Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó (hay còn gọi là Xa Phó), xã Sơn Thuỷ, huyện Văn Bàn được tổ chức hằng năm vào tháng 8 hoặc tháng 10 âm lịch với nhiều nghi thức độc đáo. Khi những bông lúa ngoài ruộng hoặc trên nương trịu bông, người Xá Phó náo nức tổ chức nghi lễ rước hồn mẹ lúa về kho để nghỉ ngơi, chuẩn bị cho một năm canh tác mới. Đồng thời, dâng cơm mới mời tổ tiên, mừng cho mùa màng bội thu.

phan le (2).jpg
phan le (3).jpg
Lễ mừng cơm mới là hoạt động cuối cùng của quá trình canh tác, là thời điểm các gia đình dân tộc Xá Phó thu hoạch thành quả của mình. Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó có lịch sử lâu đời, đến nay vẫn được đồng bào duy trì, trở thành nét văn hóa độc đáo trong cuộc sống thường nhật của họ. Để chuẩn bị cho ngày lễ đặc biệt này, bà chủ nhà dậy từ 3 giờ sáng đồ xôi; các thành viên trong gia đình mổ lợn, chuẩn bị các món để làm cỗ cơm mới.
phan le (4).jpg
Người dân mang xôi, đồ ăn đã chế biến lên nhà sàn, nơi diễn ra nghi lễ cúng hồn lúa và hoạt động ăn mừng mùa lúa mới.
phan le (6).jpg
Mọi thứ dùng để cúng mời hồn lúa, dâng tổ tiên như lá cây, các con vật đều được lựa chọn kỹ, cây trồng, con vật sống ở nơi sạch sẽ.
phan le (5).jpg
Mâm lễ được chuẩn bị gồm: 3 bông hoa gừng, 3 chùm cà gai, 1 gói thịt sóc, 3 quả đỗ nương, 3 quả mướp, 1 hoa chuối vỏ bi màu vàng.
phan le (8).jpg
Ngày đầu tiên đi gặt, chỉ có hai vợ chồng chủ nhà, họ dậy sớm chuẩn bị cơm gói, chiếc hái, gùi qua đầu và đặc biệt là hòn đá thần. Ngày đi hái lúa đầu tiên giống như đi đón hồn lúa về nhà nên mọi việc phải được kiêng kỵ thì hồn lúa mới về đến nhà, nên gia chủ phải đi một mạch đến ruộng, không đi đường tắt, trên đường đi không được hỏi chuyện hay trả lời người khác. Trong ảnh: Chủ nhà làm lễ đón hồn lúa.
 phan le (1).jpg
Hòn đá thần (loại đá trắng có nhiều hạt hình ngũ giác tạo thành - trông giống hạt gạo).
phan le (7).jpg
Sau khi chủ nhà làm lý, chị em trong thôn sẽ cùng nhau đi gặt lúa đổi công.
phan le (10).jpg
Người Xá Phó quan niệm rằng, khi hái lúa, mọi người tuyệt đối không được chớp mắt, vì nếu chớp mắt, khi hái và buộc thành từng cum, lúa sẽ bị rụng hạt; cũng không được thở mạnh, vì nếu thở mạnh sẽ làm hồn lúa hoảng sợ mà bỏ đi khỏi ruộng.
phan le (9).jpg
Sau đó, mọi người gùi lúa trở về nhà. Phụ nữ Xá Phó dùng địu qua đầu để gùi, còn đàn ông thì dùng đòn xóc xiên qua hai cum lúa gánh trên vai trở về nhà.
le 13.jpg
Người Xá Phó đưa thóc cất trữ trên sàn gác, khi mang lúa vào nhà, chủ nhà đóng hết các cửa để tránh hồn lúa mẹ sợ mà bỏ đi. Khi mang lúa về nhà, người hái lúa sẽ đặt những cum lúa ở mẹt, chia thành 1 nắm lúa tẻ, 1 nắm lúa nếp dùng để dâng cúng. Trong ảnh: Bà con Xá Phó treo hồn lúa làm lý ở gác bếp.
phan le (11).jpg
phan le (12).jpg
Khi cơm, xôi chín, họ đổ ra mẹt đan rải lá chuối, trên đặt thịt lợn, thịt gà, chén, đũa, rượu, bát canh khoai sọ. Bày xong mâm lễ, bà chủ nhà đặt trước bàn thờ, khấn cúng mời tổ tiên về ăn cơm mới, cầu mong tổ tiên phù hộ hồn lúa năm tiếp theo mùa màng tươi tốt, bông lúa trĩu hạt, phù hộ gia đình con cháu ấm no, hạnh phúc. Ông chủ thắp hương, bày mâm cỗ khấn góc nhà gần cầu thang.
ff096a923b7aef24b66b.jpg
Cúng xong, gia chủ mời cơm khách chung vui, ăn mừng cơm mới với gia đình và người thân.

Phần 2: Hấp dẫn các trò chơi dân gian trong Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hành trình chạm tay vào giấc mơ âm nhạc

Hành trình chạm tay vào giấc mơ âm nhạc

Đêm chung kết cuộc thi Music Festival & Competition 2026 với chủ đề "Soul Serenade - Passion Grows" tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đã chính thức khép lại. Vượt qua nhiều tài năng trẻ trên cả nước, em Đỗ Lê Anh Đức, học sinh lớp 8K, Trường THCS Lê Hồng Phong, phường Yên Bái, đã xuất sắc chinh phục Ban Giám khảo để giành Giải Vàng danh giá.

Phở Việt Nam - Điểm nhấn nổi bật trong sự kiện giao lưu văn hóa và ẩm thực ASEAN tại Phần Lan

Phở Việt Nam - Điểm nhấn nổi bật trong sự kiện giao lưu văn hóa và ẩm thực ASEAN tại Phần Lan

Sự đón nhận nồng nhiệt của bạn bè quốc tế đối với món ăn Việt Nam, đặc biệt là phở một lần nữa khẳng định sức hấp dẫn và giá trị của ẩm thực Việt Nam như một cầu nối văn hóa, góp phần tăng cường giao lưu nhân dân, quảng bá hình ảnh Việt Nam và lan tỏa bản sắc của Cộng đồng ASEAN tại Phần Lan.

Khám phá quần thể lim xanh trên đỉnh Pù Đinh

Khám phá quần thể lim xanh trên đỉnh Pù Đinh

Con đường uốn lượn lên đỉnh Pù Đinh, xã Chiềng Ken trong buổi sớm mùa hè phủ một màu xanh mát. Dưới những tán lim cổ thụ xòe rộng, ánh nắng len qua từng kẽ lá, in vệt sáng lấp lánh trên những bậc đá dẫn vào đền Ken. Trải qua hàng trăm năm, quần thể lim xanh nơi đây vẫn bền bỉ tỏa bóng, trở thành điểm nhấn đặc biệt của Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh - đền Ken cũng là “lá phổi xanh” quý giá giữa vùng đất Chiềng Ken này.

Nơi giữ tiếng mẹ đẻ

Nơi giữ tiếng mẹ đẻ

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị văn hóa đứng trước nguy cơ mai một, có những mái nhà nơi vùng cao vẫn ngày ngày vang lên tiếng Dao, tiếng Giáy, tiếng Mông, tiếng Tày... không phải ở lớp tập huấn, mà trong từng bữa cơm, từng câu chuyện trước bếp lửa.

Lào Cai đưa văn hóa vào chiến lược xúc tiến đầu tư

Lào Cai đưa văn hóa vào chiến lược xúc tiến đầu tư

Không chỉ giới thiệu danh mục dự án, quỹ đất hay các chính sách ưu đãi tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026, Lào Cai còn lựa chọn một "tài sản" đặc biệt để giới thiệu với các nhà đầu tư: bản sắc văn hóa. Những giá trị được bồi đắp qua nhiều thế hệ đang được tỉnh nhìn nhận như một nguồn lực phát triển mới, mở rộng không gian đầu tư từ du lịch, dịch vụ đến công nghiệp văn hóa, tạo nên sức hấp dẫn khác biệt cho vùng đất cửa ngõ Tây Bắc.

Khám phá Việt Nam trong cuộc phiêu lưu đa giác quan

Khám phá Việt Nam trong cuộc phiêu lưu đa giác quan

Không nằm ở yếu tố đơn lẻ, sức hấp dẫn riêng biệt của điểm đến Việt được làm nên bởi sự hòa quyện từ nhiều lớp trải nghiệm khác nhau, gắn liền với chiều sâu văn hóa bản địa. Từ những phiên chợ vùng cao, lễ hội truyền thống đến các làng nghề lâu đời... tất cả đều được gìn giữ và hiện diện sống động trong đời sống thường nhật.

Justin Bieber, Madonna, Shakira và BTS sẽ biểu diễn giữa giờ trận chung kết World Cup 2026

Justin Bieber, Madonna, Shakira và BTS sẽ biểu diễn giữa giờ trận chung kết World Cup 2026

Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) và tổ chức Global Citizen vừa chính thức công bố ca sĩ Justin Bieber sẽ tham gia chương trình biểu diễn giữa giờ trận chung kết FIFA World Cup 2026. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử World Cup, trận chung kết có chương trình biểu diễn giữa giờ theo mô hình của sự kiện Super Bowl.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại phường Nghĩa Lộ

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại phường Nghĩa Lộ

Sáng 9/7, Đoàn giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai do bà Lê Thị Hồng Vân - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn, đã làm việc với UBND phường Nghĩa Lộ về việc thực hiện các quy định của pháp luật và công tác quản lý nhà nước đối với hệ thống thiết chế văn hóa trên địa bàn. 

Khi họa tiết kể chuyện nhân sinh

Khi họa tiết kể chuyện nhân sinh

Không chỉ là trang phục mặc hằng ngày, bộ y phục của đồng bào Dao Đỏ như một cuốn “nhật ký” bằng hình ảnh, nơi lưu giữ lịch sử, văn hóa tộc người. Qua từng đường kim mũi chỉ, những họa tiết hoa văn như những lời kể thầm lặng về mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên; gửi gắm khát vọng về cuộc sống bình yên, hạnh phúc, đồng thời tôn vinh đôi bàn tay khéo léo và tâm hồn rộng mở của người phụ nữ vùng cao.

Phường Âu Lâu phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo)

Phường Âu Lâu phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo)

Chiều 6/7, UBND phường Âu Lâu, tỉnh Lào Cai đã tổ chức phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo) phường Âu Lâu trên phạm vi toàn quốc nhằm lựa chọn biểu trưng chính thức đại diện cho hình ảnh, bản sắc và khát vọng phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.

fb yt zl tw