026 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám với quy mô cấp quốc gia, có sự tham dự của khách quốc tế, gắn với Festival Thăng Long - Hà Nội và các sự kiện văn hóa lớn trong tháng 11/2026.

fb yt zl tw