Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Độc đáo nghi thức mừng cơm mới của người Xá Phó

Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó (hay còn gọi là Xa Phó), xã Sơn Thuỷ, huyện Văn Bàn được tổ chức hằng năm vào tháng 8 hoặc tháng 10 âm lịch với nhiều nghi thức độc đáo. Khi những bông lúa ngoài ruộng hoặc trên nương trịu bông, người Xá Phó náo nức tổ chức nghi lễ rước hồn mẹ lúa về kho để nghỉ ngơi, chuẩn bị cho một năm canh tác mới. Đồng thời, dâng cơm mới mời tổ tiên, mừng cho mùa màng bội thu.

phan le (2).jpg
phan le (3).jpg
Lễ mừng cơm mới là hoạt động cuối cùng của quá trình canh tác, là thời điểm các gia đình dân tộc Xá Phó thu hoạch thành quả của mình. Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó có lịch sử lâu đời, đến nay vẫn được đồng bào duy trì, trở thành nét văn hóa độc đáo trong cuộc sống thường nhật của họ. Để chuẩn bị cho ngày lễ đặc biệt này, bà chủ nhà dậy từ 3 giờ sáng đồ xôi; các thành viên trong gia đình mổ lợn, chuẩn bị các món để làm cỗ cơm mới.
phan le (4).jpg
Người dân mang xôi, đồ ăn đã chế biến lên nhà sàn, nơi diễn ra nghi lễ cúng hồn lúa và hoạt động ăn mừng mùa lúa mới.
phan le (6).jpg
Mọi thứ dùng để cúng mời hồn lúa, dâng tổ tiên như lá cây, các con vật đều được lựa chọn kỹ, cây trồng, con vật sống ở nơi sạch sẽ.
phan le (5).jpg
Mâm lễ được chuẩn bị gồm: 3 bông hoa gừng, 3 chùm cà gai, 1 gói thịt sóc, 3 quả đỗ nương, 3 quả mướp, 1 hoa chuối vỏ bi màu vàng.
phan le (8).jpg
Ngày đầu tiên đi gặt, chỉ có hai vợ chồng chủ nhà, họ dậy sớm chuẩn bị cơm gói, chiếc hái, gùi qua đầu và đặc biệt là hòn đá thần. Ngày đi hái lúa đầu tiên giống như đi đón hồn lúa về nhà nên mọi việc phải được kiêng kỵ thì hồn lúa mới về đến nhà, nên gia chủ phải đi một mạch đến ruộng, không đi đường tắt, trên đường đi không được hỏi chuyện hay trả lời người khác. Trong ảnh: Chủ nhà làm lễ đón hồn lúa.
 phan le (1).jpg
Hòn đá thần (loại đá trắng có nhiều hạt hình ngũ giác tạo thành - trông giống hạt gạo).
phan le (7).jpg
Sau khi chủ nhà làm lý, chị em trong thôn sẽ cùng nhau đi gặt lúa đổi công.
phan le (10).jpg
Người Xá Phó quan niệm rằng, khi hái lúa, mọi người tuyệt đối không được chớp mắt, vì nếu chớp mắt, khi hái và buộc thành từng cum, lúa sẽ bị rụng hạt; cũng không được thở mạnh, vì nếu thở mạnh sẽ làm hồn lúa hoảng sợ mà bỏ đi khỏi ruộng.
phan le (9).jpg
Sau đó, mọi người gùi lúa trở về nhà. Phụ nữ Xá Phó dùng địu qua đầu để gùi, còn đàn ông thì dùng đòn xóc xiên qua hai cum lúa gánh trên vai trở về nhà.
le 13.jpg
Người Xá Phó đưa thóc cất trữ trên sàn gác, khi mang lúa vào nhà, chủ nhà đóng hết các cửa để tránh hồn lúa mẹ sợ mà bỏ đi. Khi mang lúa về nhà, người hái lúa sẽ đặt những cum lúa ở mẹt, chia thành 1 nắm lúa tẻ, 1 nắm lúa nếp dùng để dâng cúng. Trong ảnh: Bà con Xá Phó treo hồn lúa làm lý ở gác bếp.
phan le (11).jpg
phan le (12).jpg
Khi cơm, xôi chín, họ đổ ra mẹt đan rải lá chuối, trên đặt thịt lợn, thịt gà, chén, đũa, rượu, bát canh khoai sọ. Bày xong mâm lễ, bà chủ nhà đặt trước bàn thờ, khấn cúng mời tổ tiên về ăn cơm mới, cầu mong tổ tiên phù hộ hồn lúa năm tiếp theo mùa màng tươi tốt, bông lúa trĩu hạt, phù hộ gia đình con cháu ấm no, hạnh phúc. Ông chủ thắp hương, bày mâm cỗ khấn góc nhà gần cầu thang.
ff096a923b7aef24b66b.jpg
Cúng xong, gia chủ mời cơm khách chung vui, ăn mừng cơm mới với gia đình và người thân.

Phần 2: Hấp dẫn các trò chơi dân gian trong Lễ mừng cơm mới của người Xá Phó

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3: Dấu ấn sáng tạo của các nữ họa sĩ

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3: Dấu ấn sáng tạo của các nữ họa sĩ

Tài năng và niềm đam mê đã trở thành động lực để nhiều nữ họa sĩ kiên trì theo đuổi con đường nghệ thuật. Vượt qua những rào cản tâm lý và thử thách trong đời sống riêng, họ miệt mài sáng tạo, khẳng định dấu ấn cá nhân qua từng tác phẩm, góp phần làm phong phú đời sống mỹ thuật đương đại.

Xã Châu Quế tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn

Xã Châu Quế tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn

Trong hai ngày 07 - 08/3 (tức ngày 19 - 20 tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Châu Quế đã long trọng tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn năm 2026. Lễ hội diễn ra tại quần thể Di tích lịch sử cấp Quốc gia đền Nhược Sơn, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương về dự.

Điểm hẹn mùa xuân

Điểm hẹn mùa xuân

Xuân sang, đất trời Lào Cai lại “khoác” lên mình tấm áo mới với vẻ đẹp riêng có, không ồn ào, náo nhiệt mà trầm lắng, dịu dàng như bản hòa ca của mây núi, đất trời và lòng người, đón bước chân du khách về du xuân, tìm lại sự bình yên sau một năm bộn bề.

Bắc Hà tổ chức thành công Festival Mùa xuân năm 2026

Bắc Hà tổ chức thành công Festival Mùa xuân năm 2026

Tối 07/3, tại Sân vận động Trung tâm xã Bắc Hà, Festival Mùa xuân Bắc Hà năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa hội tụ - Khát vọng vươn xa” đã chính thức khép lại sau chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch đặc sắc, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự.

Lễ hội Roóng Poọc Tả Van 2026: Đậm đà bản sắc văn hóa Giáy giữa thung lũng Mường Hoa

Lễ hội Roóng Poọc Tả Van 2026: Đậm đà bản sắc văn hóa Giáy giữa thung lũng Mường Hoa

Ngày 07/3 (tức ngày 19 tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Tả Van tưng bừng tổ chức Lễ hội Roóng Poọc - Ngày hội xuống đồng truyền thống của đồng bào dân tộc Giáy. Đây là sự kiện quy mô nhất khu vực, thu hút đông đảo người dân, du khách và là dấu ấn khép lại chuỗi lễ hội xuân đặc sắc tại địa phương.

Nghệ nhân Hoàng Thị Văn và tình yêu dành cho văn hóa Thái

Nghệ nhân Hoàng Thị Văn và tình yêu dành cho văn hóa Thái

Giữa nhịp sống hối hả nơi vùng đất Mường Lò, nghệ nhân dân gian Hoàng Thị Văn vẫn lặng lẽ làm người “giữ lửa” cho những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Thái. Không chỉ dày công sưu tầm, ghi chép các điệu xòe cổ, bà còn dành nhiều tâm huyết mở các lớp truyền dạy miễn phí, gieo mầm tình yêu di sản trong thế hệ trẻ nhằm gìn giữ và lan tỏa mạch nguồn văn hóa dân tộc qua năm tháng.

Nhiều điểm mới của Lễ hội Đền Hùng 2026

Nhiều điểm mới của Lễ hội Đền Hùng 2026

Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 17 - 26/4 (tức mùng 1 - 10/3 âm lịch) tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng và nhiều địa phương của Phú Thọ. Lễ hội năm nay có nhiều điểm mới như tổ chức theo cụm xã, phường; kéo dài thời gian dâng hương; lần đầu bổ sung hoạt động đối ngoại văn hóa quốc tế.

Nhà thiết kế Đỗ Ngọc Duyên - kể chuyện văn hóa bằng thời trang

Nhà thiết kế Đỗ Ngọc Duyên - kể chuyện văn hóa bằng thời trang

Giữa nhịp chuyển động nhanh của thời trang hiện đại, nơi xu hướng thay đổi từng mùa, nhà thiết kế trẻ Đỗ Ngọc Duyên lại chọn cho mình một hướng đi khác: trở về với những giá trị văn hóa bản địa. Với cô, mỗi thiết kế không chỉ là một bộ trang phục để mặc, mà còn là cách kể lại câu chuyện về con người và vùng đất nơi mình sinh ra.

Ra mắt bộ sách Văn kiện Đại hội XIV: Tạo bước đột phá tư duy và hành động trong giai đoạn phát triển mới

Ra mắt bộ sách Văn kiện Đại hội XIV: Tạo bước đột phá tư duy và hành động trong giai đoạn phát triển mới

Văn kiện Đại hội XIV là bản thiết kế chiến lược và công cụ lãnh đạo tối cao của Đảng, xác lập tầm nhìn dài hạn cho tương lai đất nước. Không chỉ là những mục tiêu thuần túy, bộ Văn kiện là sự kết tinh khát vọng phát triển dân tộc, là lời cam kết chính trị sắt son của Đảng trước nhân dân và lịch sử.

Người đánh thức tình yêu dân ca trong thế hệ trẻ

Người đánh thức tình yêu dân ca trong thế hệ trẻ

Hơn 20 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Vi Thị Thảo - người con của đồng bào dân tộc Thái, giảng viên Thanh nhạc khoa Nghệ thuật Trường Cao đẳng nghề Yên Bái là một nghệ sĩ tài năng với bảng thành tích rực rỡ. Đồng thời, chị cũng là người thắp lửa đam mê dân ca, miệt mài giúp sinh viên kết nối với cội nguồn dân tộc qua từng làn điệu truyền thống.

Tuổi trẻ xã Yên Thành chung tay gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc

Tuổi trẻ xã Yên Thành chung tay gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc

Từ sự truyền dạy tận tâm của các nghệ nhân dân gian, tuổi trẻ xã Yên Thành đã tích cực học tập, gìn giữ và quảng bá bản sắc văn hóa của các dân tộc Tày, Dao, Cao Lan. Đồng thời, các bạn trẻ còn sáng tạo, đưa những giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng, góp phần phát triển kinh tế và xây dựng quê hương ngày càng khởi sắc.

Khát vọng giữ nghề của phụ nữ Ta Náng

Khát vọng giữ nghề của phụ nữ Ta Náng

Giữa nhịp sống hiện đại, phụ nữ Dao đỏ ở thôn Ta Náng, xã Nậm Xé vẫn miệt mài gìn giữ trang phục truyền thống của dân tộc mình. Từ những đường kim mũi chỉ tỉ mỉ, họ thể hiện sự khéo léo, tinh tế qua đôi bàn tay cần mẫn và trao truyền nghề thêu, dệt cho thế hệ trẻ, góp phần bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa nơi bản làng vùng cao. 

fb yt zl tw