Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó (hay còn gọi là Xa Phó), xã Sơn Thuỷ, huyện Văn Bàn được tổ chức hằng năm vào tháng 8 hoặc tháng 10 âm lịch với nhiều nghi thức độc đáo. Khi những bông lúa ngoài ruộng hoặc trên nương trịu bông, người Xá Phó náo nức tổ chức nghi lễ rước hồn mẹ lúa về kho để nghỉ ngơi, chuẩn bị cho một năm canh tác mới. Đồng thời, dâng cơm mới mời tổ tiên, mừng cho mùa màng bội thu.

phan le (2).jpg
phan le (3).jpg
Lễ mừng cơm mới là hoạt động cuối cùng của quá trình canh tác, là thời điểm các gia đình dân tộc Xá Phó thu hoạch thành quả của mình. Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó có lịch sử lâu đời, đến nay vẫn được đồng bào duy trì, trở thành nét văn hóa độc đáo trong cuộc sống thường nhật của họ. Để chuẩn bị cho ngày lễ đặc biệt này, bà chủ nhà dậy từ 3 giờ sáng đồ xôi; các thành viên trong gia đình mổ lợn, chuẩn bị các món để làm cỗ cơm mới.
phan le (4).jpg
Người dân mang xôi, đồ ăn đã chế biến lên nhà sàn, nơi diễn ra nghi lễ cúng hồn lúa và hoạt động ăn mừng mùa lúa mới.
phan le (6).jpg
Mọi thứ dùng để cúng mời hồn lúa, dâng tổ tiên như lá cây, các con vật đều được lựa chọn kỹ, cây trồng, con vật sống ở nơi sạch sẽ.
phan le (5).jpg
Mâm lễ được chuẩn bị gồm: 3 bông hoa gừng, 3 chùm cà gai, 1 gói thịt sóc, 3 quả đỗ nương, 3 quả mướp, 1 hoa chuối vỏ bi màu vàng.
phan le (8).jpg
Ngày đầu tiên đi gặt, chỉ có hai vợ chồng chủ nhà, họ dậy sớm chuẩn bị cơm gói, chiếc hái, gùi qua đầu và đặc biệt là hòn đá thần. Ngày đi hái lúa đầu tiên giống như đi đón hồn lúa về nhà nên mọi việc phải được kiêng kỵ thì hồn lúa mới về đến nhà, nên gia chủ phải đi một mạch đến ruộng, không đi đường tắt, trên đường đi không được hỏi chuyện hay trả lời người khác. Trong ảnh: Chủ nhà làm lễ đón hồn lúa.
 phan le (1).jpg
Hòn đá thần (loại đá trắng có nhiều hạt hình ngũ giác tạo thành - trông giống hạt gạo).
phan le (7).jpg
Sau khi chủ nhà làm lý, chị em trong thôn sẽ cùng nhau đi gặt lúa đổi công.
phan le (10).jpg
Người Xá Phó quan niệm rằng, khi hái lúa, mọi người tuyệt đối không được chớp mắt, vì nếu chớp mắt, khi hái và buộc thành từng cum, lúa sẽ bị rụng hạt; cũng không được thở mạnh, vì nếu thở mạnh sẽ làm hồn lúa hoảng sợ mà bỏ đi khỏi ruộng.
phan le (9).jpg
Sau đó, mọi người gùi lúa trở về nhà. Phụ nữ Xá Phó dùng địu qua đầu để gùi, còn đàn ông thì dùng đòn xóc xiên qua hai cum lúa gánh trên vai trở về nhà.
le 13.jpg
Người Xá Phó đưa thóc cất trữ trên sàn gác, khi mang lúa vào nhà, chủ nhà đóng hết các cửa để tránh hồn lúa mẹ sợ mà bỏ đi. Khi mang lúa về nhà, người hái lúa sẽ đặt những cum lúa ở mẹt, chia thành 1 nắm lúa tẻ, 1 nắm lúa nếp dùng để dâng cúng. Trong ảnh: Bà con Xá Phó treo hồn lúa làm lý ở gác bếp.
phan le (11).jpg
phan le (12).jpg
Khi cơm, xôi chín, họ đổ ra mẹt đan rải lá chuối, trên đặt thịt lợn, thịt gà, chén, đũa, rượu, bát canh khoai sọ. Bày xong mâm lễ, bà chủ nhà đặt trước bàn thờ, khấn cúng mời tổ tiên về ăn cơm mới, cầu mong tổ tiên phù hộ hồn lúa năm tiếp theo mùa màng tươi tốt, bông lúa trĩu hạt, phù hộ gia đình con cháu ấm no, hạnh phúc. Ông chủ thắp hương, bày mâm cỗ khấn góc nhà gần cầu thang.
ff096a923b7aef24b66b.jpg
Cúng xong, gia chủ mời cơm khách chung vui, ăn mừng cơm mới với gia đình và người thân.

Phần 2: Hấp dẫn các trò chơi dân gian trong Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Chiều 24/7, đoàn giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh do bà Lê Thị Hồng Vân - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh làm trưởng đoàn, đã làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc thực hiện các quy định của pháp luật và công tác quản lý Nhà nước về thiết chế văn hóa trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

​Những tác phẩm văn học đi cùng năm tháng

​Những tác phẩm văn học đi cùng năm tháng

Nếu những tư liệu lịch sử ghi lại dòng chảy thời gian bằng sự kiện, thì văn học chính là nơi lưu giữ linh hồn và cảm xúc của thời kỳ oanh liệt. Trong những ngày tháng 7 lịch sử - tháng của sự tri ân, tưởng nhớ và ghi ơn, những tác phẩm văn học về người lính lại vang lên khúc tráng ca bất tử. Từ lời kể chân thực của các cựu chiến binh, nhân vật lịch sử, các nhà văn đã khắc họa hình tượng Bộ đội Cụ Hồ bằng ngôn từ mộc mạc nhưng giàu cảm xúc.

Gìn giữ âm nhạc dân gian trước làn sóng AI

Gìn giữ âm nhạc dân gian trước làn sóng AI

Trong kỷ nguyên số, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể “phóng tác” một bản nhạc mang âm hưởng đại ngàn chỉ sau vài giây. Sự bùng nổ này mang lại cơ hội lan tỏa nhanh chóng nhưng cũng đặt ra thách thức về sự rập khuôn, hời hợt và nguy cơ mai một âm nhạc dân gian. Đứng trước làn sóng công nghệ, câu chuyện giữ gìn và bảo tồn bản sắc âm nhạc dân gian đang là bài toán đầy trăn trở đối với các nhà quản lý, đào tạo và chính các nghệ sĩ địa phương.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai làm việc với Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, thống nhất nhiều nội dung hợp tác

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai làm việc với Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, thống nhất nhiều nội dung hợp tác

Chiều 17/7, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai có buổi làm việc với Trường Đại học Văn hóa Hà Nội nhằm trao đổi, thống nhất các nội dung phối hợp trong công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực văn hóa, thể thao và du lịch; nghiên cứu khoa học; tổ chức hội thảo, tọa đàm chuyên môn; kết nối thực tập, thực tế và tạo cơ hội việc làm cho sinh viên.

Đặc sắc Chương trình nghệ thuật “Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”: Lan tỏa bản sắc, kết nối cơ hội đầu tư

Đặc sắc Chương trình nghệ thuật “Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”: Lan tỏa bản sắc, kết nối cơ hội đầu tư

Ngay sau nghi lễ chào cờ, tối 16/7, tại Quảng trường 19/8, hàng nghìn người dân, du khách cùng các đại biểu, nhà đầu tư đã hòa mình vào Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”. Không chỉ là bữa tiệc nghệ thuật giàu bản sắc, chương trình còn là lời chào nồng hậu của tỉnh Lào Cai gửi tới bạn bè, du khách và cộng đồng doanh nghiệp trước thềm Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Hội nghị Xúc tiến Đầu tư tỉnh Lào Cai năm 2026 với chủ đề: “Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”!

Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Hội nghị Xúc tiến Đầu tư tỉnh Lào Cai năm 2026 với chủ đề: “Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”!

Chương trình được thực hiện bởi Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật và Thể thao tỉnh với sự tham gia của các diễn viên chuyên nghiệp và không chuyên; đặc biệt là lực lượng nòng cốt đến từ các đội văn nghệ quần chúng, các câu lạc bộ văn hóa dân gian của các xã, phường - Những hạt nhân tích cực trong công tác bảo tồn, gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa các dân tộc tỉnh Lào Cai. Chương trình còn có sự tham gia của các nghệ nhân, các em học sinh, sinh viên và đông đảo lực lượng quần chúng trên địa bàn tỉnh.

Đoàn Xòe Thái phường Trung Tâm sẵn sàng tỏa sáng tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Lào Cai 2026

Đoàn Xòe Thái phường Trung Tâm sẵn sàng tỏa sáng tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Lào Cai 2026

Hòa chung không khí chuẩn bị cho Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Lào Cai năm 2026, Đoàn nghệ thuật Xòe Thái phường Trung Tâm đã sẵn sàng tham gia Chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc" cùng các hoạt động trình diễn đường phố trong khuôn khổ hội nghị.

Hành trình chạm tay vào giấc mơ âm nhạc

Hành trình chạm tay vào giấc mơ âm nhạc

Đêm chung kết cuộc thi Music Festival & Competition 2026 với chủ đề "Soul Serenade - Passion Grows" tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đã chính thức khép lại. Vượt qua nhiều tài năng trẻ trên cả nước, em Đỗ Lê Anh Đức, học sinh lớp 8K, Trường THCS Lê Hồng Phong, phường Yên Bái, đã xuất sắc chinh phục Ban Giám khảo để giành Giải Vàng danh giá.

fb yt zl tw